Lo ngại các vấn đề sinh lý có thể ảnh hưởng đến công việc
Kể từ khi con người lần đầu tiên bước chân vào vũ trụ năm 1961, hơn 500 phi hành gia đã rời trái đất và bắt đầu cuộc hành trình khám phá không gian. Trong số đó, có 57 nữ phi hành gia, chiếm khoảng 10%.
Vào những năm 1960, Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Quốc gia (NASA) đã tuyển chọn và huấn luyện một nhóm nữ phi hành gia để thực hiện các sứ mệnh không gian có người lái.
Họ đều là những người ưu tú, thể hiện khả năng phi thường trong nhiều bài kiểm tra và đào tạo khác nhau. Trong số đó, 13 nữ phi hành gia bước vào giai đoạn đào tạo sau này của "Dự án Sao Thủy". Họ có cơ hội lớn trở thành những nữ phi hành gia đầu tiên bước chân vào vũ trụ.
Dù vậy, điều này không thành sự thật. Lý do khiến NASA cuối cùng từ bỏ việc để phụ nữ tham gia chuyến bay có người lái đầu tiên vào không gian là chu kỳ kinh nguyệt và các vấn đề sinh lý liên quan đến môi trường phi trọng lực có thể gây ra rủi ro về an toàn cho sứ mệnh.
Theo Sohu, thời điểm đó, NASA lo ngại chu kỳ kinh nguyệt và những thay đổi sinh lý của phụ nữ trong môi trường không trọng lực có thể tạo ra rủi ro cho chuyến bay.
Lý do là thuốc tránh thai có thể ức chế sự phát triển nang trứng và rụng trứng, từ đó ổn định nồng độ hormone, ngăn ngừa tăng sản nội mạc tử cung. Qua đó, họ đạt được mục đích trì hoãn hoặc ức chế kinh nguyệt.
Nếu đến kỳ kinh nguyệt trong lúc làm nhiệm vụ ngoài không gian, nữ phi hành gia có thể gặp bất tiện nào?
Theo Sohu, trong môi trường không trọng lực, việc vệ sinh cá nhân vốn đã phức tạp. Nếu đến kỳ kinh, các nữ phi hành gia sẽ cần thêm băng vệ sinh hoặc các vật dụng chuyên dụng, làm tăng khối lượng vật tư phải mang theo.
Một số nữ phi hành gia cấp cao cho rằng rối loạn chu kỳ kinh nguyệt là một trong những vấn đề khó thích ứng nhất. Theo các số liệu thống kế, hầu hết họ gặp bất thường về chu kỳ trong khoảng thời gian ngoài vũ trụ. Đôi khi, kinh nguyệt đến sớm hoặc muộn khoảng vài tuần, lượng máu tiết ra quá ít hoặc quá nhiều.
Điều này trực tiếp dẫn đến thay đổi tâm trạng, tăng cảm giác lo lắng và mệt mỏi. Nếu không được điều trị kịp thời, nó có thể gây ra những rủi ro về sức khỏe như thiếu máu, nhiễm trùng.
Để giải quyết vấn đề này, các nhà khoa học từ nhiều quốc gia đã cố gắng cải tiến thiết kế bên trong tàu vũ trụ. Họ bổ sung phòng tắm chuyên dụng và trang bị thiết bị vệ sinh đa chức năng. Vật liệu cách âm được lắp đặt trong cabin ngủ giúp nữ phi hành gia có thêm không gian riêng tư để chăm sóc bản thân.
Các nữ phi hành gia làm thế nào để ức chế kinh nguyệt trước khi bay vào vũ trụ?
Theo Sohu, nhiều nữ phi hành gia sử dụng thuốc tránh thai theo chỉ định của bác sĩ. Đây được xem là giải pháp khả thi trong điều kiện hiện tại, giúp giảm những bất tiện về sinh hoạt và vệ sinh cá nhân khi làm việc trong môi trường không trọng lực.
