Giá cao top đầu thị trường, vẫn được săn đón toàn cầu
Trong nhóm các loại hạt dinh dưỡng, mắc ca (macadamia) luôn nằm ở phân khúc cao cấp. Theo dữ liệu từ AvestaMarket, giá bán lẻ trên thị trường quốc tế dao động khoảng 25–35 USD/pound (tương đương 0,45 kg). Với các dòng cao cấp hoặc đặc sản vùng trồng nổi tiếng, mức giá có thể lên tới 60–80 USD/pound.
So với nhiều loại hạt phổ biến khác, đây là con số không hề nhỏ, khiến mắc ca được ví như “hoàng hậu của các loại quả khô”.
Trong ẩm thực phương Tây, mắc ca được ưa chuộng nhờ vị béo, giòn, thường xuất hiện trong bánh quy, kem, sinh tố hoặc các món súp, cháo dinh dưỡng nhằm tăng độ đậm đà.
Không chỉ hấp dẫn về hương vị, mắc ca còn là “kho dinh dưỡng” với hàm lượng cao chất béo lành mạnh, vitamin và khoáng chất. Trung bình 28 gram hạt mắc ca cung cấp khoảng 204 calo, 23g chất béo, cùng nhiều vi chất như mangan (58% nhu cầu hàng ngày), vitamin B1, magie, đồng và sắt.
Đặc biệt, loại hạt này giàu chất béo không bão hòa đơn (MUFA) – giúp giảm cholesterol xấu (LDL), tăng cholesterol tốt (HDL), từ đó bảo vệ tim mạch. Hàm lượng đường thấp cũng khiến mắc ca phù hợp với người mắc tiểu đường.
Nhiều nghiên cứu cho thấy, tiêu thụ 8–42 gram mắc ca mỗi ngày có thể giúp giảm tới 10% cholesterol toàn phần và LDL. Ngoài ra, các hợp chất chống oxy hóa như flavonoid và tocotrienols còn góp phần chống viêm, bảo vệ tế bào và giảm nguy cơ mắc bệnh mạn tính.
Từ “hạt vàng” đắt đỏ đến cây trồng chiến lược tại Việt Nam
Một trong những lý do chính khiến mắc ca luôn giữ giá cao là thời gian đầu tư dài. Cây phải mất 7–10 năm mới cho năng suất ổn định, lâu hơn đáng kể so với nhiều loại cây công nghiệp khác. Điều này khiến chi phí đầu tư lớn và vòng quay vốn chậm.
Nguồn gốc của mắc ca xuất phát từ bang Queensland (Australia). Hiện nay, các quốc gia sản xuất lớn gồm Australia, Nam Phi, Mỹ (đặc biệt là Hawaii) và Việt Nam. Tuy nhiên, cây chỉ phát triển tốt ở vùng khí hậu cận nhiệt đới, đất thoát nước tốt, khiến sản lượng toàn cầu không quá dồi dào.
Bên cạnh đó, mắc ca có lớp vỏ cực kỳ cứng, đòi hỏi quy trình chế biến phức tạp: từ thu hoạch, sấy khô, tách vỏ bằng máy chuyên dụng đến phân loại nhân. Chỉ một sai lệch nhỏ về độ ẩm cũng có thể khiến hạt bị hỏng, làm tăng tỷ lệ hao hụt và chi phí sản xuất.
Trong khi đó, nhu cầu tiêu thụ lại không ngừng tăng, đặc biệt tại Mỹ, châu Âu và Trung Quốc, khiến giá khó giảm.
Tại Việt Nam, mắc ca đang dần khẳng định vị thế trong nhóm cây trồng giá trị cao. Các vùng trồng trọng điểm hiện nay tập trung tại Lâm Đồng (được xem là “thủ phủ” mắc ca), Đắk Lắk, Gia Lai và Điện Biên.
Mô hình phổ biến là trồng xen canh với cà phê, hồ tiêu hoặc chè, giúp tối ưu hóa diện tích và nâng cao hiệu quả kinh tế. Ngoài ra, nhiều địa phương đang hướng tới sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ hoặc kết hợp phát triển du lịch sinh thái.
Từ một loại cây còn mới mẻ, mắc ca đang dần trở thành “vàng nâu” của nông nghiệp Việt Nam, mở ra hướng đi bền vững cho người dân vùng cao và tiềm năng xuất khẩu trong tương lai.
