Theo người mai mối Meng Weili, trường hợp của Cong không hiếm. Với những người hướng nội, việc giao tiếp trong các buổi hẹn đầu thường trở thành rào cản lớn. Bà cho biết nhiều khách hàng như Cong cần được hướng dẫn từ những chi tiết nhỏ nhất, từ cách đặt câu hỏi đến việc tránh đề cập các chủ đề nhạy cảm.
“Lần gặp đầu tiên chỉ nên hướng đến việc có cơ hội gặp lần hai, không phải để đưa ra kết luận”, bà Jiang Ping, một người mai mối khác, nhận định.
Dù vậy, Cong vẫn giữ những tiêu chuẩn riêng khi tìm bạn đời. Anh cho rằng học vấn là yếu tố quan trọng, có thể giúp đảm bảo sự hòa hợp nếu hai người chưa hiểu rõ về nhau. Quan điểm này cũng được nhiều nam giới khác chia sẻ trong quá trình tìm kiếm bạn đời.
Trên thực tế, ngay cả những người có điều kiện tài chính tốt cũng không dễ dàng trong chuyện hôn nhân. Zhao Xiangjie, 33 tuổi, là giám đốc sản phẩm công nghệ thông tin với thu nhập khoảng 300.000 tệ mỗi năm, tương đương khoảng 1 tỷ đồng. Anh đã sở hữu căn hộ riêng tại Thành Đô và có ôtô cá nhân.
Tuy nhiên, khi giới thiệu bản thân với người mai mối, Zhao vẫn nhận được câu hỏi: “Tại sao đến giờ anh vẫn độc thân?”. Anh chỉ cười và cho rằng nhiều người “không nên ế” lại đang ở trong hoàn cảnh giống mình.
Trường hợp của Zhao không phải cá biệt. Tại Trung Quốc, dù hôn nhân vẫn được xem là cột mốc quan trọng, nhiều người trẻ lại gặp khó khăn trong việc tìm bạn đời. Số lượng đăng ký kết hôn năm 2025 chỉ còn 6,76 triệu, giảm gần một nửa so với một thập kỷ trước.
Bên cạnh đó, sự mất cân bằng giới tính cũng ảnh hưởng đến thị trường hẹn hò. Chính sách một con kéo dài nhiều năm cùng quan niệm trọng nam khiến số lượng nam giới nhiều hơn nữ giới khoảng 30 triệu người.
Trong bối cảnh đó, việc tìm kiếm bạn đời trở thành một cuộc cạnh tranh. Nhiều người tìm đến dịch vụ mai mối, một ngành đang phát triển mạnh với các gói tư vấn và sự kiện hẹn hò được tổ chức thường xuyên.
Theo các chuyên gia, một trong những khó khăn lớn là thiếu cơ hội gặp gỡ. Nhịp sống bận rộn khiến vòng tròn xã hội của người trẻ thu hẹp, chủ yếu xoay quanh đồng nghiệp và bạn bè.
Tại các buổi hẹn do công ty mai mối tổ chức, số lượng phụ nữ tham gia thường ít hơn nam giới. Điều này khiến quyền lựa chọn nghiêng về phía nữ, đồng thời kéo theo việc các tiêu chuẩn lựa chọn ngày càng cao.
Bà Sun Guanle, một người mai mối tại tỉnh Sơn Đông, cho biết nhiều phụ nữ hiện nay kỳ vọng đối phương phải có nhà, có xe, đã trả hết nợ ngân hàng và có công việc ổn định với thu nhập tốt. Một công việc trong doanh nghiệp nhà nước cùng mức lương trên 12.000 tệ mỗi tháng, tương đương khoảng 42 triệu đồng, được xem là lý tưởng.
Những tiêu chuẩn này khiến nhiều người như Sun Guoxu, 31 tuổi, gặp khó khăn. Dù có thu nhập khoảng 78.000 tệ mỗi năm, anh vẫn bị từ chối sau buổi gặp đầu tiên vì đang trả nợ mua nhà.
Người mai mối của anh cho biết, trước đây mọi người chú trọng đến con người, nhưng hiện nay nhiều người tìm kiếm bạn đời với mục tiêu tránh những khó khăn trong cuộc sống.
Không chỉ vậy, ngay cả khi đã có mối quan hệ, nhiều người vẫn gặp trở ngại. Zhao Xiangjie từng phải nhờ người mai mối tư vấn sau khi mối quan hệ của anh gặp trục trặc. Sau khi xem tin nhắn, bà Jiang nhận xét rằng anh quá vội vàng, khiến đối phương cảm thấy áp lực.
Cuối cùng, mối quan hệ này kết thúc khi cô gái nhận ra mình chỉ có cảm tình với sự tốt bụng của Zhao, không phải tình yêu.
Bên cạnh những yếu tố cá nhân, sự thay đổi trong quan niệm xã hội cũng góp phần tác động. Bà Jiang Ping, người làm trong lĩnh vực mai mối từ năm 2010, cho biết hôn nhân ngày nay được xem là lựa chọn cá nhân, không còn là con đường bắt buộc.
Một số chính sách cũng đang thay đổi theo xu hướng này. Tại tỉnh Tứ Xuyên, chính quyền đã mở rộng quyền lợi cho phụ nữ và trẻ em trong các gia đình đơn thân, thay vì chỉ áp dụng cho các cặp vợ chồng như trước.
Tuy nhiên, áp lực kết hôn vẫn tồn tại, đặc biệt từ phía gia đình. Trong dịp Tết Nguyên đán, Zhao tiếp tục bị hỏi về chuyện lập gia đình. Dù đã đề nghị giảm áp lực, anh vẫn không nhận được sự đồng thuận.
Cha của Zhao cho rằng tại quê nhà, việc kết hôn vẫn là tiêu chí đánh giá một người, bất kể thành tựu nghề nghiệp.
Dù quá trình tìm kiếm ngày càng khó khăn, Zhao vẫn mong muốn xây dựng một gia đình ổn định trong tương lai. Anh cho biết việc sống một mình không phải là điều dễ dàng.
