Loại quả dân dã ở Việt Nam, sang nước ngoài có giá hàng trăm nghìn đồng/kg
Sa kê có tên khoa học là Artocarpus altilis, thuộc họ Dâu tằm, cùng họ với mít. Cây có nguồn gốc từ khu vực Thái Bình Dương, sau đó được trồng tại nhiều quốc gia có khí hậu nhiệt đới, trong đó có Việt Nam.
Ở nước ta, sa kê xuất hiện khá phổ biến tại các tỉnh miền Nam, đặc biệt là vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Cây có tán rộng, lá lớn, quả hình tròn hoặc bầu dục, vỏ xanh với nhiều đường vân nhỏ.
Trước đây, sa kê thường được trồng trong vườn nhà để lấy bóng mát và thu hoạch quả làm thực phẩm. Vào mùa, những quả chín không được hái kịp có thể rụng xuống gốc.
Phần thịt sa kê có màu trắng kem hoặc vàng nhạt, chứa nhiều tinh bột. Khi nấu chín, quả có kết cấu mềm, bùi, hơi giống khoai tây hoặc bánh mì.
Từ nguyên liệu này, người dân có thể chế biến thành nhiều món ăn như sa kê chiên giòn, sa kê hấp nước cốt dừa, nấu canh xương, nấu cà ri hoặc nướng. Trong đó, sa kê chiên là món ăn quen thuộc nhờ lớp vỏ vàng giòn, phần ruột mềm và vị bùi béo đặc trưng.
Tại Việt Nam, quả sa kê được bán phổ biến ở các chợ truyền thống, siêu thị, cửa hàng nông sản sạch, hoặc trên các nền tảng chợ mạng với giá tham khảo khoảng 50.000-70.000 đồng/kg, tùy thời điểm, nơi bán và kích thước quả.
Đáng chú ý, tại Hải Nam (Trung Quốc), loại quả này từng được ghi nhận bán với giá khoảng 200 Nhân dân tệ/kg (tương đương hơn 700.000 đồng). Với quả nặng khoảng 1,5kg, giá bán có thể vượt 1 triệu đồng/quả.
Giàu tinh bột và chất xơ, ăn sa kê thế nào để có lợi cho sức khỏe?
Không chỉ được ưa chuộng nhờ hương vị, sa kê còn có giá trị dinh dưỡng đáng chú ý. Thành phần nổi bật của loại quả này là carbohydrate, chủ yếu dưới dạng tinh bột, cung cấp năng lượng cho các hoạt động hằng ngày. Sa kê cũng chứa chất xơ, vitamin C, kali và một lượng protein thực vật.
Chất xơ trong sa kê góp phần hỗ trợ hoạt động của hệ tiêu hóa, giúp duy trì nhu động ruột và hạn chế táo bón khi kết hợp với chế độ ăn uống đủ nước, đa dạng thực phẩm.
Bên cạnh đó, kali là khoáng chất tham gia điều hòa huyết áp, duy trì hoạt động bình thường của cơ và thần kinh. Chế độ ăn có đủ kali từ rau củ, trái cây và các thực phẩm phù hợp có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch.
Sa kê cũng cung cấp vitamin C, dưỡng chất có vai trò chống oxy hóa, hỗ trợ hệ miễn dịch và tham gia quá trình tổng hợp collagen.
Dù có những lợi ích dinh dưỡng, sa kê không phải thuốc chữa bệnh và không thể thay thế chế độ ăn cân đối hay phương pháp điều trị y tế.
Để sử dụng hợp lý, người ăn nên ưu tiên các cách chế biến như hấp, luộc, nướng hoặc nấu canh thay vì thường xuyên chiên ngập dầu. Việc thêm nhiều đường, muối hoặc nước cốt dừa cũng có thể làm tăng đáng kể năng lượng của món ăn.
Do chứa nhiều tinh bột, sa kê cần được tính vào tổng lượng carbohydrate của bữa ăn, nhất là với người đang kiểm soát đường huyết. Người mắc bệnh thận hoặc được bác sĩ yêu cầu hạn chế kali cũng nên hỏi ý kiến chuyên môn trước khi ăn nhiều.
Từ loại quả dân dã trong vườn nhà, sa kê ngày càng được nhiều người biết đến nhờ hương vị đặc trưng và khả năng chế biến đa dạng. Khi sử dụng đúng cách, đây có thể là một lựa chọn bổ sung cho thực đơn hằng ngày.
