Từ “việc nhẹ, lương cao” đến những đường dây cưỡng bức lao động
Theo Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, mua bán người là một trong những loại tội phạm đặc biệt nguy hiểm khi không chỉ nhằm mục đích chiếm đoạt tài sản mà còn trực tiếp xâm phạm quyền tự do, danh dự, nhân phẩm và thậm chí tính mạng của nạn nhân.
Cùng với sự phát triển của công nghệ, phương thức hoạt động của tội phạm ngày càng tinh vi, chuyển từ tiếp cận trực tiếp sang dụ dỗ, lôi kéo trên không gian mạng.
Một vụ án từng gây ám ảnh tại Cà Mau là đường dây mua bán 43 phụ nữ sang Trung Quốc do Danh Thị Mau (SN 1972) và Nguyễn Thị Loan (SN 1984, cùng ngụ xã Hòa Bình, tỉnh Cà Mau) cầm đầu, được đưa ra xét xử vào tháng 9/2025.
Theo hồ sơ vụ án, từ năm 2014 đến cuối năm 2023, Mau và Loan đưa ra những lời hứa về một cuộc sống tốt đẹp để dụ dỗ phụ nữ xuất cảnh trái phép sang Trung Quốc. Các đối tượng sử dụng số tiền từ 30-170 triệu đồng để làm “mồi nhử”, đồng thời yêu cầu nạn nhân ký giấy cam kết “tự nguyện lấy chồng” nhằm tạo vỏ bọc cho hành vi phạm tội.
Tuy nhiên, sau khi qua biên giới, giấc mơ “đổi đời” của những người phụ nữ nhanh chóng biến thành bi kịch. Họ bị đưa đến các điểm tập trung, gả bán như hàng hóa. Những người phản kháng có thể bị giam giữ, bỏ đói, bạo hành và cắt đứt liên lạc với gia đình.
Tòa án nhân dân tỉnh Cà Mau tuyên phạt Danh Thị Mau 30 năm tù, Nguyễn Thị Loan 26 năm tù. 7 bị cáo khác trong đường dây nhận mức án từ 5 đến 12 năm tù.
Dù những bản án nghiêm khắc đã được tuyên, với các nạn nhân, những tổn thương về thể chất và tinh thần sau khi được giải cứu vẫn là những vết thương khó có thể bù đắp.
Nếu trước đây tội phạm thường tìm đến các khu vực nông thôn để tiếp cận, dụ dỗ nạn nhân, thì hiện nay mạng xã hội đang trở thành một môi trường để chúng mở rộng hoạt động.
Những lời mời “việc nhẹ, lương cao”, tuyển lao động đi nước ngoài với thu nhập hấp dẫn hay lời giới thiệu về các công ty tưởng như hợp pháp được xây dựng ngày càng bài bản, khiến người tìm việc dễ mất cảnh giác.
Tháng 6/2026, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Cà Mau phát thông báo khẩn tìm bị hại trong một vụ án liên quan đến mua bán người sang Campuchia nhằm cưỡng bức lao động, xảy ra tại xã Tân Thuận.
Theo kịch bản được các đối tượng đưa ra, người lao động sẽ được tuyển làm việc trong lĩnh vực gỗ, nội thất tại Singapore với mức lương 30-50 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên, điểm đến thực tế lại là các “đặc khu lừa đảo” trực tuyến tại Campuchia.
Tại đây, nạn nhân bị ép giả danh nhân viên ngân hàng, cán bộ nhà nước để thực hiện các hoạt động lừa đảo nhằm vào chính người Việt Nam. Nếu không đạt chỉ tiêu, họ có thể bị đánh đập, chích điện hoặc bán sang công ty khác. Trường hợp muốn trở về, gia đình phải bỏ tiền chuộc.
Từ một lời mời việc làm, những người này bị đẩy vào tình cảnh mất tiền bạc, giấy tờ, quyền tự do và luôn đối mặt với nguy cơ bị xâm hại thân thể.
Khi lòng tin trở thành công cụ để tội phạm trục lợi
Thủ đoạn của các đường dây không chỉ dừng ở việc tuyển người qua mạng. Một số đối tượng còn lợi dụng nhu cầu đi lao động nước ngoài, đánh vào tâm lý muốn có thu nhập cao để tổ chức cho người dân xuất cảnh trái phép nhằm thu lợi bất chính.
Mới đây, Công an tỉnh Cà Mau phối hợp Công an cửa khẩu Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng phát hiện vụ việc “Tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài” và khởi tố 3 đối tượng gồm Trương Thị Kim Tiên (SN 1986), Nguyễn Thị Ái My (SN 1997, cùng ngụ xã Định Thành, tỉnh Cà Mau) và Dương Văn Nam (SN 1981, ngụ xã Gành Hào, tỉnh Cà Mau).
Theo kết quả điều tra, Tiên từng được đưa sang đảo Jeju (Hàn Quốc) dưới hình thức du lịch để lao động lâu dài. Nhận thấy nhu cầu xuất cảnh của người dân, Tiên liên hệ My làm đầu mối tiếp nhận tiền và giấy tờ tùy thân của 25 người có nhu cầu sang Hàn Quốc làm việc.
Các đối tượng tổ chức cho những người này xuất cảnh dưới hình thức du lịch, với chi phí từ 100-160 triệu đồng/người nhằm thu lợi bất chính.
Những vụ việc trên cho thấy nạn nhân trong các đường dây mua bán người không phải lúc nào cũng bị cưỡng ép ngay từ đầu. Nhiều người chủ động tìm kiếm cơ hội việc làm, tin lời người quen hoặc những hình ảnh hào nhoáng trên mạng xã hội và kỳ vọng có thể cải thiện cuộc sống sau khi ra nước ngoài.
Chính sự tin tưởng đó lại bị các đối tượng lợi dụng để biến nạn nhân thành nguồn lợi bất chính.
Theo Đại tá Lê Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Công an tỉnh Cà Mau, tội phạm mua bán người hiện hoạt động theo phương thức liên tỉnh, xuyên quốc gia. Các đối tượng chủ mưu thường ẩn danh trên mạng, sử dụng tài khoản ngân hàng không chính chủ và sim rác để giao dịch.
Khi nạn nhân đã được đưa ra nước ngoài, việc giải cứu phụ thuộc nhiều vào sự phối hợp giữa lực lượng chức năng Việt Nam với cơ quan chức năng nước sở tại và Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế. Rào cản về địa lý, ngôn ngữ cùng thủ đoạn ngày càng tinh vi cũng gây khó khăn cho quá trình thu thập chứng cứ.
Do đó, cuộc đấu tranh phòng, chống mua bán người không chỉ diễn ra tại các tuyến biên giới mà còn bắt đầu từ những tài khoản mạng xã hội, cuộc trò chuyện trực tuyến, lời mời việc làm và các thông tin được chia sẻ trên không gian mạng.
