Nhiều cặp vợ chồng sau một chặng đường dài chung sống mới nhận ra rằng, thứ bào mòn hôn nhân đôi khi không phải những biến cố quá lớn, mà là những cách ứng xử lặp lại mỗi ngày. Việc quá coi trọng ánh nhìn bên ngoài, luôn muốn giành phần đúng trong tranh luận hoặc đưa con vào những bất đồng của cha mẹ có thể khiến khoảng cách giữa hai người ngày càng xa.
Khi mới kết hôn, các cặp đôi thường mang theo nhiều kỳ vọng về cuộc sống gia đình. Nhưng cùng nhau trải qua áp lực công việc, tài chính, con cái và những thay đổi theo thời gian, vợ chồng mới hiểu rằng để duy trì một mối quan hệ lâu dài còn cần sự tôn trọng, bình tĩnh và khả năng điều chỉnh cách ứng xử.
Có những gia đình trước mặt người khác vẫn vui vẻ, quan tâm nhau nhưng khi trở về nhà lại gần như không trò chuyện. Có cặp đôi dành nhiều thời gian tranh cãi để chứng minh ai đúng. Cũng có trường hợp cha mẹ vô tình biến con thành người chứng kiến hoặc đứng giữa những mâu thuẫn của người lớn. Nếu những hành vi này kéo dài, sự gắn kết giữa vợ chồng có thể bị ảnh hưởng.
Quá quan tâm đến hình ảnh gia đình trước người ngoài
Không ít cặp vợ chồng luôn cố tạo cảm giác gia đình mình hòa thuận khi xuất hiện trước bạn bè, đồng nghiệp hoặc họ hàng. Họ cùng tham dự các cuộc gặp gỡ, thể hiện sự quan tâm và cố tránh để người khác nhận thấy những bất đồng trong đời sống riêng.
Tuy nhiên, hình ảnh bên ngoài không phản ánh toàn bộ chất lượng của một cuộc hôn nhân. Khi trở về nhà, hai người có thể gần như không giao tiếp, né tránh nhau hoặc duy trì những khoảng cách khó gọi tên. Những vấn đề tồn tại trong quan hệ vợ chồng không được giải quyết mà chỉ tạm thời che giấu để tránh ánh nhìn từ bên ngoài.
Việc giữ gìn hình ảnh trước xã hội không sai, nhưng nếu quá chú trọng đến điều đó mà bỏ quên cảm xúc của người bạn đời, cuộc sống gia đình có thể trở nên nặng nề. Hạnh phúc trong hôn nhân cuối cùng vẫn được quyết định bởi cách hai người đối xử với nhau trong những khoảnh khắc không có người ngoài chứng kiến.
Thay vì cố chứng minh rằng gia đình mình luôn hoàn hảo, vợ chồng nên quan tâm nhiều hơn đến việc liệu người bên cạnh có cảm thấy được lắng nghe, tôn trọng và thoải mái khi ở trong chính ngôi nhà của mình hay không.
Luôn muốn mình là người đúng
Tranh luận là điều khó tránh khỏi trong đời sống vợ chồng. Những vấn đề như tiền bạc, việc nhà, chăm sóc con cái hay cách tổ chức cuộc sống có thể khiến hai người có quan điểm khác nhau. Vấn đề nằm ở cách mỗi người đối diện với bất đồng.
Nếu cuộc trò chuyện luôn biến thành cuộc đấu để xác định ai đúng, ai sai, mâu thuẫn nhỏ có thể nhanh chóng trở nên nghiêm trọng. Một người cố chứng minh quan điểm của mình, người còn lại không muốn nhượng bộ và cuộc tranh luận kéo dài cho đến khi một bên cảm thấy mình “thắng”.
Nhưng trong hôn nhân, thắng một cuộc tranh luận chưa chắc đồng nghĩa với việc mối quan hệ tốt hơn. Có những lời nói được thốt ra trong lúc nóng giận chỉ mất vài giây nhưng có thể để lại cảm giác tổn thương rất lâu. Vì vậy, với những vấn đề không quá nghiêm trọng, việc dừng cuộc tranh luận đúng lúc hoặc lựa chọn cách nói nhẹ nhàng hơn đôi khi có giá trị hơn việc cố giành phần hơn.
