Loại rau rừng có tên lạ, xưa mọc ở bờ bụi nay thành đặc sản
Ở các tỉnh miền núi phía Bắc như Sơn La, Lai Châu, Điện Biên và Phú Thọ, lá lồm từ lâu đã gắn bó với bữa ăn của người dân địa phương. Đây là loại cây dây leo, thường mọc tại những nơi ẩm mát, ven rừng hoặc các bờ bụi.
Tùy từng vùng, loại rau này còn được gọi là lá nồm, lá vón vén hoặc lá thồm lồm. Những tên gọi lạ tai, dễ khiến người nghe phát âm nhầm, cũng là một trong những điểm khiến nhiều thực khách tò mò. Lá lồm có màu xanh, hình dáng khá đơn giản, nhưng sở hữu vị chua tự nhiên đặc trưng. Khi vò hoặc giã nhẹ, lá tiết ra dịch chua, có thể dùng để tạo hương vị cho nhiều món ăn.
Trước đây, người dân thường hái lá lồm mọc tự nhiên để nấu ăn, không phải mất tiền mua. Hiện nay, khi các món đặc sản vùng cao được nhiều người biết đến, lá lồm bắt đầu xuất hiện tại chợ dân sinh và trên các kênh bán hàng trực tuyến. Lá lồm được bán với giá dao động khoảng 75.000 - 100.000 đồng/kg. Tuy nhiên, giá bán còn phụ thuộc vào mùa vụ, chất lượng lá và địa điểm kinh doanh.
Không chỉ được thu hái trong tự nhiên, cây lá lồm còn có thể nhân giống bằng hom hoặc giâm cành để trồng tại vườn nhà. Trong điều kiện thuận lợi, cây có thể bắt đầu cho thu hái những lứa lá đầu tiên sau khoảng 2-3 tháng. Khi sinh trưởng tốt, lá có thể được thu hoạch nhiều đợt trong năm.
Là nguyên liệu làm nên món thịt trâu nấu lá lồm nổi tiếng
Nhắc đến lá lồm, nhiều người nghĩ ngay tới món thịt trâu nấu lá lồm, một trong những món ăn đặc trưng của vùng Tây Bắc.
Điểm hấp dẫn của món ăn nằm ở sự kết hợp giữa thịt trâu đậm đà và vị chua thanh của lá lồm. Khi nấu, vị chua từ lá hòa vào nước dùng, giúp món thịt bớt ngấy và có hương vị riêng.
Để chế biến, thịt trâu thường được thui qua, làm sạch rồi hầm đến khi mềm. Sau đó, người nấu thái thịt thành miếng vừa ăn, thêm gia vị và lá lồm đã được rửa sạch, vò hoặc giã dập.
Một số cách nấu còn cho thêm gạo tấm để nước hầm có độ sánh. Thành phẩm là những miếng thịt trâu mềm, thấm gia vị, quyện với nước dùng chua dịu.
Ngoài thịt trâu, lá lồm còn được dùng để nấu canh chua với cá, sườn, thịt gà hoặc làm nguyên liệu cho các món lẩu. Một số nơi sử dụng lá để xào cùng thịt bò, thịt gà và ốc núi.
Khi chế biến, người dân thường chọn lá bánh tẻ, không quá non cũng không quá già, để có vị chua vừa phải. Lá được nhặt bỏ phần hư hỏng, rửa sạch rồi vò nhẹ trước khi cho vào nồi.
Từ loại rau mọc tự nhiên ở ven rừng, lá lồm ngày càng được nhiều thực khách biết đến nhờ tên gọi độc đáo và hương vị đặc trưng. Đây cũng là một trong những nguyên liệu góp phần tạo nên nét riêng của ẩm thực miền núi phía Bắc.