Dù vậy, chỉ dùng thuốc thôi là chưa đủ. Một mặt, sử dụng thuốc lâu dài có thể gây mất cân bằng nội tiết tố và tăng nguy cơ mắc các bệnh phụ nữ. Các loại thuốc có sự khác biệt về hiệu quả, một số không thể ức chế hoặc điều hòa hoàn toàn kinh nguyệt.
Vì vậy, các cơ quan vũ trụ ở nhiều quốc gia đang thực hiện những đổi mới công nghệ giúp các nữ phi hành gia sống sót qua giai đoạn đặc biệt một cách an toàn, thuận tiện và thoải mái.
Một trong những phương pháp được chú ý là kích thích từ trường để điều hòa kinh nguyệt. Trong đó, thiết bị chuyên dụng sẽ gửi các xung điện đến bộ phận quan trọng của não để kích thích hệ thần kinh trung ương điều khiển chu kỳ.
Công nghệ mới có ưu điểm rõ rệt so với việc chỉ dùng thuốc. Nó dễ kiểm soát và tránh được các tác dụng phụ lâu dài. Tuy nhiên, các nhà khoa học cần xác định độ an toàn của phuơng pháp trên quy mô lớn, trả lời câu hỏi liệu môi trường không gian có thể gây nhiễm điện từ cho thiết bị hay không.
Các thiết bị tránh thai cấy ghép cũng được xem xét. Nó giải phóng hormone liều thấp liên tục, loại bỏ nhu cầu sử dụng thuốc hàng ngày. Tuy nhiên, quá trình cấy ghép cần có bác sĩ chuyên môn, phải thực hiện trong môi trường vô trùng, điều này khó khăn trong điều kiện không gian. Cấy ghép cũng để lại rủi ro như nhiễm trùng và đào thải.
Thuốc tránh thai giúp ức chế kinh nguyệt bằng cách nào?
Thuốc tránh thai được sử dụng nhằm giúp các nữ phi hành gia chủ động kiểm soát và ức chế thời điểm hành kinh, hạn chế những bất tiện trong quá trình làm nhiệm vụ kéo dài ngoài không gian.
Thuốc tránh thai phối hợp giúp duy trì nồng độ hormone ổn định, ức chế quá trình rụng trứng và hạn chế nội mạc tử cung phát triển. Nhờ đó, chu kỳ kinh nguyệt có thể được trì hoãn hoặc ức chế theo kế hoạch.
Ngoài thuốc tránh thai dạng uống, giải pháp nào cũng được các nhà khoa học nghiên cứu cho các nữ phi hành gia?
Theo Sohu, thiết bị tránh thai cấy ghép có thể giải phóng hormone liều thấp trong thời gian dài, để không cần uống thuốc mỗi ngày. Tuy nhiên, phương pháp này vẫn còn những hạn chế và cần cân nhắc trước khi áp dụng cho các sứ mệnh không gian.
Trong những ngày đầu của ngành hàng không, phụ nữ bị coi là không phù hợp để trở thành phi hành gia. Tuy nhiên, bà Valentina Vladimirovna Tereshkova của Liên Xô trở thành nhà nữ du hành vũ trụ đầu tiên trong lịch sử đã phá vỡ định kiến.
Điều này mang lại cho phụ nữ cơ hội được du hành vào vũ trụ, nhưng cũng phải trả những cái giá rất đắt.
Ngày 30/10, Trung Quốc phóng tàu Thần Châu-19 mang theo 3 phi hành gia lên trạm vũ trụ Thiên Cung với sự tham gia của nữ kỹ sư du hành vũ trụ ở độ tuổi 9X đầu tiên của nước này, bà Wang Haoze.
Sự xuất hiện của nữ kỹ sư đã phá bỏ định kiến truyền thống với phụ nữ trong lĩnh vực thám hiểm không gian.
