Cắt một vài khoản như cà phê, ăn hàng hay mua sắm không cần thiết có thể giúp ngân sách nhẹ hơn. Tuy nhiên, khả năng tiết kiệm bằng cách này luôn có giới hạn. Nếu thu nhập mỗi tháng là 10 triệu đồng, bạn không thể tiết kiệm vượt quá số tiền mình kiếm được.
Trong khi đó, nếu tạo thêm 2-3 triệu đồng từ công việc ngoài giờ, nhận dự án, kinh doanh hoặc đầu tư vào kỹ năng chuyên môn, khoản tiền có thể tích lũy sẽ tăng lên mà không cần liên tục thắt chặt chi tiêu. Nói đơn giản, tiết kiệm giúp bạn giữ lại số tiền đang có, còn tăng thu nhập giúp tạo ra một khoản tiền mới.
Đặt giới hạn chi tiêu cụ thể mỗi tháng
Tự nhắc mình “tháng này phải tiết kiệm nhiều hơn” chưa chắc mang lại hiệu quả nếu không đi kèm một con số rõ ràng. Thay vì chỉ đặt mục tiêu tiết kiệm, hãy xác định trước mức chi tối đa cho từng tháng. Khi ngân sách đã có giới hạn, mỗi quyết định mua sắm sẽ buộc bạn cân nhắc kỹ hơn về mức độ cần thiết.
Cách làm này đặc biệt hữu ích trong những giai đoạn dễ phát sinh nhiều khoản như mùa du lịch, sinh nhật, lễ Tết hoặc cuối năm. Đồng thời, nên tránh tư duy “tháng này tiêu nhiều thì tháng sau tiết kiệm bù”. Nếu không kiểm soát từ đầu, khoản chi vượt ngân sách rất dễ trở thành thói quen.
Trì hoãn vài ngày trước khi quyết định mua
Không mua ngay lập tức cũng là một cách quản lý tiền đơn giản nhưng hiệu quả. Khi thích một món đồ, từ quần áo, đồ gia dụng đến phụ kiện công nghệ, hãy thử để vài ngày trước khi đưa ra quyết định. Khoảng thời gian này giúp cảm xúc nhất thời giảm xuống và bạn có cơ hội xem xét liệu món đồ đó có thực sự cần thiết hay không.
Nhiều sản phẩm lúc mới nhìn thấy có thể tạo cảm giác “phải mua ngay”, nhưng sau vài ngày lại không còn hấp dẫn như ban đầu. Đặc biệt, những khoản vài chục hoặc vài trăm nghìn đồng thường dễ bị bỏ qua vì nghĩ rằng không đáng bao nhiêu. Tuy nhiên, nếu lặp lại nhiều lần, tổng số tiền chi ra trong một tháng có thể rất lớn.
Nếu một món đồ có thể chờ mà không gây ảnh hưởng đến sinh hoạt, khả năng cao đó chưa phải nhu cầu cấp thiết.
Giá thấp chưa chắc đồng nghĩa với tiết kiệm
Người quản lý tài chính tốt thường có thói quen so sánh giá, săn ưu đãi và lựa chọn thời điểm mua phù hợp. Nhưng khuyến mại không phải lý do để mua một sản phẩm vốn không nằm trong kế hoạch. Chẳng hạn, một chiếc áo giá 500.000 đồng được giảm còn 300.000 đồng không có nghĩa bạn đã “tiết kiệm” 200.000 đồng nếu ban đầu không có nhu cầu mua. Thực tế, bạn vẫn phải bỏ ra 300.000 đồng.
Vì thế, nên xác định nhu cầu trước rồi mới tìm mức giá phù hợp. Tương tự, một sản phẩm giá rẻ nhưng nhanh hỏng có thể khiến bạn phải mua lại nhiều lần. Trong khi đó, món đồ có giá cao hơn nhưng bền, được sử dụng thường xuyên và đáp ứng đúng nhu cầu đôi khi lại tiết kiệm hơn nếu tính trên thời gian sử dụng.
Hãy coi tiết kiệm là một hành trình dài
Quản lý tài chính sẽ dễ duy trì hơn khi bạn nhìn thấy sự tiến bộ của mình. Có thể bắt đầu bằng việc ghi chép các khoản thu chi, kiểm tra số tiền tiết kiệm mỗi tháng và tìm ra những khoản có thể cắt giảm hợp lý.
Việc chia mục tiêu thành từng mốc nhỏ cũng giúp tạo động lực, chẳng hạn xây dựng quỹ dự phòng hoặc duy trì một tỷ lệ tiết kiệm nhất định trong nhiều tháng liên tục. Tuy nhiên, tiết kiệm không đồng nghĩa với việc phải sống quá kham khổ. Một kế hoạch khiến bạn phải từ bỏ mọi nhu cầu cá nhân, luôn cảm thấy thiếu thốn và áp lực sẽ rất khó duy trì.
Duy trì đều đặn mới là yếu tố quan trọng. Một người giữ được 20% thu nhập mỗi tháng trong nhiều năm có thể tạo ra khoản tích lũy đáng kể hơn người cố gắng tiết kiệm tới 70% trong vài tháng rồi nhanh chóng bỏ cuộc vì quá sức.
