Trong một mối quan hệ yêu đương thông thường, hai người thường trải qua quá trình tìm hiểu, xây dựng cảm xúc, hẹn hò và gia tăng mức độ thân mật trước khi tiến tới quan hệ tình dục. Quá trình này có thể kéo dài từ vài tuần đến nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, tùy vào mức độ gắn kết của mỗi cặp đôi.
Tuy nhiên, ở một số mối quan hệ ngoài hôn nhân, diễn biến lại diễn ra theo chiều hướng khác. Không ít trường hợp, sau khi thống nhất thời gian và địa điểm gặp gỡ, hai người nhanh chóng đi thẳng vào quan hệ tình dục thay vì dành nhiều thời gian cho những hoạt động hẹn hò như các cặp đôi thông thường.
Điều gì lý giải cho hiện tượng này? Theo các chuyên gia tâm lý, nguyên nhân không chỉ nằm ở nhu cầu thể xác mà còn chịu tác động của nhiều cơ chế tâm lý và đặc điểm của chính mối quan hệ ngoài hôn nhân.
Khi ranh giới đạo đức đã bị vượt qua
Một trong những yếu tố được nhắc đến nhiều trong tâm lý học là sự thay đổi về nhận thức sau khi một người đưa ra quyết định phản bội bạn đời.
Ở lần đầu tiên, nhiều người có thể trải qua cảm giác giằng xé, lo lắng hoặc tội lỗi. Tuy nhiên, sau khi đã vượt qua rào cản tâm lý đó, họ có xu hướng tự hợp lý hóa hành vi của mình để giảm bớt áp lực về mặt đạo đức.
Trong tâm lý học, hiện tượng này được gọi là "moral disengagement" (tạm dịch: sự tách rời hoặc vô hiệu hóa chuẩn mực đạo đức). Khi một người đã chấp nhận hành vi trái với chuẩn mực của bản thân, cảm giác áy náy có thể giảm dần theo thời gian. Vì vậy, những lần gặp sau thường diễn ra trực tiếp hơn, ít còn sự dè dặt như ban đầu.
Quan hệ ngoài hôn nhân thường phục vụ một nhu cầu cụ thể
Không phải mọi mối quan hệ ngoài hôn nhân đều xuất phát từ tình yêu. Theo nhiều nghiên cứu về tâm lý hôn nhân, một số người tìm đến ngoại tình nhằm bù đắp những khoảng trống trong đời sống tình cảm như cảm giác được quan tâm, được ngưỡng mộ, được thấu hiểu hoặc tìm kiếm sự mới mẻ mà họ cho rằng hôn nhân hiện tại không còn mang lại.
Chính vì mục đích của mối quan hệ đã được xác định tương đối rõ, thời gian gặp gỡ thường tập trung vào việc đáp ứng nhu cầu mà cả hai cùng tìm kiếm, thay vì xây dựng những trải nghiệm chung như hẹn hò, du lịch hay gặp gỡ bạn bè.
Đó cũng là lý do nhiều người sau khi kết thúc mối quan hệ ngoài hôn nhân cảm thấy trống rỗng. Họ nhận ra giữa hai bên không có nhiều nền tảng chung như mục tiêu sống, trách nhiệm gia đình hay sự đồng hành lâu dài. Mối liên kết chủ yếu tồn tại trong những khoảng thời gian gặp gỡ ngắn ngủi và bí mật.
Yếu tố bí mật làm gia tăng cảm giác kích thích
Một nguyên nhân khác được các nhà tâm lý học đề cập là sức hấp dẫn của những điều bị cấm đoán.
Việc phải che giấu lịch trình, chuẩn bị lý do hợp lý, lựa chọn địa điểm kín đáo và luôn lo ngại nguy cơ bị phát hiện khiến cơ thể rơi vào trạng thái căng thẳng. Khi đó, nhịp tim tăng nhanh, hơi thở gấp hơn và cơ thể tiết ra nhiều hormone liên quan đến phản ứng trước áp lực.
Khi hai người cuối cùng cũng gặp được nhau trong không gian riêng tư, cảm giác giải tỏa sau quãng thời gian căng thẳng có thể kết hợp với sự hưng phấn, khiến ham muốn được đẩy lên cao hơn bình thường.
Nhiều chuyên gia cho rằng, trong một số trường hợp, chính yếu tố "bí mật" và "nguy cơ bị phát hiện" mới là điều tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt của mối quan hệ ngoài hôn nhân, chứ không hoàn toàn đến từ bản thân đối phương.
Góc nhìn toàn diện hơn về hiện tượng ngoại tình
Dù vậy, cần khẳng định rằng không có một mô hình tâm lý nào có thể giải thích đầy đủ cho mọi trường hợp ngoại tình. Mỗi cá nhân có hoàn cảnh, động cơ và trải nghiệm khác nhau. Có người tìm kiếm sự mới lạ, có người thiếu kết nối trong hôn nhân, cũng có người chịu tác động từ những vấn đề cá nhân chưa được giải quyết.
Từ góc độ tâm lý học, việc nhiều cặp đôi trong mối quan hệ ngoài hôn nhân nhanh chóng quan hệ tình dục khi gặp nhau có thể xuất phát từ sự kết hợp của nhiều yếu tố: rào cản đạo đức đã bị phá vỡ, mục đích của mối quan hệ tập trung vào việc thỏa mãn nhu cầu cảm xúc hoặc thể xác, cùng với cảm giác kích thích do tính chất bí mật mang lại.
Điều quan trọng hơn cả là xây dựng một mối quan hệ dựa trên sự tin tưởng, giao tiếp cởi mở và trách nhiệm. Đây vẫn được xem là nền tảng bền vững giúp hạn chế những rạn nứt có thể dẫn đến các mối quan hệ ngoài hôn nhân.
