Nhìn những quả nhỏ li ti nằm chen giữa tán lá xanh, ít ai nghĩ Aji Charapita từng nổi tiếng bởi mức giá đắt đỏ. Đây là giống ớt có nguồn gốc từ Peru, gắn với vùng rừng nhiệt đới Amazon. Quả có kích thước rất nhỏ, thường chỉ khoảng 1-2 cm, hình tròn hoặc hơi bầu. Khi còn non, quả màu xanh, đến lúc chín chuyển sang vàng cam rực rỡ.
Không chỉ được trồng để lấy quả, Aji Charapita còn khá bắt mắt khi làm cây cảnh. Cây phát triển thành bụi tương đối gọn, trên cùng một cây có thể xuất hiện nhiều quả ở các độ chín khác nhau. Những chấm vàng cam nổi bật giữa nền lá xanh khiến nhiều người lựa chọn trồng cây trong chậu ở ban công, sân thượng hoặc sân vườn.
Từng được nhắc đến với mức giá hàng trăm triệu đồng/kg
Aji Charapita từng gây xôn xao khi được nhắc đến với mức giá 25.000-35.000 USD/kg, tương đương hàng trăm triệu đồng. Chính mức giá này khiến giống ớt tí hon thường xuất hiện trong những danh sách về các loại gia vị đắt đỏ.
Tuy nhiên, mức giá hàng trăm triệu đồng/kg không phải giá bán phổ biến của Aji Charapita tại Việt Nam hiện nay.
Ở nước ta, giống ớt này đã được đưa về trồng và nhân giống. Quả tươi, quả khô, hạt giống và cây con cũng xuất hiện trên thị trường. Giá ớt tươi được ghi nhận khoảng 700.000 đồng/kg, một số thời điểm có nơi rao bán từ 700.000 đồng đến 1 triệu đồng/kg.
Mỗi quả chỉ nhỏ như hạt đậu nên người mua thường không cần sử dụng số lượng lớn. Chỉ vài quả đã có thể tạo vị cay rõ rệt cho món ăn.
Aji Charapita còn gây ấn tượng bởi hương vị khác biệt. Quả có lớp vỏ giòn, mọng nước, vị cay mạnh nhưng đi kèm mùi thơm hơi ngọt gợi liên tưởng đến trái cây.
Loại ớt này có thể dùng làm nước chấm, nước xốt, trộn salad hoặc ăn kèm các món nướng, hải sản. Quả chín cũng có thể phơi hoặc sấy khô, sau đó nghiền thành bột để dùng dần.
Trồng trong chậu, khoảng 3 tháng có thể bắt đầu hái quả
Aji Charapita không đòi hỏi diện tích quá lớn. Với những gia đình ở thành phố, cây có thể được trồng trong chậu và đặt tại ban công, sân thượng hay khoảng sân có nhiều ánh sáng.
Cây ưa nắng, đất tơi xốp và thoát nước tốt. Nếu trồng trong chậu, cần lựa chọn loại có lỗ thoát nước để tránh úng rễ. Trong quá trình sinh trưởng, cây cần được cung cấp nước vừa đủ, tránh để đất quá khô hoặc tưới quá nhiều.
Trong điều kiện chăm sóc thuận lợi, sau khoảng 3 tháng cây có thể bắt đầu cho thu hoạch. Khi vào thời kỳ sai quả, những quả vàng cam nhỏ li ti phủ trên tán lá khiến cây vừa có giá trị làm gia vị, vừa có thể dùng để trang trí.
Thực tế, Aji Charapita đã được trồng thử nghiệm tại Việt Nam từ nhiều năm trước. Tại Hà Tĩnh, từng có mô hình hơn 500 cây ớt Aji Charapita được trồng sau quá trình tìm hiểu và thử nghiệm. Những năm gần đây, hạt giống, cây con và chậu cây trưởng thành cũng ngày càng dễ tìm mua hơn.
Từ loại ớt có nguồn gốc ở Nam Mỹ và từng nổi tiếng vì mức giá đắt đỏ, Aji Charapita giờ đây đã trở nên gần gũi hơn với người Việt. Đặc biệt, kích thước nhỏ gọn, quả đẹp mắt và thời gian chờ thu hoạch không quá dài khiến giống ớt này trở thành lựa chọn thú vị cho những người thích vừa trồng cây cảnh, vừa có gia vị để sử dụng trong bữa ăn.
