Trà, đặc biệt là trà xanh và trà đen, chứa nhiều polyphenol và catechin, những hợp chất có đặc tính chống oxy hóa và chống viêm. Các chất này có khả năng bảo vệ tế bào gan trước tác động của stress oxy hóa, đồng thời hỗ trợ duy trì hoạt động ổn định của các enzyme gan.
Tuy nhiên, yếu tố quyết định không nằm ở việc có uống trà hay không, mà ở liều lượng và tần suất sử dụng. Một nghiên cứu của Đại học Khoa học Y khoa Kermanshah, Iran, thực hiện trên 2.530 người trong giai đoạn 2015 đến 2023 cho thấy, những người uống dưới 4 tách trà mỗi ngày có xu hướng sở hữu chỉ số gan khỏe mạnh hơn so với nhóm uống quá nhiều hoặc không uống.
Bên cạnh lượng tiêu thụ, thời điểm uống trà cũng đóng vai trò quan trọng. Uống trà cùng hoặc sau bữa ăn giúp làm chậm quá trình hấp thụ caffeine và các hợp chất hoạt tính, từ đó giảm áp lực lên gan.
Ngược lại, nếu uống trà khi bụng đói, đặc biệt là trà đậm, cơ thể sẽ hấp thụ nhanh các hợp chất này, khiến hệ chuyển hóa phải xử lý trong thời gian ngắn, tạo ra tình trạng “quá tải” tạm thời.
Thói quen pha trà quá lâu hoặc sử dụng trà có độ đậm cao cũng làm tăng lượng hoạt chất đi vào cơ thể. Khi lượng catechin và caffeine được hấp thụ quá nhiều, gan phải hoạt động nhiều hơn để chuyển hóa và đào thải.
Trong trường hợp sử dụng quá mức, lợi ích của trà có thể không còn được duy trì. Việc uống trà đậm hoặc tiêu thụ với tần suất cao có thể tạo ra tác động ngược, làm tăng gánh nặng lên quá trình chuyển hóa của gan.
Polyphenol, dù là chất chống oxy hóa, nhưng khi nạp ở liều cao có thể ảnh hưởng đến hoạt động của một số enzyme gan tham gia quá trình thải độc. Một số trường hợp còn ghi nhận thói quen uống trà đậm kéo dài có liên quan đến tình trạng tăng men gan nhẹ.
Theo các chuyên gia, trà không gây hại nếu được sử dụng có kiểm soát và đúng cách. Thời điểm phù hợp để uống trà là sau bữa ăn khoảng 30 đến 45 phút, khi quá trình tiêu hóa đã bắt đầu.
Cách uống này không chỉ giúp giảm kích thích lên dạ dày mà còn hạn chế ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ dưỡng chất. Việc duy trì 2 đến 3 tách trà mỗi ngày với độ đậm vừa phải được xem là mức phù hợp.
Một số người có thói quen thêm sữa vào trà để giảm độ chát, điều này có thể giúp giảm tính axit. Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến cáo nên hạn chế thêm đường hoặc chất tạo ngọt để tránh ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa.
Ngoài ra, các loại trà thảo mộc hoặc trà detox cần được sử dụng thận trọng. Một số thành phần trong các loại trà này có thể tương tác với thuốc hoặc ảnh hưởng đến men gan nếu sử dụng thường xuyên.
