Vú bò (tên khoa học Ficus heterophyllus) còn có tên dân gian là "ngượng đỏ mặt" do hiện tượng chuyển màu từ xanh tía sang đỏ cam mọng nước khi chín. Loài cây thuộc họ Dâu tằm này mọc dại phổ biến ở các khu rừng tái sinh, đồi núi từ miền Trung trở vào Nam. Quả vú bò mọc thành chùm, vỏ mềm, khi chín có mùi thơm nhẹ cùng vị chua thanh pha ngọt dịu – vốn là món ăn vặt gắn liền với ký ức tuổi thơ của nhiều thế hệ vùng quê.
Không chỉ là thức quà ăn vặt lạ miệng, cây vú bò còn sở hữu giá trị dược liệu thiết thực trong Đông y. Thân và rễ vú bò có vị ngọt nhẹ, tính bình, thường được dùng trong các bài thuốc bổ khí, trừ phong thấp, giảm đau nhức xương khớp và hỗ trợ thông tắc tuyến sữa cho phụ nữ sau sinh. Trong khi đó, phần quả chín chứa nhiều chất xơ cùng vitamin tự nhiên, giúp thanh nhiệt, giải khát và kích thích tiêu hóa rất tốt.
Từ loại cây hoang dại không giá trị thương mại, thời gian gần đây vú bò bất ngờ "gây sốt" tại các đô thị với giá bán khoảng 55.000 đồng/kg. Mức giá này cao hơn hẳn nhiều loại trái cây truyền thống nhưng vẫn rơi vào tình trạng thiếu hàng. Lý giải về sức hút này, các thương lái cho biết người tiêu dùng hiện đại có xu hướng tìm kiếm các loại đặc sản dân dã, tự nhiên, không bị can thiệp bởi hóa chất bảo quản hay thuốc bảo vệ thực vật.
Yếu tố chính đẩy giá vú bò lên cao là nguồn cung khan hiếm. Cây chủ yếu phát triển tự nhiên, chưa được quy hoạch trồng thương phẩm rộng rãi. Mùa thu hoạch chỉ kéo dài vài tuần trong mùa hè, trong khi quả chín lại rất mềm, dễ dập nát nên việc vận chuyển về thành phố lớn gặp nhiều hạn chế.
Nhờ sức sống bền bỉ, chịu được thổ nhưỡng khắc nghiệt và không tốn công chăm sóc, vú bò đang mở ra hướng đi mới. Một số nông hộ vùng ven đồi núi đã bắt đầu nhân giống, tận dụng đất trống ven bờ rào canh tác nhằm gia tăng thu nhập, biến loại cây dại ngày nào thành nguồn kinh tế ổn định mỗi khi hè về.
Hồ Nga (t/h)
