Theo Jimu News, sự việc xảy ra tại làng Đông Triệu, thị trấn Tam Tuyền, thành phố Phần Dương, tỉnh Sơn Tây (Trung Quốc). Trong quá trình đào đất gần một trang trại chăn nuôi lợn, một người dân địa phương phát hiện một khối đá có hình dạng khác thường nằm dưới lòng đất.
Ban đầu, người này không cho rằng hiện vật có giá trị đặc biệt. Tuy nhiên, sau khi quan sát kỹ, ông quyết định mang khối đá đến Bảo tàng thành phố Phần Dương để nhờ các chuyên gia giám định.
Kết quả khiến nhiều người bất ngờ. Các chuyên gia xác nhận đây là phần đầu của một pho tượng Phật bằng đá có niên đại từ thời Bắc Ngụy (386-534), tức đã tồn tại khoảng 1.400 năm.
Điều đặc biệt là phần đầu này được xác định khớp hoàn toàn với phần thân của một pho tượng Phật đang được lưu giữ tại Bảo tàng Phần Dương. Pho tượng này trước đó đã bị mất phần đầu cùng một số bộ phận khác trong thời gian rất dài.
Theo đại diện bảo tàng, phần thân của pho tượng cũng từng được phát hiện tại chính làng Đông Triệu nhiều năm trước. Vì vậy, việc tìm thấy phần đầu ngay trong khu vực này hoàn toàn phù hợp với những dữ liệu khảo cổ đã được ghi nhận.
Hiện các chuyên gia đang nghiên cứu phương án phục chế để ghép nối phần đầu với thân tượng theo đúng tiêu chuẩn bảo tồn di sản. Nếu thành công, pho tượng Phật thời Bắc Ngụy sẽ được khôi phục gần như nguyên vẹn sau nhiều thế kỷ bị chia cắt.
Ông Tian Xinsheng, Bí thư Đảng ủy làng Đông Triệu, cho biết khu vực này trước đây từng có từ 7 đến 8 ngôi chùa cổ. Trải qua nhiều biến động lịch sử, không ít tượng Phật bị hư hại hoặc chôn vùi dưới lòng đất, vì vậy việc tiếp tục phát hiện các hiện vật liên quan không phải điều quá bất ngờ.
Người trực tiếp phát hiện hiện vật đã tự nguyện hiến tặng toàn bộ cho Bảo tàng Phần Dương mà không yêu cầu bất kỳ khoản bồi hoàn nào. Chính quyền địa phương cho biết sẽ biểu dương và khen thưởng hành động này nhằm khuyến khích người dân cùng tham gia bảo tồn các giá trị văn hóa, lịch sử.
Giới khảo cổ đánh giá việc tìm lại phần đầu thất lạc không chỉ giúp phục dựng một pho tượng Phật thời Bắc Ngụy mà còn bổ sung thêm tư liệu quan trọng về lịch sử Phật giáo và nghệ thuật điêu khắc cổ tại tỉnh Sơn Tây, một trong những trung tâm Phật giáo nổi tiếng của Trung Quốc.
