Nằm trong khuôn viên Khu du lịch văn hóa sinh thái Đông Đô Village, xã Lâm Thao, TP Bắc Ninh, Tháp Thần Nông gây chú ý bởi kiến trúc mô phỏng hình hạt lúa độc đáo. Công trình cao 15 m, nặng khoảng 130 tấn, được tạo nên từ 1.012 chiếc cối đá và mất hơn 2 năm để hoàn thành.
Tháp Thần Nông là một trong những công trình kiến trúc có tạo hình đặc biệt tại Việt Nam. Tòa tháp được thiết kế theo hình một hạt lúa dựng thẳng đứng, gồm 5 tầng. Điểm nhấn của công trình nằm ở phần kiến trúc bên ngoài được ghép từ 1.012 chiếc cối đá.
Bên trong tháp là hệ thống khung cột bê tông cốt thép kiên cố, kết hợp cầu thang dẫn lên các tầng. Khu vực xung quanh được bố trí nhiều vật dụng gắn với hoạt động sản xuất nông nghiệp truyền thống như cối xay lúa, trục đá kéo lúa và các công cụ lao động của người nông dân.
Trên đỉnh tháp có mô hình chòm sao Thần Nông gồm 15 ngôi sao. Vào ban đêm, hệ thống đèn LED nhiều màu được thắp sáng, tạo điểm nhấn cho công trình. Theo đơn vị thiết kế, hình tượng này gắn với Thần Nông – vị thần được xem là ông tổ của nghề nông nghiệp trong quan niệm dân gian.
Ý tưởng xây dựng Tháp Thần Nông xuất phát từ ông Trần Văn Toản, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH Kỹ thương Đông Đô. Trong gần 20 năm, ông đã đi nhiều địa phương trên cả nước để tìm kiếm, sưu tầm những chiếc cối đá cũ – vật dụng từng gắn bó với đời sống và hoạt động sản xuất của nhiều thế hệ người Việt.
Trước sự phát triển của máy móc và phương thức canh tác hiện đại, những chiếc cối đá dần ít được sử dụng, có nguy cơ bị thất lạc. Thay vì để các hiện vật này mai một, ông Toản thu gom, lưu giữ và tập hợp thành bộ sưu tập quy mô lớn.
Từ đó, ông cùng đội ngũ kỹ sư, kiến trúc sư nghiên cứu, thiết kế công trình với hình tượng hạt lúa làm chủ đạo. Hơn 1.000 chiếc cối đá được sử dụng để tạo nên diện mạo bên ngoài của tòa tháp.
Quá trình xây dựng công trình gặp không ít khó khăn. Việc tìm kiếm những chiếc cối đá phù hợp, có kích thước tương đồng để đưa lên tòa tháp cao 15 m đòi hỏi nhiều thời gian và công sức. Các hiện vật phải được lựa chọn, vận chuyển và sắp xếp theo phương án thiết kế nhằm bảo đảm tính thẩm mỹ cũng như kết cấu tổng thể.
Kiến trúc sư Nguyễn Sánh cho biết, những chiếc cối đá đáp ứng yêu cầu ngày càng khan hiếm, khiến đơn vị thực hiện phải dành thêm thời gian tìm kiếm, sưu tầm. Sau hơn 2 năm triển khai, công trình chính thức hoàn thành.
Ngày 13/10/2024, Tháp Thần Nông được Liên minh Kỷ lục Thế giới (WorldKings) trao bằng công nhận công trình tháp tạo hình hạt lúa ghép từ nhiều cối đá nhất thế giới. Trước đó, công trình lần lượt được xác lập kỷ lục Việt Nam và kỷ lục châu Á.
