Nhiều gia đình có thói quen mua thịt với số lượng lớn rồi cấp đông để dùng dần vì cho rằng nhiệt độ thấp sẽ giúp thực phẩm luôn tươi ngon và an toàn. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo đây là quan niệm chưa hoàn toàn chính xác. Nếu bảo quản quá lâu hoặc không đúng cách, thịt đông lạnh có thể trở thành môi trường tiềm ẩn nhiều nguy cơ cho sức khỏe.
Mới đây, một trường hợp tại Hà Nam (Trung Quốc) đã thu hút sự quan tâm của dư luận. Một phụ nữ phải nhập viện trong tình trạng đau đầu dữ dội và được chẩn đoán mắc viêm màng não do nhiễm vi khuẩn Listeria monocytogenes.
Theo thông tin được chia sẻ, nguyên nhân nhiều khả năng liên quan đến việc sử dụng thịt đông lạnh đã được bảo quản trong tủ lạnh suốt thời gian dài. Dù thực phẩm đã được nấu chín, việc bảo quản và chế biến không đúng quy trình vẫn có thể dẫn đến nguy cơ nhiễm khuẩn.
Vi khuẩn Listeria - "sát thủ" có thể tồn tại trong tủ lạnh
Khác với nhiều loại vi khuẩn thông thường, Listeria monocytogenes có khả năng sinh trưởng ở nhiệt độ thấp, thậm chí vẫn tồn tại trong môi trường đông lạnh. Chính vì vậy, loại vi khuẩn này còn được gọi là "sát thủ trong tủ lạnh".
Theo các chuyên gia y tế, Listeria đặc biệt nguy hiểm đối với phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người cao tuổi và những người có hệ miễn dịch suy giảm. Khi xâm nhập vào cơ thể, vi khuẩn có thể gây nhiễm trùng huyết, viêm màng não hoặc nhiều biến chứng nghiêm trọng khác. Trong một số trường hợp nặng, tỷ lệ tử vong có thể lên tới khoảng 20-30%.
Thịt đông lạnh để quá lâu không còn đảm bảo chất lượng
Nhiều người cho rằng chỉ cần cấp đông thì thịt sẽ không bao giờ hỏng. Thực tế, cấp đông chỉ làm chậm quá trình phát triển của vi sinh vật chứ không tiêu diệt hoàn toàn chúng.
Khi thịt được bảo quản quá lâu hoặc trải qua nhiều lần rã đông rồi cấp đông trở lại, chất lượng sẽ giảm đáng kể:
Nước trong thịt bị thất thoát, khiến thịt khô, dai và mất vị ngọt tự nhiên.
Hàm lượng protein, vitamin và khoáng chất giảm dần theo thời gian.
Nguy cơ nhiễm khuẩn tăng lên nếu quá trình bảo quản không bảo đảm vệ sinh hoặc nhiệt độ không ổn định.
Cách bảo quản từng loại thịt đúng cách
- Thịt tươi mua ở chợ
Sau khi mua về, nên chuyển thịt sang hộp hoặc túi bảo quản chuyên dụng dành cho thực phẩm thay vì giữ nguyên túi nilon từ chợ.
Không nên rửa thịt trước khi cấp đông vì nước có thể làm thay đổi cấu trúc sợi cơ, ảnh hưởng đến chất lượng sau khi rã đông. Nếu thịt có nhiều máu hoặc tạp chất, chỉ nên rửa nhanh, thấm khô bằng giấy rồi mới cất vào tủ lạnh.
Nếu bảo quản ở ngăn mát, nên sử dụng trong vòng 5 ngày. Nếu cấp đông, nên chia thành từng phần nhỏ để tiện sử dụng và hạn chế việc rã đông nhiều lần.
- Thịt tươi đóng gói trong siêu thị
Đối với thịt được đóng gói hút chân không hoặc đóng gói trong môi trường khí bảo quản, người tiêu dùng nên giữ nguyên bao bì khi cất vào tủ lạnh.
Nếu bao bì có ghi rõ áp dụng công nghệ bảo quản bằng khí thì hiện tượng hơi phồng nhẹ có thể là bình thường. Tuy nhiên, nếu thịt xuất hiện mùi hôi, bề mặt nhớt, khô hoặc mất độ đàn hồi thì không nên tiếp tục sử dụng.
- Thịt sơ chế và bán thành phẩm
Các loại thịt đã được tẩm ướp hoặc sơ chế thường có thời gian bảo quản ngắn hơn thịt tươi do chứa gia vị và các thành phần khác.
Thông thường, nhóm thực phẩm này chỉ nên bảo quản trong ngăn mát khoảng 4 ngày và không khuyến khích cấp đông vì dễ làm thịt khô cứng, đồng thời ảnh hưởng đến hương vị.
- Thịt đông lạnh
Mặc dù nhiều hướng dẫn dinh dưỡng cho phép thịt đông lạnh được bảo quản tới 12 tháng, nhưng trong điều kiện sử dụng tủ lạnh gia đình, các chuyên gia khuyến nghị nên dùng hết trong khoảng 3 tháng để đảm bảo chất lượng.
Đặc biệt, không nên rã đông rồi cấp đông trở lại vì điều này tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.
Để rã đông an toàn, nên chuyển thịt từ ngăn đá xuống ngăn mát trước khoảng 24 giờ. Trường hợp cần sử dụng gấp, có thể rã đông bằng lò vi sóng hoặc ngâm trong nước lạnh và thay nước định kỳ.
Thức ăn thừa cũng cần được bảo quản đúng cách
Đối với thịt đã chế biến hoặc thức ăn thừa, nên cho vào hộp kín và bảo quản trong tủ lạnh càng sớm càng tốt. Không nên để thực phẩm ở nhiệt độ phòng quá lâu vì đây là điều kiện thuận lợi để vi khuẩn sinh sôi.
Theo khuyến cáo của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA), các loại thịt, hải sản, trứng và thực phẩm dễ hỏng không nên để ngoài nhiệt độ phòng quá 2 giờ. Nếu nhiệt độ môi trường vượt quá 32 độ C, thời gian này chỉ nên tối đa 1 giờ.
Bên cạnh đó, người dùng cũng không nên chất đầy thực phẩm trong tủ lạnh. Việc để quá nhiều đồ sẽ cản trở luồng khí lạnh lưu thông, khiến nhiệt độ phân bố không đồng đều và làm tăng nguy cơ lây nhiễm chéo giữa các loại thực phẩm.
Lưu ý: Trường hợp viêm màng não nêu trên là một ca bệnh được truyền thông Trung Quốc đăng tải và không có nghĩa mọi loại thịt đông lạnh đều nguy hiểm. Nguy cơ phụ thuộc vào thời gian bảo quản, điều kiện cấp đông, vệ sinh trong quá trình chế biến cũng như cách sử dụng thực phẩm của mỗi gia đình. Bảo quản đúng cách và sử dụng thực phẩm trong thời gian khuyến nghị vẫn là biện pháp hiệu quả để hạn chế rủi ro đối với sức khỏe.
