Câu chuyện bắt đầu vào năm 2022 tại một khu dân cư ở Bắc Kinh, khi chú chó Papi, giống West Highland Terrier, 13 tuổi, của cô Lý Nhất Hàm bị đầu độc trong khu vui chơi trẻ em. Theo điều tra của cảnh sát, một người đàn ông 65 tuổi họ Trương sống trong khu đã để lại những miếng thịt gà tẩm sodium fluoroacetate, một chất độc cực mạnh không màu, không mùi, có thể gây chết người.
Trong cùng ngày xảy ra vụ việc, tổng cộng 11 con chó trong khu dân cư bị đầu độc, trong đó 9 con đã tử vong.
Đối với Lý Nhất Hàm, Papi không chỉ là thú cưng mà là người bạn gắn bó từ khi còn hai tháng tuổi. Cô cho biết khoảnh khắc chứng kiến con vật đau đớn trước khi chết là điều khiến cô không thể quên, và cũng là thời điểm cô quyết định theo đuổi vụ việc đến cùng.
Sau sự cố, cô từ bỏ công việc, hạn chế các hoạt động xã hội và dành hơn 3 năm chỉ để theo đuổi vụ kiện. Trong quá trình đó, do Trung Quốc chưa có hệ thống luật bảo vệ động vật hoàn chỉnh, cô buộc phải tự nghiên cứu các văn bản pháp lý như Bộ luật Dân sự và Bộ luật Hình sự để chuẩn bị hồ sơ.
Lý Nhất Hàm đã nộp đơn kiện hình sự cá nhân và khởi kiện dân sự đối với người gây ra vụ việc. Không chỉ vậy, cô còn đại diện cho 10 nạn nhân khác trong cùng vụ án do chi phí pháp lý lớn khiến việc thuê luật sư gặp khó khăn.
Phiên tòa sơ thẩm sau đó đã đưa ra một phán quyết được xem là hiếm có. Vào tháng 12/2025, người đàn ông họ Trương bị tuyên án 4 năm tù vì hành vi đặt chất nguy hiểm.
Theo quy định của pháp luật Trung Quốc, những hành vi đầu độc gây hậu quả nghiêm trọng đối với con người có thể bị phạt tù từ 10 năm trở lên. Tuy nhiên, trong trường hợp gây nguy hiểm cho an toàn công cộng nhưng không dẫn đến hậu quả nghiêm trọng đối với con người, mức án dao động từ 3 đến 10 năm tù. Vì vậy, mức án 4 năm được xem là hình phạt nặng nhất trong khung áp dụng cho các vụ việc liên quan đến động vật.
Lý Nhất Hàm cho biết cô cảm thấy kết quả này giống như “đạt điểm qua môn” trong một bài kiểm tra, bởi đây đã là mức án cao nhất có thể trong hoàn cảnh vụ việc.
Tuy nhiên, hành trình đi đến phán quyết không hề dễ dàng. Cô và các nạn nhân phải chờ đợi suốt 2 năm 2 tháng mới có kết quả. Khi bản án được tuyên, người gây án đã được tại ngoại một năm, khiến cô cảm thấy như chính mình mới là người bị giam giữ.
Trong suốt quá trình theo đuổi vụ kiện, Lý Nhất Hàm cũng đối mặt với nhiều áp lực. Cô cho biết bản thân từng bị quấy rối, bị công khai thông tin cá nhân và trở thành mục tiêu của các tin đồn trên mạng.
Cô đã báo cảnh sát và một số người có hành vi quấy rối đã bị xử phạt hành chính, trong đó có trường hợp bị phạt 500 nhân dân tệ (tương đương khoảng 1,7 triệu đồng) và một trường hợp bị phạt 1.000 nhân dân tệ (tương đương khoảng 3,5 triệu đồng).
Trong lần xuất hiện công khai gần đây, Lý Nhất Hàm lần đầu lộ diện trước công chúng. Cô cho biết trước đó từng che giấu danh tính vì không muốn trở thành nạn nhân bị lan truyền hình ảnh trong khi người gây ra sự việc lại được bảo vệ quyền riêng tư.
Việc quyết định công khai diện mạo, theo cô, là cách để khẳng định quyền lựa chọn của bản thân, được xuất hiện hoặc không xuất hiện trước công chúng.
Chia sẻ về hành trình đã qua, Lý Nhất Hàm thừa nhận những hy sinh là rất lớn, nhưng cô tin rằng vụ việc của mình có thể tạo tiền lệ, góp phần thúc đẩy các vụ án tương tự được xử lý nhanh hơn.
“Câu chuyện của tôi chưa kết thúc. Mỗi nỗ lực, mỗi bước tiến dù nhỏ cũng góp phần tạo nên một tương lai tốt hơn”, cô nói.
