Thông qua Chương trình “Dân hỏi - Bộ trưởng trả lời”, Bộ Quốc phòng nhận được câu hỏi của công dân liên quan đến quy trình sơ tuyển, khám sức khỏe và giải quyết khiếu nại trong thực hiện nghĩa vụ quân sự.
Công dân đề nghị làm rõ trường hợp không đạt tiêu chuẩn thể lực ngay tại vòng sơ tuyển, chẳng hạn có chỉ số BMI dưới 18 hoặc trên 30, hoặc có dị tật thuộc các nhóm quy định, thì có phải dừng việc khám hay vẫn tiếp tục được tham gia khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự.
Bên cạnh đó, công dân cũng đặt câu hỏi về việc nếu không đạt yêu cầu tại vòng sơ tuyển nhưng vẫn có nguyện vọng nhập ngũ thì có được tiếp tục khám hay không; đồng thời đề nghị hướng dẫn cơ quan tiếp nhận và trình tự giải quyết khi có khiếu nại về kết quả sơ tuyển, khám sức khỏe.
Ngày 28/8/2026, cơ quan chức năng của Bộ Quốc phòng đã có nội dung trả lời.
Không đạt thể lực khi sơ tuyển vẫn có thể được gọi khám
Theo Bộ Quốc phòng, căn cứ Điều 7 Thông tư số 105/2023/TT-BQP ngày 6/12/2023 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 106/2025/TT-BQP ngày 30/9/2025, Trạm Y tế cấp xã có trách nhiệm thực hiện sơ tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự.
Kết quả sơ tuyển được ghi vào “Phiếu sơ tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự”, sau đó tổng hợp và báo cáo Hội đồng nghĩa vụ quân sự cấp xã.
Trong quá trình này, cơ quan y tế phải lập danh sách những công dân mắc bệnh thuộc danh mục bệnh miễn đăng ký nghĩa vụ quân sự theo Mục III, Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư số 105/2023/TT-BQP.
Trên cơ sở chỉ tiêu tuyển quân được giao và kết quả sơ tuyển của công dân, trong đó có tiêu chuẩn sức khỏe, Hội đồng nghĩa vụ quân sự cấp xã sẽ quyết định số lượng công dân được gọi khám sức khỏe.
Theo quy định, tổng số công dân được gọi khám không được vượt quá 4 người cho mỗi một chỉ tiêu nhập ngũ.
Bộ Quốc phòng cho biết, những công dân mắc bệnh thuộc danh mục bệnh miễn đăng ký nghĩa vụ quân sự sẽ không được gọi khám sức khỏe.
Đối với các trường hợp còn lại, công dân thực hiện theo giấy gọi khám sức khỏe của Hội đồng nghĩa vụ quân sự cấp xã.
Điều này có nghĩa, trường hợp công dân không đủ điều kiện thể lực tại vòng sơ tuyển vẫn có thể được gọi tham gia khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự, nếu Hội đồng nghĩa vụ quân sự cấp xã quyết định gọi khám.
Như vậy, việc không đạt một tiêu chí thể lực ngay tại sơ tuyển không đồng nghĩa trong mọi trường hợp công dân sẽ phải dừng toàn bộ quy trình khám tuyển.
Không được gọi khám nhưng muốn nhập ngũ có thể làm đơn
Đáng chú ý, Bộ Quốc phòng cũng giải đáp trường hợp công dân không được gọi khám sức khỏe nhưng vẫn có nguyện vọng thực hiện nghĩa vụ quân sự.
Theo đó, công dân có thể viết đơn đề nghị Hội đồng nghĩa vụ quân sự cấp xã xem xét, giải quyết nguyện vọng.
Bộ Quốc phòng cho biết đây là nội dung được cơ quan này khuyến khích và ủng hộ.
Việc công dân có được tiếp tục tham gia quy trình tuyển quân sau khi có đơn hay không sẽ được Hội đồng nghĩa vụ quân sự cấp xã xem xét trên cơ sở các quy định hiện hành, chỉ tiêu tuyển quân và tình hình thực tế của địa phương.
Không đồng ý với kết quả khám sức khỏe, khiếu nại ở đâu?
Một nội dung khác được nhiều công dân quan tâm là cách xử lý khi không đồng ý với kết luận của Hội đồng khám sức khỏe khu vực.
Theo Bộ Quốc phòng, trường hợp phát sinh ý kiến liên quan đến kết luận sức khỏe, công dân thực hiện theo Điều 10 Thông tư số 105/2023/TT-BQP, được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 106/2025/TT-BQP.
Trước hết, công dân phải gửi đơn đề nghị giám định đến Hội đồng nghĩa vụ quân sự cấp xã để được giải quyết.
Đơn đề nghị thực hiện theo Mẫu số 8, Phụ lục V của Thông tư số 105/2023/TT-BQP, đã được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 106/2025/TT-BQP.
Sau khi tiếp nhận đơn, Hội đồng nghĩa vụ quân sự cấp xã có trách nhiệm hoàn chỉnh hồ sơ và gửi đề nghị giám định đến Hội đồng giám định y khoa cấp tỉnh.
Thời hạn giám định là 15 ngày
Theo hướng dẫn của Bộ Quốc phòng, trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Hội đồng giám định y khoa cấp tỉnh phải có kết luận về tình trạng sức khỏe của công dân thực hiện nghĩa vụ quân sự.
Sau đó, hồ sơ và kết quả giám định được gửi lại cho Hội đồng nghĩa vụ quân sự cấp xã.
Đáng chú ý, quyết định của Hội đồng giám định y khoa cấp tỉnh là kết luận cuối cùng đối với khiếu nại về sức khỏe của công dân thực hiện nghĩa vụ quân sự.
Như vậy, nếu không đồng ý với kết quả khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự tại địa phương, công dân không gửi đơn trực tiếp lên Hội đồng giám định y khoa cấp tỉnh mà trước tiên phải gửi đơn đến Hội đồng nghĩa vụ quân sự cấp xã.
Cơ quan này sẽ hoàn thiện hồ sơ và thực hiện các bước đề nghị giám định theo đúng trình tự quy định.
