Tại hội nghị lấy ý kiến dự thảo Nghị định về kinh doanh xăng dầu ngày 30/9, Thứ trưởng Công Thương Nguyễn Việt Sơn cho biết cơ chế điều hành giá bán lẻ xăng dầu tác động trực tiếp tới doanh nghiệp, người tiêu dùng, báo VnExpress đưa tin.
Theo phương án đang lấy ý kiến, Nhà nước không trực tiếp công bố giá cơ sở định kỳ như cơ chế hiện nay.
Thay vào đó, doanh nghiệp chủ động tính toán, quyết định giá bán lẻ dựa trên công thức chung. Cơ chế điều hành này, theo ông Sơn, sẽ giúp giá xăng dầu phản ánh tương đối đầy đủ biến động thị trường, nhưng vẫn minh bạch để bảo đảm lợi ích của người tiêu dùng.
Bổ sung thêm, ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), cho biết theo dự thảo, giá xăng dầu do thị trường và doanh nghiệp quyết định. Cơ quan quản lý dự kiến không còn định kỳ công bố mức giá bán lẻ vào thứ Năm hàng tuần. Mỗi doanh nghiệp, cửa hàng có thể đưa ra mức giá khác nhau dựa trên chi phí thực tế.
"Doanh nghiệp hoàn toàn quyết định giá bán lẻ thị trường. Khi Nghị định có hiệu lực thì sẽ phải chấp nhận chuyện mỗi cây xăng một giá", ông Linh nói. Vì vậy, giá xăng tại một cửa hàng có thể "tăng buổi sáng, giảm ngay buổi chiều", tùy chính sách của doanh nghiệp.
Theo ông Linh, doanh nghiệp có chi phí thấp, tổ chức nguồn hàng tốt và vận hành hệ thống hiệu quả có thể giảm giá để thu hút khách hàng. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý cơ chế mới có thể tạo chênh lệch giá giữa các khu vực, nhất là nơi có ít doanh nghiệp hoặc ít cửa hàng.
Liên quan đến vấn đề giá bán xăng dầu, theo thông tin từ VietNamNet, đại diện Petrolimex lưu ý tới giá bán của thương nhân phân phối.
Theo dự thảo, thương nhân phân phối được tự quyết định giá bán, nhưng không được cao hơn giá của thương nhân đầu mối có mức giá cao nhất trên địa bàn. Song, việc các thương nhân đầu mối tự điều chỉnh giá tại những thời điểm khác nhau có thể phát sinh rủi ro cho thương nhân phân phối.
Theo đó, tại thời điểm thương nhân phân phối điều chỉnh giá, mức giá được xác định là phù hợp. Tuy nhiên, nếu ngay sau đó thương nhân đầu mối điều chỉnh giảm giá, giá bán của thương nhân phân phối có nguy cơ cao hơn mức giá của thương nhân đầu mối.
Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn cho biết xăng dầu là mặt hàng thiết yếu, ảnh hưởng lớn đến sản xuất, kinh doanh, đời sống người dân và an ninh năng lượng. Vì vậy, đổi mới cơ chế quản lý nhưng Nhà nước vẫn có công cụ điều tiết, giám sát và can thiệp khi cần.
Theo dự thảo nghị định, cơ chế bình ổn có thể được kích hoạt khi giá tăng - giảm liên tục 1-4 tuần hoặc biến động cộng dồn 15-20% trở lên trong thời gian ngắn và gây tác động lớn tới kinh tế - xã hội.
Khi đó, Bộ Công Thương phối hợp Bộ Tài chính đề xuất Chính phủ quyết định chủ trương, biện pháp và thời gian bình ổn. Các công cụ nhà điều hành có thể sử dụng gồm tổng nguồn tối thiểu, dự trữ lưu thông, dự trữ quốc gia, thuế, chính sách tài chính - tiền tệ và Quỹ bình ổn giá (nếu có). Ngoài ra, trường hợp cần thiết Nhà nước điều hành giá xăng dầu trong khoảng thời gian nhất định.
Góp ý dự thảo nghị định, đại diện Petrolimex đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ hơn điều kiện kích hoạt cơ chế bình ổn giá này. Theo đại diện doanh nghiệp, cần xác định ngưỡng nào được áp dụng khi mức biến động giá đạt 15-20%, nhằm tránh cách hiểu khác nhau khi thực hiện.
Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn cho biết, những vấn đề tác động lớn tới thị trường, doanh nghiệp và người tiêu dùng sẽ tiếp tục được cơ quan quản lý đánh giá trước khi trình cấp có thẩm quyền quyết định.
