Theo VTC News, Khoản 9 Điều 2 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ quy định người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ bao gồm: người điều khiển xe cơ giới, người điều khiển xe thô sơ, người điều khiển xe máy chuyên dùng.
Theo khoản 2 Điều 9 luật này thì một trong các hành vi bị nghiêm cấm khi tham gia giao thông đường bộ là “Điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn.”
Khoản 6 Điều 5 Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia năm 2019 cũng có quy định hành vi bị nghiêm cấm là “Điều khiển phương tiện giao thông mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn".
Khi đó, người tham gia giao thông vi phạm điều cấm sẽ bị xử phạt theo quy định.
Cụ thể, theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP thì hành vi điều khiển xe trên đường mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn thì tùy tính chất, mức độ có thể bị xử phạt với các biện pháp và mức độ khác nhau.
Đồng thời căn cứ theo Điều 3 Luật Giao thông đường bộ 2008 quy định: “Phương tiện tham gia giao thông đường bộ gồm phương tiện giao thông đường bộ và xe máy chuyên dùng. Người tham gia giao thông gồm người điều khiển, người sử dụng phương tiện tham gia giao thông đường bộ; người điều khiển, dẫn dắt súc vật; người đi bộ trên đường bộ. Người điều khiển phương tiện gồm người điều khiển xe cơ giới, xe thô sơ, xe máy chuyên dùng tham gia giao thông đường bộ”.
Như vậy, người dắt bộ xe máy đi về không thuộc trường hợp người điều khiển phương tiện giao thông vì không ngồi trên xe để điều khiển phương tiện. Do đó, hành vi dắt bộ xe máy trong suốt quãng đường từ địa điểm uống rượu bia về đến nhà, thì không thuộc trường hợp người điều khiển phương tiện giao thông, cho nên sẽ không bị xử phạt vi phạm nồng độ cồn.
Người dắt xe có thể được xem là người đi bộ trên đường bộ và phải chấp hành thực hiện các nguyên tắc tại Điều 32 Luật Giao thông đường bộ 2008 như: phải đi trên hè phố, lề đường; trường hợp đường không có hè phố, lề đường thì người đi bộ phải đi sát mép đường...
Đồng thời, tại Điều 9 Luật Giao thông đường bộ 2008 quy định những nguyên tắc chung đối với người tham gia giao thông, phải đi bên phải theo chiều đi của mình, đi đúng làn đường, phần đường quy định và phải chấp hành hệ thống báo hiệu đường bộ.
Báo Pháp luật TPHCM đưa ý kiến của ThS Đặng Thị Thu Trang, Khoa Luật Hành chính - Nhà nước, Trường ĐH Luật TP.HCM, cho biết: hiện nay chưa có định nghĩa cụ thể thế nào là “Điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ” nhưng theo cách hiểu thông thường thì điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ là người tham gia giao thông ngồi trên xe (hoặc không ngồi trên xe) và trực tiếp nổ máy khiến xe di chuyển trên đường giao thông.
Vì vậy, trường hợp thứ nhất, nếu uống bia xong rồi dắt xe máy về nhà, xe không nổ máy thì chưa có đủ cơ sở để xử phạt vi phạm hành chính về “Điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn.”
Tuy nhiên, sau khi uống bia có thể dẫn đến tình trạng không tỉnh táo mà dắt xe trên đường sẽ gây nguy hiểm cho chính bản thân và có thể gây cản trở việc tham gia giao thông của các phương tiện khác trên đường (Đây cũng là một hành vi bị nghiêm cấm theo khoản 21 Điều 9 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024).
Ngoài ra, nếu chủ thể vẫn điều khiển xe máy trên đường mà chỉ đến khi thấy cảnh sát giao thông hoặc cơ quan có thẩm quyền thì mới xuống xe dắt bộ thì vẫn có thể bị xử phạt khi cơ quan có thẩm quyền chứng minh được hành vi vi phạm (thông qua camera an ninh, người làm chứng…).
Trường hợp thứ hai, nếu uống bia xong mà nổ máy dắt xe về thì cơ quan có thẩm quyền vẫn có thể cho rằng đây là hành vi “điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ” vì người dắt xe vẫn đang nổ máy, kiểm soát tay lái, thắng, ga, … và nếu kiểm soát không tốt thì vẫn có thể gây tai nạn hoặc gây mất an toàn cho các phương tiện tham gia giao thông khác và cho chính mình nên hành vi này vẫn có thể bị xử phạt vi phạm vì không đảm bảo an toàn giao thông.
"Vì vậy, khi đã uống rượu bia thì không nên tự mình điều khiển phương tiện tham gia giao thông dưới mọi hình thức để đảm bảo an toàn cho chính mình và gìn giữ trật tự an toàn giao thông", ThS Trang cho lời khuyên.
Theo báo điện tử Chính phủ, phạt tiền từ 18-20 triệu đồng (quy định cũ phạt từ16-18 triệu đồng) đối với người điều khiển xe ô tô, xe chở người bốn bánh có gắn động cơ, xe chở hàng bốn bánh có gắn động cơ và các loại xe tương tự xe ô tô điều khiển xe trên đường mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá 50 miligam đến 80 miligam/100 milít máu hoặc vượt quá 0,25 miligam đến 0,4 miligam/1 lít khí thở.
Phạt tiền từ 6-8 triệu đồng (quy định cũ phạt từ 4-5 triệu đồng) người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy, các loại xe tương tự xe mô tô và các loại xe tương tự xe gắn máy trên đường mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá 50 miligam đến 80 miligam/100 milít máu hoặc vượt quá 0,25 miligam đến 0,4 miligam/1 lít khí thở.
Phạt tiền từ 8-10 triệu đồng (quy định cũ phạt từ 6-8 triệu đồng) người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy, các loại xe tương tự xe mô tô và các loại xe tương tự xe gắn máy trên đường mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá 80 miligam/100 milít máu hoặc vượt quá 0,4 miligam/1 lít khí thở.
Người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy, các loại xe tương tự xe mô tô và các loại xe tương tự xe gắn máy không chấp hành yêu cầu kiểm tra về nồng độ cồn của người thi hành công vụ sẽ bị phạt tiền từ 8-10 triệu đồng (quy định cũ phạt từ 6-8 triệu đồng).
