Đề xuất nghiên cứu tách riêng kỳ thi Tốt nghiệp THPT và Tuyển sinh Đại học từ Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh đang nhận được rất nhiều sự đồng thuận từ dư luận.
Ngay sau khi thông tin đề xuất trên được đăng tải, các diễn đàn giáo dục và mạng xã hội đã bùng nổ hàng nghìn lượt bình luận. Đáng nói, làn sóng dư luận nghiêng hẳn về phía ủng hộ việc này.
Bày tỏ góc nhìn về vấn đề này, anh Minh Hoàng (phụ huynh tại Hà Nội) chia sẻ: "Gia đình nuôi con ăn học suốt 12 năm trời không quản tốn kém. Chi phí cho một kỳ thi quan trọng nhất đời người thực ra không đáng là bao nếu so với những mất mát do bất công mang lại. Hãy đặt mục tiêu cao nhất là sự nghiêm túc, công bằng chứ đừng đặt mục tiêu tiết kiệm!".
Đồng quan điểm, nhiều phụ huynh cho rằng một kỳ thi vừa dùng để xét hoàn thành chương trình phổ thông, vừa là "tấm vé vàng" bước chân vào các trường đại học top đầu, áp lực điểm số dễ bị đẩy lên mức đỉnh điểm.
Chị Thanh Hương (Nam Định) cũng bày tỏ trăn trở: "Nếu thi trắc nghiệm thuần túy và tổ chức phân tán tại các địa phương mà vẫn còn những 'lỗ hổng' can thiệp điểm số, thì thà rằng cho con khăn gói lên các trung tâm lớn thi riêng. Vất vả vài ngày nhưng cầm kết quả trên tay thấy an tâm, không lo con mình bị gạt ra khỏi danh sách chỉ vì những 'điểm ảo' của người khác".
Từ thực tế theo dõi các kỳ thi qua nhiều năm, nhiều ý kiến thẳng thắn chỉ ra rằng bản chất của hai mục tiêu này vốn dĩ không thể gộp làm một.
Bởi, thi tốt nghiệp THPT chỉ mang tính chất phổ cập nhằm kiểm tra kiến thức nền tảng tối thiểu, thì tuyển sinh đại học lại đòi hỏi tính phân hóa cao độ để chọn lọc nhân tài cho các ngành nghề chuyên sâu.
Một đề thi "vừa sức" để tỷ lệ đậu tốt nghiệp luôn đạt 97 - 99% rất khó có độ phân hóa sâu cho các trường đại học uy tín chọn đúng đầu vào.
Theo báo Dân trí, trong phiên họp thứ 4 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng 14/7, báo cáo thêm một số vấn đề liên quan kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết với những sai phạm được phát hiện vừa qua, đây là việc “rất nghiêm trọng”.
Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội đưa ra 2 quan điểm cần nghiên cứu kỹ để có giải pháp.
Thứ nhất, việc tổ chức kỳ thi “2 trong 1” có thuận lợi là tiết kiệm công sức cho người dân, chi phí cho xã hội nhằm giảm gánh nặng, song cũng có bất cập về khía cạnh khác.
Ông đề nghị nghiên cứu tách ra 2 kỳ thi riêng. Theo đó, thi tốt nghiệp THPT nhằm đánh giá lại quá trình học phổ thông, chỉ kiểm tra kiến thức và phân loại học sinh, để từ phổ điểm đó đánh giá chất lượng đào tạo của cơ sở giáo dục. Còn chuyện tuyển sinh đại học nên là việc riêng, là việc của các cơ sở giáo dục đại học.
Thứ hai là việc tổ chức thi bằng phương thức trắc nghiệm. Theo ông Vinh, nếu thi tốt nghiệp THPT và đại học mà chỉ dùng trắc nghiệm thuần túy, nhất là với môn toán, thì cần đánh giá lại.
Ông phân tích hiện nay dạy cho học sinh không chỉ dạy kiến thức mà còn dạy phương thức trình bày để thể hiện tư duy mạch lạc. Nếu chỉ dùng phương thức trắc nghiệm thì chỉ tích vào phương án đúng.
Hơn nữa, thi trắc nghiệm dù mỗi học sinh một đề nhưng việc can thiệp vào đề thi dễ dàng hơn rất nhiều so với bài thi tự luận. Tham khảo kinh nghiệm quốc tế, ông Vinh cho biết thường đề thi chỉ để 70% trắc nghiệm và 30% tự luận nhằm phát triển năng lực học sinh, giúp học sinh rèn luyện nhiều kỹ năng.
