Làng Lò, thuộc phường Hòa Hiệp, tỉnh Đắk Lắk (khu vực Phú Yên trước đây), đang thu hút sự chú ý khi được lựa chọn đại diện Việt Nam tham gia Giải thưởng “Làng Du lịch tốt nhất” (Best Tourism Villages) năm 2026 của Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc (UN Tourism).
Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk, Làng Lò, cụ thể là khu phố Phú Thọ 3, là một trong 5 đại diện của Việt Nam được đăng ký tham gia giải thưởng năm nay. 4 đại diện còn lại gồm Làng du lịch cộng đồng Cát Cát (Lào Cai), Rừng dừa Bảy Mẫu Cẩm Thanh (Đà Nẵng), Điểm du lịch Măng Đen Treehouse (Quảng Ngãi) và Làng du lịch cộng đồng Hữu Liên (Lạng Sơn).
Kết quả dự kiến được UN Tourism công bố trong quý IV/2026.
- Một hòn đảo của Việt Nam lọt Top 10 hấp dẫn nhất thế giới, góp mặt cùng loạt điểm đến đình đám của Na Uy, Hy Lạp, Philippines
- Một hòn đảo của Việt Nam vượt Fiji, lọt top 10 điểm đến được du khách toàn cầu săn đón, lượng tìm kiếm tăng 25%
- Hòn đảo Việt Nam từng lọt top bí ẩn thế giới sắp thành thiên đường nghỉ dưỡng
Làng chài hơn 400 năm tuổi bên biển
Theo VnExpress, Làng Lò là làng chài có lịch sử hơn 400 năm, nằm bên bờ biển miền Trung. Khu vực này rộng hơn 182ha, với dân số khoảng 10.637 người.
Điểm dễ nhận diện nhất của Làng Lò là những dãy nhà mái ngói đỏ nằm san sát, xen giữa hàng dừa và những con ngõ nhỏ hướng ra biển. Nhìn từ trên cao, màu đỏ nâu của mái ngói nổi bật giữa màu xanh của cây cối và biển cả, tạo nên diện mạo đặc trưng cho vùng đất này.
Nhiều ngôi nhà tại đây mang dấu ấn kiến trúc từ những năm 1960-1970, phổ biến với kiểu nhà ba gian hình chữ L, tường vàng và mái ngói đỏ. Không ít căn nhà vẫn được gìn giữ khá nguyên vẹn, tạo nên không gian mang màu sắc hoài niệm giữa một vùng biển ngày càng được du khách biết đến.
Hiện tên gọi Làng Lò được dùng để chỉ khu vực gồm những cộng đồng dân cư quen thuộc với các tên gọi Lò 1, Lò 2 và Lò 3. Trong đó, khu vực Phú Thọ 3 - Lò 3 được lựa chọn làm đại diện trong hồ sơ tham gia giải thưởng của UN Tourism.
Không chỉ có kiến trúc đặc trưng, nhịp sống thường ngày của cư dân cũng tạo nên sức hút riêng cho nơi đây. Vào sáng sớm, du khách có thể bắt gặp những chiếc thuyền cá trở về sau một đêm ngoài khơi, người dân kéo lưới, gỡ cá và phân loại hải sản ngay bên bờ biển.
Những con ngõ nhỏ hướng ra biển, bãi cát trải dài cùng sinh hoạt của ngư dân giúp Làng Lò vẫn giữ được hình ảnh của một cộng đồng cư dân ven biển, thay vì một khu du lịch được xây dựng hoàn toàn để phục vụ du khách.
Tên gọi gắn với nghề hấp, sấy hải sản
Đằng sau tên gọi “Lò” là câu chuyện gắn với sinh kế của người dân địa phương.
Theo Tuổi Trẻ, tên gọi này liên quan đến nghề hấp, sấy hải sản từng phát triển mạnh tại khu vực trong nhiều thập niên. Khi chưa có tủ đông hay các phương thức bảo quản hiện đại, cá sau những chuyến đánh bắt dài ngày cần được xử lý nhanh để kéo dài thời gian sử dụng.
Người dân vì vậy xây dựng các lò gạch để hấp và sấy cá. Những chiếc lò từng là công cụ mưu sinh quen thuộc của cư dân vùng biển và dấu tích của nghề xưa được lưu lại trong các tên gọi Lò 1, Lò 2, Lò 3.
Ngày nay, nghề nghiệp và đời sống tại làng chài đã có nhiều thay đổi, song đánh bắt hải sản vẫn là một phần quan trọng tạo nên bản sắc địa phương.
Du khách đến Làng Lò không chỉ tham quan cảnh biển mà còn có thể trải nghiệm những hoạt động gắn với đời sống ngư dân như theo thuyền ra biển, học vá lưới, gỡ cá, ghé chợ hải sản hoặc tìm hiểu nghề truyền thống.
Một số homestay cũng được phát triển theo hướng giúp du khách sống gần với nhịp sinh hoạt của người dân, thay vì tách biệt trong các khu nghỉ dưỡng lớn.
Sự xuất hiện ngày càng nhiều của homestay, quán cà phê và các dịch vụ trải nghiệm góp phần thúc đẩy du lịch tại Làng Lò trong những năm gần đây. Hiện khu vực này có 72 cơ sở lưu trú với tổng cộng 459 phòng đang hoạt động.
Tuy nhiên, địa phương xác định phát triển du lịch phải song hành với việc bảo tồn không gian làng biển, các giá trị văn hóa và sinh kế truyền thống. Lễ hội Cầu ngư cũng được định hướng trở thành một trong những sản phẩm văn hóa - du lịch đặc trưng của khu vực.
Vì sao Làng Lò được chọn tranh giải?
Best Tourism Villages là sáng kiến của UN Tourism nhằm tìm kiếm và tôn vinh những điểm đến nông thôn sử dụng du lịch như một động lực phát triển, đồng thời bảo tồn văn hóa, truyền thống, thiên nhiên và đời sống cộng đồng.
Theo tiêu chí của UN Tourism, các làng tham gia phải có mật độ dân cư thấp, dân số không quá 15.000 người; nằm trong khu vực vẫn hiện diện rõ các hoạt động truyền thống như nông nghiệp, lâm nghiệp, chăn nuôi hoặc đánh bắt cá; đồng thời duy trì các giá trị và lối sống cộng đồng.
Hồ sơ cũng được đánh giá dựa trên nhiều nhóm tiêu chí liên quan đến tài nguyên văn hóa và thiên nhiên, bảo tồn văn hóa, phát triển kinh tế - xã hội và môi trường bền vững, chuỗi giá trị du lịch, quản trị, cơ sở hạ tầng, kết nối, sức khỏe và an toàn.
Vì vậy, việc Làng Lò được lựa chọn không chỉ đến từ cảnh quan biển. Những mái ngói đỏ, đời sống ngư dân, nghề biển, lễ hội truyền thống và không gian cộng đồng được gìn giữ mới là những giá trị tạo nên nét riêng của làng chài hơn 400 năm tuổi.
Từ một vùng biển bình dị, Làng Lò đang từng bước trở thành điểm du lịch cộng đồng được du khách quan tâm. Việc góp mặt trong danh sách đại diện Việt Nam tham gia Best Tourism Villages 2026 cũng mở ra cơ hội để hình ảnh làng chài này được quảng bá rộng rãi hơn trên bản đồ du lịch quốc tế.
