Tuổi trẻ thường nghĩ rằng khi về già, mình sẽ có con cháu chăm sóc, gia đình quây quần và không phải lo lắng quá nhiều chuyện. Thế nhưng thực tế cuộc sống không phải lúc nào cũng diễn ra như mong muốn. Con cái khi trưởng thành cũng có công việc, gia đình và những áp lực riêng.
Vì vậy, chuẩn bị cho tuổi già không có nghĩa là sống ích kỷ hay xa cách con cháu, mà là chủ động xây dựng cho mình một cuộc sống ổn định, để không trở thành gánh nặng và cũng không đặt kỳ vọng quá lớn lên người khác.
Có 5 thứ người càng lớn tuổi càng nên chủ động lo liệu từ sớm. Khi chuẩn bị được những điều này, tuổi già sẽ nhẹ nhàng, tự chủ và ít rơi vào cảnh tủi thân vì những chuyện không đáng có.
Tài chính và một khoản tiền dành riêng cho tuổi già
Đây có lẽ là điều quan trọng hàng đầu mà mỗi người nên chuẩn bị. Khi còn trẻ, việc kiếm tiền thường thuận lợi hơn vì có sức khỏe, thời gian và nhiều cơ hội làm việc. Nhưng khi bước vào tuổi nghỉ hưu, thu nhập có thể giảm đáng kể trong khi các khoản chi tiêu vẫn phát sinh.
Một khoản tiền tiết kiệm riêng sẽ giúp người lớn tuổi chủ động hơn trong cuộc sống. Không nhất thiết phải có số tiền thật lớn, quan trọng là hình thành thói quen tích lũy từ sớm và biết sử dụng tiền hợp lý.
Khi có khả năng tự trang trải những nhu cầu cơ bản, người già sẽ cảm thấy tự tin hơn. Con cháu muốn hỗ trợ thì đó là tình cảm đáng quý, nhưng nếu không thể hỗ trợ thường xuyên cũng không khiến cha mẹ rơi vào cảnh bị động.
Sức khỏe của chính mình
Có tiền nhưng sức khỏe không tốt thì tuổi già cũng khó tận hưởng cuộc sống. Vì vậy, đừng đợi đến khi cơ thể xuất hiện nhiều vấn đề mới bắt đầu quan tâm đến sức khỏe.
Ngay từ khi còn khỏe, mỗi người nên duy trì chế độ ăn uống phù hợp, vận động vừa sức, ngủ nghỉ điều độ và kiểm tra sức khỏe định kỳ. Những thói quen tưởng chừng nhỏ bé này có thể tạo ra sự khác biệt lớn khi bước vào tuổi cao.
Đặc biệt, người lớn tuổi nên chủ động tìm hiểu tình trạng sức khỏe của bản thân, biết mình cần dùng thuốc gì, khám ở đâu và lưu giữ các thông tin y tế cần thiết. Khi có sự chuẩn bị, cả bản thân và con cháu đều bớt lúng túng nếu chẳng may xảy ra vấn đề bất ngờ.
Nơi ở phù hợp và cuộc sống thuận tiện
Khi còn trẻ, một căn nhà rộng, nhiều tầng có thể là điều đáng mơ ước. Nhưng khi tuổi cao, việc leo cầu thang, lau dọn hoặc di chuyển trong một không gian quá rộng lại có thể trở thành bất tiện.
Vì thế, người chuẩn bị bước vào tuổi già nên cân nhắc nơi ở phù hợp với sức khỏe và điều kiện sinh hoạt của mình. Không gian không cần quá sang trọng nhưng nên an toàn, thông thoáng, dễ đi lại và thuận tiện khi cần mua sắm, khám bệnh hoặc gặp gỡ người thân.
Nếu có điều kiện, việc chủ động cải tạo nhà cửa, lắp tay vịn ở những vị trí cần thiết, hạn chế những khu vực dễ trơn trượt cũng là cách bảo vệ bản thân rất thiết thực.
Đời sống tinh thần và những mối quan hệ của riêng mình
Một sai lầm nhiều người mắc phải là cho rằng về già chỉ cần sống cùng con cháu là đủ. Nhưng con cái có cuộc sống riêng, không thể lúc nào cũng ở bên cha mẹ. Nếu toàn bộ niềm vui đều phụ thuộc vào con cháu, người lớn tuổi rất dễ cảm thấy cô đơn khi chúng bận rộn.
Bởi vậy, hãy xây dựng cho mình những mối quan hệ lành mạnh từ trước. Có thể là bạn bè lâu năm, hàng xóm thân thiết, câu lạc bộ, nhóm cùng sở thích hoặc những người có chung hoạt động cộng đồng.
Bên cạnh đó, mỗi người cũng nên tìm một vài thú vui phù hợp như chăm cây, đọc sách, đi bộ, tập thể dục, học một kỹ năng mới hoặc tham gia các hoạt động xã hội. Khi có đời sống tinh thần phong phú, tuổi già sẽ bớt phụ thuộc vào sự quan tâm của người khác.
Những quyết định quan trọng của cuộc đời
Khi còn minh mẫn và có sức khỏe, mỗi người nên chủ động sắp xếp những vấn đề quan trọng liên quan đến cuộc sống sau này. Chẳng hạn, cần biết rõ giấy tờ cá nhân được lưu ở đâu, tài sản được quản lý như thế nào, những khoản tiền nào đang có và ai là người có thể hỗ trợ khi cần thiết.
Đây không phải là chuyện bi quan hay nghĩ quá xa. Ngược lại, chuẩn bị trước giúp bản thân bớt lo lắng và con cháu cũng dễ dàng xử lý công việc khi phát sinh tình huống bất ngờ.
Quan trọng hơn, người lớn tuổi cũng nên học cách chấp nhận rằng con cái trưởng thành sẽ có cuộc sống riêng. Chúng có thể yêu thương cha mẹ nhưng không thể dành toàn bộ thời gian để đáp ứng mọi mong muốn. Hiểu được điều này sẽ giúp cả hai thế hệ giữ được sự thoải mái trong mối quan hệ gia đình.
Về già, tự chủ không có nghĩa là sống cô độc
Tự lo cho mình không đồng nghĩa với việc từ chối sự chăm sóc của con cháu. Khi con cái quan tâm, giúp đỡ, cha mẹ vẫn nên đón nhận bằng sự trân trọng. Tuy nhiên, tình cảm gia đình sẽ đẹp hơn khi sự giúp đỡ xuất phát từ yêu thương chứ không phải nghĩa vụ bắt buộc.
Tuổi già đáng quý nhất không phải là có thật nhiều tiền hay lúc nào cũng có con cháu ở bên, mà là khi bản thân vẫn có khả năng quyết định cuộc sống của mình, không quá phụ thuộc và không thường xuyên cảm thấy tủi thân vì những kỳ vọng chưa được đáp ứng.
Vì vậy, ngay từ khi còn khỏe mạnh, hãy chuẩn bị tài chính, chăm sóc sức khỏe, sắp xếp nơi ở, xây dựng đời sống tinh thần và chủ động với những vấn đề quan trọng của bản thân. Khi đã làm tốt những điều đó, nếu con cháu có thể đồng hành thì tuổi già càng thêm ấm áp; còn nếu chúng bận rộn với cuộc sống riêng, mình vẫn có thể bình thản và tự tin bước tiếp.
