Liu Zhiyu, 38 tuổi, từng được truyền thông Trung Quốc gọi là “thiên tài Toán học” nhờ thành tích nổi bật từ khi còn trẻ. Tuy nhiên, cuộc đời anh sau đó rẽ sang nhiều hướng, từ xuất gia, nghiên cứu tâm lý đến khởi nghiệp và livestream hơn 10 tiếng mỗi ngày.
Năm 2006, khi 18 tuổi, Liu giành huy chương vàng Olympic Toán quốc tế lần thứ 47 với điểm tuyệt đối 42/42. Anh đứng đầu trong 497 thí sinh và đạt thành tích cao nhất đoàn Trung Quốc.
Liu được tuyển thẳng vào ngành Toán của Đại học Bắc Kinh mà không phải dự kỳ thi tuyển sinh. Quá trình học tập cường độ cao khiến anh gặp vấn đề sức khỏe, đồng thời cảm thấy cô đơn và băn khoăn về cuộc sống, các mối quan hệ cùng tương lai.
Khi học đại học, Liu bắt đầu tìm hiểu Phật giáo và nhận ra mình không muốn tiếp tục chạy theo những chuẩn mực thành công do người khác kỳ vọng. Sau khi tốt nghiệp năm 2010, anh nhận học bổng toàn phần của MIT để tiếp tục nghiên cứu.
Thay vì sang Mỹ, Liu từ bỏ học bổng và đến chùa Long Tuyền ở Bắc Kinh xuất gia. Quyết định này khiến gia đình cùng những người từng kỳ vọng vào anh sửng sốt.
Trong khoảng 12 năm tu tập, Liu nghiên cứu Phật giáo và tâm lý học, tham gia biên soạn tài liệu Phật học, giảng dạy và xây dựng nội dung giúp mọi người giải tỏa vấn đề tâm lý.
Năm 2022, Liu hoàn tục. Anh cho rằng đây không phải sự phủ nhận quãng thời gian tu hành mà là bước chuyển trong hành trình tìm kiếm điều mình muốn theo đuổi. Liu khẳng định chưa từng hối hận khi từ bỏ MIT và con đường Toán học.
Sau khi trở lại đời thường, anh chuyển sang tâm lý học và kinh doanh. Liu tham gia xây dựng một doanh nghiệp đào tạo tâm lý rồi tách ra khởi nghiệp riêng khi bộ phận phụ trách gặp khó khăn tài chính.
Anh sản xuất video ngắn, livestream, xây dựng khóa học, đào tạo tư vấn viên và trực tiếp tư vấn khách hàng. Phòng làm việc của Liu rộng chưa đầy 30 m². Anh thường bắt đầu từ khoảng 9h và kết thúc lúc 21h, có ngày làm hơn 10 tiếng.
Liu thừa nhận môi trường Internet cạnh tranh cao và việc khởi nghiệp không cho phép anh giảm tốc độ. Sau khoảng ba năm, công ty mới bắt đầu thoát khỏi tình trạng thua lỗ.
Quan niệm về tiền bạc của Liu cũng thay đổi. Khi sống một mình, anh từng nghĩ chỉ cần đủ ăn là có thể sống. Sau khi kết hôn và có con, anh nhận ra gia đình cần chi phí sinh hoạt, con cái cần được chăm sóc, công việc phải duy trì và nhân viên cần được trả lương.
Liu thừa nhận mình không có nhiều kinh nghiệm giao tiếp hay thể hiện tình cảm. Từ việc chọn quà cho vợ đến trò chuyện với bạn bè, đồng nghiệp, anh nhận ra thông minh trong học thuật không đồng nghĩa với hiểu hết cách sống cùng người khác. Dưới sự đồng hành của vợ, Liu dần học cách quan tâm và thích nghi với đời sống thường ngày.
Năm 2024, con trai chào đời khiến Liu nhìn rõ hơn trách nhiệm làm chồng, làm cha và bảo đảm cuộc sống gia đình. Hai thập kỷ sau tấm huy chương vàng Olympic Toán, anh giờ phải giải những “bài toán” về kiếm tiền, điều hành doanh nghiệp, gìn giữ quan hệ và chăm sóc người thân.
Ở tuổi 38, Liu không muốn sống theo hình mẫu “thiên tài” do người khác dựng lên. Anh cho biết mình vẫn học cách thích nghi với thế giới và tiếp tục tìm câu trả lời về một cuộc đời có ý nghĩa, đủ đầy.
