Mới đây, trên cổng TTĐT Bộ Quốc phòng, cơ quan chức năng của Bộ Quốc phòng đã trả lời kiến nghị của một công dân qua Chương trình Dân hỏi - Bộ trưởng trả lời liên quan đến điều kiện, thành phần hồ sơ và thời hạn đề nghị tạm hoãn gọi nhập ngũ.
Công dân cho biết gia đình có hoàn cảnh kinh tế khó khăn, mẹ bị khuyết tật vận động và mắc nhiều bệnh nền cần người chăm sóc thường xuyên; em nhỏ đang học lớp 4, chưa đến tuổi lao động. Người này cho rằng bản thân là nguồn thu nhập và lao động chính của gia đình nên đề nghị được hướng dẫn về việc tạm hoãn nghĩa vụ quân sự.
Lao động duy nhất nuôi thân nhân có thể được tạm hoãn gọi nhập ngũ
Theo trả lời của Bộ Quốc phòng, việc tạm hoãn gọi nhập ngũ trong thời bình đối với công dân là lao động duy nhất trực tiếp nuôi dưỡng thân nhân không còn khả năng lao động được quy định tại điểm b khoản 1 Điều 41 Luật Nghĩa vụ quân sự số 78/2015/QH13 và được quy định chi tiết tại Điều 5 Thông tư số 148/2018/TT-BQP.
Theo nội dung được Bộ Quốc phòng dẫn lại, trường hợp được xem xét gồm công dân là “lao động duy nhất phải trực tiếp nuôi dưỡng thân nhân không còn khả năng lao động hoặc chưa đến tuổi lao động”; việc xác định hoàn cảnh thuộc diện theo quy định cần có xác nhận của UBND cấp xã.
Bộ Quốc phòng cho biết, nếu công dân đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định, Hội đồng Nghĩa vụ quân sự cấp xã sẽ tiến hành xét duyệt và báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định việc tạm hoãn gọi nhập ngũ.
Như vậy, việc một người có hoàn cảnh kinh tế khó khăn hay trong gia đình có người bị bệnh, khuyết tật chưa đương nhiên đồng nghĩa với việc được tạm hoãn. Yếu tố quan trọng là phải chứng minh người đó thuộc trường hợp lao động duy nhất trực tiếp nuôi dưỡng thân nhân không còn khả năng lao động hoặc chưa đến tuổi lao động và được cơ quan có thẩm quyền xác minh, xét duyệt.
Hồ sơ xin tạm hoãn gọi nhập ngũ gồm những gì?
Để có cơ sở báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, Bộ Quốc phòng hướng dẫn công dân chuẩn bị các giấy tờ chứng minh hoàn cảnh thực tế của gia đình.
Hồ sơ gồm đơn đề nghị tạm hoãn nghĩa vụ quân sự vì hoàn cảnh gia đình khó khăn, có xác nhận của khu phố, thôn hoặc ấp.
Công dân đồng thời cần chuẩn bị giấy tờ chứng minh tình trạng bệnh của cha, mẹ; giấy tờ chứng minh bản thân là lao động duy nhất phải trực tiếp nuôi dưỡng thân nhân không còn khả năng lao động hoặc chưa đến tuổi lao động, chẳng hạn hợp đồng lao động, bảng lương và các tài liệu phù hợp.
Trường hợp trong gia đình có em chưa đến tuổi lao động, hồ sơ cần bổ sung giấy khai sinh của người em đang là học sinh để làm căn cứ xác minh.
Việc chuẩn bị đầy đủ giấy tờ có ý nghĩa quan trọng bởi cơ quan quân sự và các đơn vị liên quan sẽ căn cứ hồ sơ cùng kết quả xác minh thực tế để xem xét công dân có đáp ứng điều kiện tạm hoãn hay không.
Hồ sơ cần nộp trước tháng 9 hằng năm
Một điểm đáng chú ý trong trả lời của Bộ Quốc phòng là thời gian nộp hồ sơ đề nghị tạm hoãn gọi nhập ngũ được hướng dẫn trước tháng 9 hằng năm.
Sau khi tiếp nhận hồ sơ, khu phố, thôn hoặc ấp tổ chức họp xét và đề nghị lên Hội đồng Nghĩa vụ quân sự cấp xã thông qua Ban Chỉ huy quân sự cấp xã.
Ban Chỉ huy quân sự cấp xã có trách nhiệm phối hợp với cơ quan Công an và Phòng Văn hóa - Xã hội cấp xã để xác minh hồ sơ, lý lịch nghĩa vụ quân sự của công dân. Trên cơ sở đó, danh sách được tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Hướng dẫn này cũng làm rõ vấn đề công dân đặt ra về việc có phải chờ đến khi khám tuyển, nếu trúng tuyển mới đề xuất nguyện vọng tạm hoãn hay không. Theo trả lời của Bộ Quốc phòng, hồ sơ đề nghị tạm hoãn cần được chuẩn bị và nộp trước tháng 9 hằng năm để thực hiện quy trình họp xét, xác minh và báo cáo theo quy định.
Không phải cứ nộp đơn là được tạm hoãn
Bộ Quốc phòng nhấn mạnh việc tạm hoãn gọi nhập ngũ chỉ được xem xét đối với công dân đủ điều kiện theo quy định pháp luật.
Do đó, công dân có hoàn cảnh tương tự cần chủ động chuẩn bị tài liệu chứng minh tình trạng của người thân, nguồn thu nhập, trách nhiệm trực tiếp nuôi dưỡng và độ tuổi của người phụ thuộc.
Sau khi hồ sơ được tiếp nhận, cơ quan chức năng cấp xã sẽ xác minh thực tế trước khi tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền quyết định.
Như vậy, đối với trường hợp là lao động duy nhất trực tiếp nuôi dưỡng người thân không còn khả năng lao động hoặc chưa đến tuổi lao động, công dân cần thực hiện thủ tục từ sớm, chuẩn bị đầy đủ tài liệu và nộp hồ sơ trước thời điểm xét duyệt để bảo đảm quyền lợi theo quy định.
