Trong bối cảnh nhiều ngôi nhà cũ ở nông thôn dần được thay thế bằng những công trình hiện đại, việc giữ lại một căn nhà đã tồn tại suốt bốn thập kỷ không còn là lựa chọn phổ biến. Thế nhưng, với gia đình chị Phương Mai và anh Thanh Sơn (xã Đoài Phương, Hà Nội), căn nhà xây từ năm 1985 không chỉ là một công trình cũ mà còn là nơi lưu giữ ký ức của nhiều thế hệ.
Thông tin từ Dân Trí, ngôi nhà rộng khoảng 55m² nằm trong khuôn viên hơn 3.500m², ngay cạnh căn nhà mới của gia đình. Sau hơn 10 năm chỉ được sử dụng làm nơi chứa đồ, công trình đã xuống cấp rõ rệt. Tường vôi bong tróc, nhiều vị trí nứt vỡ, hệ xà gồ mục hỏng khiến ngôi nhà tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
Thay vì phá bỏ toàn bộ, vợ chồng chị Mai quyết định cải tạo theo hướng bảo tồn. Mục tiêu không phải tạo nên một công trình mới hoàn toàn mà là giữ lại linh hồn của ngôi nhà cũ, đồng thời biến nơi đây thành không gian thờ cúng tổ tiên và sinh hoạt gia đình trong những dịp đặc biệt.
Điểm đáng chú ý là toàn bộ quá trình cải tạo được tính toán theo hướng tiết kiệm tối đa. Là kiến trúc sư, anh Thanh Sơn trực tiếp lên phương án thiết kế và thi công, ưu tiên tận dụng những vật liệu sẵn có thay vì mua mới.
Nhiều món đồ tưởng chừng bỏ đi được "hồi sinh" theo cách đầy sáng tạo. Ván giường cũ được biến thành hệ tủ, gỗ trong vườn trở thành bàn ghế, còn cánh tủ quần áo cũ được tái sử dụng làm tủ bát. Không chỉ giúp tiết kiệm chi phí, việc tái sử dụng vật liệu còn góp phần giữ lại những dấu vết quen thuộc của ngôi nhà năm xưa.
Sau khoảng một tháng thi công, căn nhà mang diện mạo hoàn toàn khác nhưng vẫn giữ được vẻ mộc mạc vốn có. Gian chính rộng khoảng 35m² được bố trí làm nơi thờ gia tiên, trong khi gian bên cạnh trở thành không gian tiếp khách và quây quần trong những dịp giỗ chạp, lễ Tết. Diện tích đủ để bày bốn mâm cơm, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của đại gia đình.
Không gian bên trong được hoàn thiện theo phong cách truyền thống với bình gốm, tranh Đông Hồ và nội thất gỗ giản dị. Mọi chi tiết đều hướng tới cảm giác gần gũi, gợi nhớ những ngôi nhà Bắc Bộ xưa hơn là chạy theo xu hướng hiện đại.
Điều khiến nhiều người bất ngờ là tổng chi phí cải tạo chỉ khoảng 50 triệu đồng. Con số này thấp hơn rất nhiều so với việc xây mới, trong khi giá trị mà công trình mang lại không chỉ nằm ở diện mạo thay đổi mà còn ở việc bảo tồn ký ức và gìn giữ nét văn hóa gia đình.
Theo chị Mai, khi cuộc sống ngày càng hiện đại, nhiều người lại có xu hướng tìm về những giá trị cũ. Việc cải tạo ngôi nhà không đơn thuần là sửa chữa một công trình xuống cấp mà còn là cách để con cháu hiểu hơn về nơi ông bà từng sinh sống, về cội nguồn của gia đình.
Sau khi những hình ảnh trước và sau cải tạo được chia sẻ, nhiều người bày tỏ sự thích thú trước màn "lột xác" của căn nhà. Không ít ý kiến cho rằng điều đáng quý nhất không nằm ở số tiền bỏ ra, mà ở cách gia chủ lựa chọn giữ lại ký ức thay vì xóa đi để bắt đầu từ đầu. Đây cũng là xu hướng cải tạo nhà cũ ngày càng được nhiều gia đình lựa chọn, khi giá trị tinh thần được đặt ngang với giá trị sử dụng của một không gian sống.