Điều này không có nghĩa vợ chồng phải bỏ qua mọi bất đồng. Những vấn đề liên quan đến tài chính, con cái, trách nhiệm gia đình hay những giới hạn cần thiết vẫn cần được trao đổi thẳng thắn.
Điều cần tránh là biến cuộc trao đổi thành cơ hội công kích hoặc hạ thấp người kia. Mục tiêu của giao tiếp trong hôn nhân nên là tìm ra cách giải quyết vấn đề, thay vì xác định người chiến thắng.
Không biến con thành người đứng giữa mâu thuẫn của cha mẹ
Một trong những điều cha mẹ cần đặc biệt lưu ý là cách thể hiện bất đồng trước mặt con. Trong lúc tức giận, một số người có thể kể cho con nghe những điều không hài lòng về bạn đời, yêu cầu con đứng về phía mình hoặc dùng con như một cách gây áp lực với người còn lại.
Những lời nói này có thể xuất phát từ cảm xúc nhất thời, nhưng trẻ thường khó hiểu đầy đủ nguyên nhân phía sau mâu thuẫn của cha mẹ. Điều chúng cảm nhận được trước tiên là sự căng thẳng và bất an trong gia đình.
Trẻ cũng có xu hướng quan sát và học hỏi cách người lớn giải quyết vấn đề. Nếu thường xuyên chứng kiến cha mẹ xúc phạm, la mắng hoặc hạ thấp nhau, trẻ có thể tiếp nhận đó như một cách ứng xử khi xảy ra xung đột.
Vì vậy, những vấn đề của người lớn nên được giải quyết trong phạm vi của người lớn. Nếu cần trao đổi, cha mẹ nên lựa chọn thời điểm và không gian phù hợp, hạn chế để trẻ trở thành người chứng kiến những cuộc tranh cãi gay gắt.
Con cũng không nên bị đặt vào vai trò người phân xử, người truyền đạt thông tin giữa cha và mẹ hoặc phải lựa chọn đứng về phía một người. Cha mẹ không nhất thiết phải tránh mọi bất đồng trước mặt con. Điều quan trọng là trẻ vẫn cảm nhận được sự an toàn, tôn trọng và ổn định trong gia đình.
Giữ gìn hôn nhân bắt đầu từ những điều rất nhỏ
Sau nhiều năm chung sống, sự bền vững của một cuộc hôn nhân thường không chỉ đến từ những lời hứa lớn lao. Nhiều khi, đó là những hành động rất bình thường: hỏi han khi người kia mệt, chủ động chia sẻ việc gia đình, biết lắng nghe khi có vấn đề hoặc tránh nói những lời làm tổn thương nhau trước mặt người khác.
Ba điều mỗi cặp vợ chồng có thể tự nhìn lại là:
- Không để ánh mắt bên ngoài chi phối đời sống gia đình. Hình ảnh đẹp trước xã hội không thể thay thế sự bình yên giữa hai người.
- Không biến bất đồng thành cuộc đấu hơn thua. Có vấn đề cần phân định đúng sai, nhưng cũng có những chuyện cần được giải quyết bằng sự lắng nghe và thỏa hiệp.
- Không kéo con vào mâu thuẫn của cha mẹ. Dù vợ chồng đang bất đồng, con vẫn cần được bảo vệ khỏi vai trò của một “đồng minh” hay “người phán xử”.
Hôn nhân là hành trình dài, trong đó hai người không chỉ cùng xây dựng cuộc sống mà còn cùng trải qua những thay đổi của tuổi tác, công việc, con cái và gia đình. Sau nhiều năm, những cuộc tranh luận từng khiến hai người mất ngủ có thể trở nên không còn quan trọng. Những đánh giá từ người ngoài cũng không thể quyết định chất lượng của một mái ấm.
Điều đáng giữ lại là cảm giác được tôn trọng, được lắng nghe và được bình yên khi trở về nhà. Một cuộc hôn nhân lâu dài không nhất thiết phải hoàn hảo. Chỉ cần cả hai biết giảm bớt hơn thua, bớt đặt nặng sĩ diện và dành cho nhau nhiều sự bao dung hơn, gia đình sẽ có thêm cơ hội trở thành nơi mỗi người muốn trở về.
