Theo báo Tin tức/TTXVN, ngày 3/3, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei khẳng định cách duy nhất để chấm dứt xung đột là ngăn chặn hành động “gây hấn quân sự” của Mỹ và Israel đối với nước này.
Ông Baghaei đưa ra tuyên bố trên tại cuộc họp báo hằng tuần tại một trường học ở thủ đô Tehran, nơi bị hư hại do các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, khi bình luận về các điều kiện chấm dứt xung đột. Ông nhấn mạnh: “Hành động gây hấn quân sự này không phải là sự lựa chọn của chúng tôi. Sự lựa chọn của chúng tôi luôn là ngoại giao”. Theo đó, để chấm dứt xung đột cần phải ngăn chặn hành động gây hấn quân sự của Mỹ và Israel.
Ông Baghaei cho rằng Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) có trách nhiệm trong vấn đề này. Cộng đồng quốc tế phải đưa ra quyết định trước khi quá muộn và phạm vi xung đột lan rộng ra khu vực Tây Á.
Khi được hỏi về khả năng một số quốc gia Arab thành lập liên minh với Mỹ để chống Iran, ông Baghaei nêu rõ chính sách của Tehran là duy trì quan hệ tốt đẹp với các nước láng giềng, đồng thời nhấn mạnh rằng các hành động của Iran chống lại Mỹ không hề cho thấy thái độ thù địch của nước này đối với các quốc gia trong khu vực. Ông nói rằng Iran đã bị tấn công vô cớ, đồng thời cảnh báo “ngọn lửa” xung đột sẽ lan rộng khắp nơi nếu không có các hành động cần thiết được thực hiện.
Số liệu của Hội Trăng lưỡi liềm Đỏ Iran cho thấy kể từ khi xung đột xảy ra đến nay, ít nhất 787 người ở Iran đã thiệt mạng. Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, con số này được thống kê dựa trên các báo cáo thực địa từ các đội phản ứng. Hội Trăng lưỡi liềm Đỏ Iran cho hay các cuộc không kích của Mỹ và Israel đã ảnh hưởng tới 153 thành phố và hơn 500 địa điểm, với hơn 1.000 đợt tấn công được ghi nhận.
Theo các phóng viên chiến trường của hãng tin AFP, sáng 3/3 đã ghi nhận nhiều tiếng nổ lớn tại thủ đô Tehran. Truyền thông Iran cũng đưa tin về các vụ nổ tại thành phố Karaj, phía Tây Tehran, và thành phố Isfahan ở miền Trung nước này.
Báo Dân trí vừa cập nhật, trang tin Axios dẫn nguồn thạo tin ngày 3/3 cho biết, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã gọi điện cho Tổng thống Mỹ Donald Trump vào hôm 23/2 để thông báo rằng Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei sẽ tập trung tại Tehran cùng các cố vấn cấp cao vào ngày 28/2 và đó có thể là thời điểm thích hợp để Mỹ và Israel triển khai chiến dịch không kích.
Axios mô tả cuộc điện đàm là “cuộc gọi đã thay đổi Trung Đông”. Theo nguồn tin, ngay lập tức, Tổng thống Trump đã chỉ đạo Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) kiểm tra thông tin do Cục Tình báo Quân đội Israel cung cấp, và họ đã xác nhận thông tin này.
Các quan chức Mỹ cho biết khi công tác chuẩn bị cho cuộc tấn công được xúc tiến, Tổng thống Trump đã đưa ra một “quyết định có chủ ý” là không tập trung quá nhiều vào Iran trong bài phát biểu Thông điệp liên bang vào ngày hôm sau sau cuộc gọi với ông Netanyahu, do lo ngại Iran sẽ cảnh giác hơn.
Đến ngày 26/2, cùng ngày các đặc phái viên hàng đầu của ông Trump gặp các nhà đàm phán Iran tại Geneva, CIA đã “xác nhận dứt khoát rằng tất cả những người này (các nhà lãnh đạo và chỉ huy quân đội cấp cao của Iran) sẽ có mặt cùng một địa điểm, và chúng ta cần tận dụng điều đó”.
Sau cuộc gặp tại Geneva, các đặc phái viên được cho là đã báo cáo lên Tổng thống Trump về việc các cuộc đàm phán không đi đến đâu: “Nếu ngài quyết định muốn theo đuổi ngoại giao, chúng tôi sẽ thúc đẩy và đấu tranh để đạt được một thỏa thuận. Nhưng phía Iran cho thấy họ không sẵn sàng đạt một thỏa thuận mà ngài có thể hài lòng”.
Ngày hôm sau, sau khi quyết định rằng các cuộc đàm phán là vô ích và thông tin tình báo về Lãnh tụ Tối cao Khamenei là chắc chắn, ông Trump cuối cùng đã ra lệnh tấn công Iran.
Bản tin của Axios cũng dẫn lời một quan chức Mỹ cho biết Mỹ và Israel ban đầu dự định tiến hành tấn công vào cuối tháng 3 hoặc đầu tháng 4 và vào ban đêm để chính quyền có thời gian xây dựng sự ủng hộ của người dân Mỹ đối với chiến dịch, nhưng ông Netanyahu đã “thúc ép” đẩy nhanh thời điểm.
Đến sáng 28/2, chiến dịch không kích chung của Mỹ và Israel diễn ra nhằm vào hàng loạt mục tiêu ở Iran. Cuộc tấn công khiến Lãnh tụ Tối cao Khamenei và một loạt chỉ huy quân sự cấp cao Iran thiệt mạng.
Để chuẩn bị cho chiến dịch này, tình báo Mỹ và Israel đã dành nhiều tháng để thu thập thông tin.
