Những ngày nắng nóng cao điểm khiến nhu cầu sử dụng điều hòa tăng mạnh. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, việc dùng điều hòa sai cách không chỉ khiến không khí trong phòng trở nên bí bách mà còn làm gia tăng ô nhiễm trong nhà, tạo điều kiện cho nấm mốc, mạt bụi và các dị nguyên phát triển.
TS.BS Nguyễn Hữu Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng, Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai cho biết môi trường phòng kín, ẩm và ít lưu thông không khí là điều kiện thuận lợi để nấm mốc cùng mạt bụi nhà phát triển mạnh, đặc biệt trong hệ thống điều hòa không được vệ sinh định kỳ.
Theo bác sĩ Trường, trong quá trình thăm khám, không ít trường hợp buổi sáng vẫn khỏe mạnh nhưng cứ bước vào phòng điều hòa lại hắt hơi liên tục, đỏ mũi, tối về xuất hiện tình trạng khò khè, khó thở.
Nhiều người nghĩ đây chỉ là cảm cúm thông thường hoặc “trúng gió”, nhưng thực tế có thể là phản ứng của cơ thể với các dị nguyên tồn tại trong không khí. “Máy điều hòa không được vệ sinh định kỳ chẳng khác nào một chiếc máy thổi bào tử nấm mốc trực tiếp vào mũi và phổi người sử dụng”, bác sĩ Trường cảnh báo.
Không chỉ làm mát, điều hòa bẩn còn có thể phát tán bụi mịn chứa mạt bụi nhà và vi nấm. Đây đều là những tác nhân dễ kích hoạt phản ứng dị ứng ở người có cơ địa nhạy cảm. Khi tiếp xúc kéo dài, người bệnh có thể gặp hàng loạt triệu chứng ở mũi, mắt, da và cả đường hô hấp dưới.
Những dấu hiệu nhiều người dễ bỏ qua khi ở phòng điều hòa
Theo TS.BS Nguyễn Hữu Trường, dị ứng do nấm mốc và mạt bụi thường diễn tiến âm thầm nên nhiều người dễ nhầm lẫn với viêm mũi thời tiết hoặc cảm cúm thông thường. Một số biểu hiện cảnh báo thường gặp gồm ngứa mắt, đỏ mắt hoặc cảm giác cộm mắt dù không thiếu ngủ hay làm việc quá lâu trước màn hình.
Ngoài ra, nhiều người xuất hiện tình trạng hắt hơi liên tục, ngứa mũi, chảy nước mũi trong hoặc nghẹt mũi khi bật điều hòa nhưng giảm rõ khi ra ngoài trời. Một số trường hợp còn bị nổi mẩn ngứa, mề đay dù không ăn đồ lạ hay sử dụng thuốc mới. Ho khan kéo dài, khò khè hoặc cảm giác khó thở khi ở trong phòng kín cũng là những dấu hiệu cần lưu ý.
Theo bác sĩ Trường, nếu các triệu chứng lặp đi lặp lại trong môi trường có điều hòa thì rất có thể cơ thể đang phản ứng với dị nguyên trong không khí. Không chỉ riêng dị ứng, mùa hè nắng nóng còn làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh về đường hô hấp.
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Văn Ngân, Khoa Hô hấp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội cho biết nhiệt độ cao làm tăng ô nhiễm không khí, phát tán khói bụi, kích thích niêm mạc đường thở và làm suy giảm khả năng bảo vệ tự nhiên của phổi.
Bên cạnh đó, tình trạng mất nước khiến dịch tiết trong đường hô hấp trở nên đặc hơn, khó tống xuất, làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn, đặc biệt ở người mắc bệnh phổi mạn tính.
Bác sĩ chỉ cách dùng điều hòa để bảo vệ đường hô hấp
Theo các chuyên gia, điều hòa vẫn là thiết bị cần thiết trong mùa nóng nhưng cần sử dụng đúng cách. Nhiệt độ phòng nên duy trì ở mức vừa phải, tránh để quá thấp so với môi trường bên ngoài. Người dùng cũng không nên để luồng gió lạnh thổi trực tiếp vào mặt hoặc vùng đường hô hấp.
Khi vừa đi nắng về, cần để cơ thể thích nghi với nhiệt độ phòng trước khi bật điều hòa. Ngược lại, trước khi bước ra ngoài trời nóng, nên đứng vài phút ở khu vực trung gian như hành lang hoặc nơi có bóng mát để cơ thể thích nghi dần, hạn chế sốc nhiệt.
Bác sĩ Nguyễn Văn Ngân cũng khuyến cáo cần thường xuyên vệ sinh điều hòa, lau dọn nhà cửa, hạn chế bụi bẩn và nấm mốc để giảm nguy cơ nhiễm khuẩn đường hô hấp. Ở các đô thị có mức độ ô nhiễm cao, việc sử dụng thêm máy lọc không khí hoặc thiết bị hút mùi có thể giúp cải thiện chất lượng không khí trong không gian kín.
Ngoài ra, người dân nên duy trì vận động hợp lý bằng các hoạt động như đi bộ, đạp xe, bơi lội hoặc chạy bộ nhẹ nhàng để cải thiện chức năng phổi và tăng sức bền tim mạch. Tuy nhiên, vào mùa hè nên hạn chế tập luyện ngoài trời khi nhiệt độ quá cao. Người mắc bệnh hô hấp được khuyến cáo theo dõi chỉ số chất lượng không khí AQI trước khi vận động ngoài trời.
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh việc tránh hút thuốc lá, hạn chế tiếp xúc với khói bụi và môi trường ô nhiễm là yếu tố quan trọng giúp bảo vệ phổi trong thời tiết nắng nóng.
Khi xuất hiện các dấu hiệu như khó thở tăng lên, ho kéo dài, khạc đờm đặc hoặc sốt, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra kịp thời.
(T/h theo Người Đưa Tin, VnExpress)
