Thị trường đảo chiều, phim người thật mất lợi thế
Thời gian gần đây, nhiều nghệ sĩ Trung Quốc liên tục chia sẻ về tình trạng thiếu việc làm. Diễn viên Đổng Tử Kiện gây chú ý khi đăng tải dòng trạng thái cho biết bản thân đang khá rảnh. Tại các lễ trao giải, Triệu Lệ Dĩnh, Lưu Hạo Nhiên, Dương Dương hay Trình Tiêu cũng nhiều lần hài hước nhắc các đạo diễn rằng họ vẫn đang chờ dự án mới.
Không chỉ các ngôi sao, thị trường lao động của ngành phim ảnh cũng chịu ảnh hưởng rõ rệt. Theo Sina, số đoàn phim khởi quay tại Hoành Điếm hiện chỉ còn khoảng 20% so với hai năm trước. Trong khoảng 200.000 diễn viên quần chúng đang hoạt động, mỗi ngày chỉ có vài trăm người tìm được việc, trong khi nhiều vị trí hậu trường và nhân sự tại các công ty giải trí cũng bị cắt giảm.
AI làm thay đổi cách sản xuất phim ngắn
Theo Sina và Ebrun, sự phát triển nhanh của AI là một trong những yếu tố thúc đẩy quá trình chuyển dịch này.
Nếu năm 2025 Trung Quốc sản xuất khoảng 50.000 phim ngắn thì năm 2026 con số được dự báo có thể tăng lên khoảng 5 triệu tác phẩm, tức gấp 100 lần chỉ sau một năm.
Sau Tết Nguyên đán, hơn 60% đoàn phim người thật được cho là đã dừng hoạt động. Cát-xê của nhiều diễn viên giảm mạnh từ vài nghìn nhân dân tệ xuống chỉ còn vài trăm nhân dân tệ mỗi ngày, thậm chí không còn nhận được lời mời đóng phim.
Diễn viên Lưu Tư Tư cho biết trước đây cô có thể tham gia tới 6 phim mỗi tháng. Tuy nhiên, dù đã giảm cát-xê từ hơn 5.000 NDT xuống còn khoảng 1.200 NDT mỗi ngày, cơ hội làm việc vẫn rất ít khi nhiều đơn vị chuyển sang sản xuất bằng AI.
Nhiều diễn viên buộc phải đổi nghề để mưu sinh
Một trong những trường hợp được chú ý là Hứa Bằng, nam diễn viên từng nổi tiếng với hình tượng "tổng tài" trong dòng phim ngắn.
Sau khi hoàn thành dự án cuối cùng vào tháng 3, anh gần như không nhận thêm lời mời nào. Rời Hoành Điếm, Hứa Bằng trở về Thanh Đảo để phụ giúp ông nội hơn 80 tuổi bán nông sản. Ban đầu anh bán nước cam tại chợ đêm, sau khi thiết bị bị mất trộm thì chuyển sang bán hành, hành tây và giá đỗ bằng xe ba bánh.
Nam diễn viên cho biết diễn xuất cũng chỉ là một nghề nghiệp. Khi không còn dự án, anh sẵn sàng làm công việc khác để tự nuôi sống bản thân, đồng thời vẫn giữ mong muốn sau này mở lớp dạy diễn miễn phí và tiếp tục sản xuất phim người thật.
Không chỉ AI, chính sách mới cũng tạo sức ép
Theo Ebrun, AI chưa phải nguyên nhân duy nhất khiến ngành phim ngắn lao đao.
Trong năm 2025, nhiều nền tảng áp dụng chính sách bảo đảm doanh thu nhằm khuyến khích sản xuất phim ngắn, khiến hàng loạt dự án chất lượng thấp ra đời.
Đến đầu năm 2026, cơ chế này bị hủy bỏ, các đơn vị sản xuất phải tự đầu tư và chịu rủi ro tài chính. Hệ quả là số lượng dự án khởi quay trong quý I giảm khoảng 75%, kéo theo nhu cầu tuyển diễn viên và ê-kíp lao dốc.
Ở chiều ngược lại, AI giúp cắt giảm đáng kể chi phí. Theo BBC, sau khi ByteDance giới thiệu mô hình tạo video Seedance 2.0, một đoàn phim từng cần khoảng 40-50 người nay chỉ còn 4-5 người cùng một máy tính, còn thời gian sản xuất rút ngắn từ khoảng ba tuần xuống còn một tuần.
Ngành phim đang hướng tới mô hình kết hợp
Dù AI phát triển nhanh, nhiều chuyên gia cho rằng công nghệ này chưa thể thay thế hoàn toàn diễn viên thật.
Đạo diễn Vương Vũ Thuận, người đồng thời sản xuất phim AI và phim người thật, đánh giá AI đặc biệt hiệu quả ở các cảnh kỹ xảo hoặc chiến trận phức tạp, nhưng vẫn khó thay thế cảm xúc và sự kết nối mà diễn viên mang lại.
