Khi một đứa trẻ chào đời khỏe mạnh, đó lẽ ra là giây phút hạnh phúc và yên lòng cho cả gia đình. Thế nhưng có những tình huống cấp cứu sản khoa buộc đội ngũ y tế phải hành động nhanh, dùng những biện pháp can thiệp tạm thời để cứu mẹ và con.
Trường hợp một gia đình ở Trung Quốc phát hiện nhiều vết bầm trên mặt sơ sinh ngay khi rời phòng đẻ, rồi nghi ngờ bác sĩ tắc trách và định khởi kiện là một ví dụ điển hình cho sự hiểu lầm có thể xảy ra giữa chuyên môn y tế và cảm xúc người nhà.
Cụ thể, sự việc xảy ra trong một ca sinh có biến chứng. Theo thông tin chia sẻ, sản phụ đã chuyển dạ kéo dài, cổ tử cung giãn hoàn toàn nhưng đầu thai nhi bị kẹt trong ống sinh. Đồng thời, các cơn co thắt yếu đi và nhịp tim thai có chiều hướng giảm, những dấu hiệu cảnh báo nguy cơ thiếu oxy cho thai nhi nếu không can thiệp kịp thời. Trong tình thế nguy cấp, ê-kíp sản khoa quyết định sử dụng kẹp đỡ sản khoa (forceps) phối hợp với sức rặn của sản phụ để đưa em bé ra ngoài an toàn, thay vì thực hiện mổ lấy thai khi thời gian chuyển tiếp sang phòng mổ được đánh giá là không kịp.
Ngay sau khi em bé chào đời an toàn, người thân đưa bé ra ngoài và phát hiện trên mặt đứa trẻ có hai vết đỏ hằn rõ, gây hoảng sợ cho người nhà. Người bố tức giận to tiếng với y tá, thậm chí có lời lẽ gay gắt. Y tá đã cố gắng trấn an, tuy nhiên do căng thẳng và thiếu thông tin ban đầu, mâu thuẫn giữa gia đình và nhân viên bệnh viện không tránh khỏi.
Sau khi sản phụ được chăm sóc, hồi tỉnh và đẩy xe lăn ra ngoài, bác sĩ điều trị đã trực tiếp giải thích diễn biến phòng sinh và lý do sử dụng kẹp đỡ. Bác sĩ cho biết dấu vết trên mặt trẻ là vết hằn, bầm tím do lực ép của dụng cụ khi cố định và kéo, là phản ứng cơ học nhất thời trên da và mô mềm của thai nhi. “Những vết này nhìn có vẻ nghiêm trọng nhưng thường là tạm thời, sẽ mờ dần và hết trong vài ngày mà không để lại sẹo, gia đình yên tâm” - vị bác sĩ nói và cam kết bệnh viện sẽ theo dõi, chăm sóc hậu sản cho hai mẹ con.
Nghe được lời này, người bố mới thở phào nhẹ nhõm. Anh vội vàng xin lỗi bác sĩ và y tá vì không điều khiển được cảm xúc bản thân, dẫn đến phản ứng không hay.
Thực tế, tình huống hiểu lầm như thế này không hiếm gặp, vì không phải phụ huynh nào cũng chuẩn bị kiến thức tốt trong vấn đề sinh nở.
Khi nào cần hỗ trợ sinh bằng kẹp forceps?
Hiện nay, kẹp forceps ngày càng được sử dụng ít đi, bởi lẽ nếu chẩn đoán khó sinh, bạn sẽ chọn phương pháp sinh mổ. Tuy nhiên, trong trường hợp không phát hiện bất thường cho đến khi vào phòng hộ sinh, mẹ bầu gặp vấn đề về rặn đẻ vì kiệt sức hoặc gặp tình trạng suy thai, xương chậu yếu, bác sỹ sẽ dùng forceps.
Ngoài ra, với trường hợp mẹ bầu mắc các bệnh huyết áp cao, tim mạch, không thể duy trì tình trạng rặn đẻ kéo dài, bác sỹ cũng bắt buộc phải dùng forceps để hỗ trợ sinh.
Thậm chí, trong các ca sinh mổ, nếu thai nhi bị tắc, bác sỹ cũng có thể nghĩ đến forceps. Hoặc trường hợp thai nhi không quay đầu thuận, thì forceps cũng được dùng để hỗ trợ sinh.
Nguy cơ từ kẹp forceps?
Chỉ bác sỹ được đào tạo bài bản vả có kinh nghiệm đỡ đẻ mới nên dùng kẹp forceps bởi lẽ dụng cụ y khoa này đòi hỏi sự chính xác và tránh làm tổn thương bé khi còn quá non nớt.
Tuy vậy, vẫn tồn tại một vài nguy cơ từ kẹp forceps gây tổn thương thai nhi. Ví như để lại vết trên mặt, gây biến dạng đầu, ảnh hưởng dây thần kinh ở mặt, chảy máu trong, tổn thương mắt.
Đối với mẹ, kẹp forceps cũng được ghi nhận có thể gây ra một số tác động như tổn thương cho tầng sinh môn, vùng giữa âm đạo và hậu môn, cần nhiều thời gian hơn để phục hồi sau sinh.
Trên thực tế, dị tật vĩnh viễn hay tử vong do phương pháp hỗ trợ này là hoàn toàn rất hiếm. Theo các chuyên gia, rủi ro do đỡ đẻ bằng kẹp forceps là rất thấp.
Làm thế nào để đẻ thường và tránh phải rơi vào những tình thế khó xử cho cả bệnh nhân và bác sĩ như thời điểm chỉ định làm forceps?
Có thể nói để có cuộc đẻ an toàn thì các mẹ cần có cả hành trình quản lý thai khoa học, chứ không chỉ dựa vào thời điểm cuộc chuyển dạ:
Thứ 1: Ăn uống đảm bảo chế độ dinh dưỡng tốt khi bầu bí nhưng mẹ không bồi dưỡng quá nhiều để con sinh ra không quá to. Bé sơ sinh khoảng 3-3,2kg là dễ đẻ nhất.
Thứ 2: Mẹ bầu không tăng cân nhiều: Trong thai kỳ mẹ bầu không nên bồi bổ quá mức để bị béo phì, tiểu đường thai kỳ.
Thứ 3: Chăm tập các bài tập thể dục như squat, đi bộ, đứng lên ngồi xuống giúp khung chậu giãn nở, đủ sức khỏe để rặn đẻ thường thành công.
Thứ 4: Quan hệ tình dục thường xuyên ở quý 3 của thai kỳ giúp cho âm đạo giãn nở, ít có nguy cơ phải mổ lấy thai.
Thứ 5: Massage tầng sinh môn sẽ giúp tầng sinh môn được nong giãn mềm mại, thuận lợi cho quá trình chuyển dạ.
