Trong quá trình khảo sát thủy sản tại cảng Oswego, bang New York (Mỹ), các nhà khoa học bất ngờ phát hiện một cá thể cá burbot có màu vàng cam rực rỡ.
Không chỉ sở hữu màu sắc hiếm gặp do bất thường di truyền, con cá còn có biểu hiện suy kiệt, khiến các chuyên gia quyết định chuyển mẫu vật đến Đại học Cornell để kiểm tra.
Theo thông báo ngày 10/11 của USFWS, màu sắc khác thường của con cá xuất phát từ một tình trạng di truyền hiếm gặp có tên xanthochromism. Hiện tượng này khiến sắc tố thông thường bị ức chế, làm cơ thể động vật chuyển sang màu vàng hoặc cam.
Dù sự biến đổi màu sắc có thể xuất hiện ở nhiều loài động vật, xanthochromism được ghi nhận ít phổ biến ở cá sống trong tự nhiên hơn so với chứng bạch tạng hoặc chứng tăng sắc tố đen. Vì vậy, việc phát hiện cá burbot mang màu vàng cam được đánh giá là trường hợp đáng chú ý.
Tuy nhiên, màu sắc không phải yếu tố duy nhất khiến các nhà khoa học quan tâm. Burbot là loài cá bản địa tại khu vực Ngũ Đại Hồ, nhưng quần thể của chúng ở hồ Ontario hiện có số lượng rất thấp, theo USFWS.
Loài cá này thường sinh sống ở những vùng nước sâu, lạnh nên việc xuất hiện tại khu vực cảng Oswego khiến các chuyên gia bất ngờ. USFWS cho biết đây là lần đầu tiên cá burbot được ghi nhận trong một cuộc khảo sát thủy sản tại cảng này, dù trước đó một số cần thủ từng báo cáo bắt được loài cá trên.
Sau khi phát hiện, các nhà nghiên cứu tiến hành kiểm tra kỹ hơn và nhận thấy cá thể burbot có thân hình gầy gò, dấu hiệu suy kiệt và tình trạng sức khỏe không tốt.
Các nhà sinh vật học thủy sản thuộc Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) đã quyết định chuyển mẫu vật đến Trường Thú y, Đại học Cornell, để tiến hành phân tích chuyên sâu.
Giới nghiên cứu kỳ vọng kết quả kiểm tra sẽ cung cấp thêm thông tin về tình trạng sức khỏe của quần thể cá burbot tại khu vực Ngũ Đại Hồ, nơi loài này đang phải đối mặt với nhiều thách thức.
Cá thể burbot màu vàng được tìm thấy trong khuôn khổ Chương trình Phát hiện sớm và Giám sát các loài thủy sinh xâm lấn của USFWS. Chương trình thường xuyên tiến hành khảo sát tại các cảng, sông và tuyến đường thủy thuộc khu vực Ngũ Đại Hồ nhằm phát hiện những loài ngoại lai có nguy cơ xâm lấn.
Các chuyên gia sử dụng nhiều phương pháp khác nhau để tìm kiếm những loài cá có thể chỉ xuất hiện với số lượng rất ít trong môi trường tự nhiên.
Dù cá burbot màu vàng là loài bản địa, không phải sinh vật xâm lấn, phát hiện này cho thấy hoạt động giám sát có thể giúp các nhà khoa học nhận diện những cá thể hiếm gặp vốn dễ bị bỏ sót trong tự nhiên.
Điều này đặc biệt quan trọng đối với công tác kiểm soát các loài ngoại lai, bởi chúng thường khó phát hiện và quản lý khi đã hình thành quần thể ổn định trong môi trường mới.
Hiện, các nhà khoa học vẫn chờ kết quả đánh giá sức khỏe của cá thể burbot đặc biệt này. USFWS kỳ vọng mẫu vật có thể cung cấp dữ liệu hữu ích về tình trạng của quần thể loài trong toàn lưu vực, từ đó hỗ trợ xây dựng các biện pháp quản lý và bảo tồn phù hợp.
