Có những người cao tuổi đã có nhà cửa ổn định, con cái trưởng thành và mỗi tháng đều nhận lương hưu. Tuy nhiên, họ vẫn giữ những bộ quần áo đã mặc nhiều năm, tận dụng đồ dùng cũ, trồng rau trong khoảng đất nhỏ hoặc tính toán kỹ từng khoản chi tiêu hằng ngày.
Với người trẻ, cách sống này đôi khi bị nhìn nhận là quá chắt chiu. Nhưng với nhiều người đã trải qua thời kỳ thiếu thốn, tiết kiệm lại là một phần trong cách họ cảm nhận về sự an toàn.
Lương hưu ổn định nhưng vẫn giữ thói quen tiết kiệm
Sau nhiều năm làm việc, lương hưu mang đến cho người cao tuổi một nguồn thu nhập tương đối ổn định. Dù vậy, không phải ai cũng thay đổi cách sử dụng tiền khi bước vào giai đoạn nghỉ hưu.
Một số người thường chia khoản lương nhận được thành nhiều phần: tiền ăn uống, điện nước, thuốc men, sinh hoạt phí và một khoản để dành. Khi các khoản thiết yếu đã được thanh toán, số tiền còn lại thường được gửi tiết kiệm thay vì chi cho những nhu cầu chưa thật sự cần thiết.
Ngay cả khi có khả năng mua một món đồ mới, họ vẫn có thể cân nhắc trong thời gian dài. Một chiếc áo còn mặc được sẽ tiếp tục được sử dụng; vật dụng trong nhà hư hỏng nhẹ được sửa chữa trước khi tính đến chuyện thay mới.
Thói quen này không nhất thiết phản ánh tình trạng tài chính khó khăn.
Nhiều người từng trải qua những giai đoạn cuộc sống thiếu thốn nên hình thành ý thức rõ ràng về giá trị của tiền. Khi đã quen với việc phải cân nhắc từng khoản chi, thói quen ấy có thể tiếp tục duy trì ngay cả khi điều kiện kinh tế đã tốt hơn.
Tiết kiệm trở thành cảm giác an toàn
Một trong những nguyên nhân khiến người cao tuổi coi trọng khoản tiền tích lũy là nỗi lo về tương lai.
Khi còn trẻ, nếu gặp khó khăn về tài chính, một người có thể tìm việc mới, làm thêm hoặc tăng thu nhập bằng nhiều cách. Nhưng khi tuổi cao, khả năng lao động và cơ hội kiếm tiền thường không còn như trước.
Bởi vậy, khoản tiền nằm trong tài khoản ngân hàng có thể mang lại cảm giác an tâm đặc biệt.
Đó có thể là khoản dự phòng cho lúc đau ốm, chi phí điều trị, những sự cố bất ngờ hoặc đơn giản là để bản thân không phải phụ thuộc quá nhiều vào con cái.
Với một số người, nhìn khoản tiết kiệm vẫn còn nguyên mỗi tháng thậm chí tạo cảm giác yên tâm hơn việc mua sắm hay sử dụng tiền cho những nhu cầu mang tính hưởng thụ.
Có lương hưu vẫn trồng rau, sửa đồ cũ
Trong nhiều gia đình, hình ảnh người cao tuổi tự trồng rau, chăm cây, sửa chữa đồ dùng hoặc tận dụng thức ăn còn lại không phải điều hiếm gặp.
Một mảnh đất nhỏ có thể được sử dụng để trồng rau thay vì bỏ trống. Một chiếc áo còn tốt tiếp tục được mặc. Một vật dụng trong nhà chỉ hỏng một bộ phận được sửa chữa thay vì mua mới.
Những lựa chọn này vừa giúp giảm chi phí sinh hoạt, vừa mang lại cho người cao tuổi cảm giác mình vẫn có thể chủ động chăm lo cho cuộc sống.
Đặc biệt, với những người từng phải làm việc vất vả để xây dựng gia đình, việc sử dụng tiết kiệm những thứ mình có còn được xem như một cách trân trọng thành quả lao động.
Họ không nhất thiết muốn sống kham khổ. Đơn giản là họ không muốn lãng phí những gì đã phải mất nhiều năm mới có được.
Dè sẻn với bản thân nhưng sẵn sàng chi cho con cháu
Một điểm đáng chú ý là nhiều người cao tuổi có thể rất tiết kiệm với chính mình nhưng lại không tiếc tiền khi con cháu cần hỗ trợ.
Họ có thể ngần ngại mua một bộ quần áo mới, nhưng sẵn sàng lấy tiền tiết kiệm giúp con sửa nhà. Họ không muốn đi du lịch vì cho rằng khoản tiền ấy có thể để dành, nhưng khi cháu cần đóng học phí hoặc gia đình con gặp khó khăn, họ lại chủ động hỗ trợ.
Điều này phần nào xuất phát từ thói quen chăm lo cho gia đình đã hình thành trong nhiều thập niên.
Trong phần lớn cuộc đời, không ít bậc cha mẹ luôn đặt nhu cầu của con cái lên trước. Khi về già, cách nghĩ ấy vẫn tiếp tục ảnh hưởng đến cách họ sử dụng tiền.
Tiết kiệm là cần thiết nhưng không nên trở thành gánh nặng
Có một khoản tiền dự phòng khi về già là điều cần thiết. Tuy nhiên, nếu quá sợ tiêu tiền đến mức từ chối cả những nhu cầu chính đáng của bản thân, việc tiết kiệm có thể vô tình làm giảm chất lượng cuộc sống.
Người cao tuổi có thể cân đối tài chính bằng cách chia thu nhập thành các nhóm rõ ràng, chẳng hạn chi phí sinh hoạt, khoản dự phòng sức khỏe, tiền tiết kiệm dài hạn và một phần dành cho những nhu cầu cá nhân.
Cách phân bổ này giúp mỗi khoản tiền đều có mục đích, đồng thời hạn chế tâm lý lo lắng mỗi khi phải chi tiêu.
Khi có kế hoạch cụ thể, việc hỗ trợ con cháu cũng trở nên chủ động hơn. Người cao tuổi có thể giúp trong khả năng tài chính của mình mà không phải đánh đổi toàn bộ khoản dự phòng dành cho cuộc sống sau này.
Suy cho cùng, tiết kiệm không phải để biến tuổi già thành những ngày tháng chỉ quanh quẩn với nỗi sợ thiếu tiền. Ý nghĩa của việc tích lũy là tạo ra một điểm tựa tài chính để con người cảm thấy yên tâm hơn trước những biến động trong tương lai.
Vì vậy, bên cạnh việc giữ một khoản dự phòng cần thiết, người cao tuổi cũng nên dành cho mình những niềm vui phù hợp với điều kiện kinh tế. Một bữa ăn ngon, một chuyến đi ngắn, một món đồ mình thực sự cần hay đơn giản là khoản tiền phục vụ sở thích cá nhân đều có thể là những cách sử dụng tiền có ý nghĩa.
Tiết kiệm giúp tuổi già có thêm sự an tâm, nhưng biết sử dụng tiền đúng lúc mới giúp những năm tháng ấy thực sự trọn vẹn.
