Theo People, hai bé gái Mercy và Goodness chào đời tại bang Ekiti (Nigeria) vào tháng 6/2023 trong tình trạng dính liền hộp sọ (craniopagus) – một trong những dạng song sinh dính liền hiếm gặp và phức tạp nhất.
Các bác sĩ xác định hai bé không chỉ chung phần hộp sọ mà còn có mô não và hệ thống mạch máu liên kết với nhau. Khi được 6 tháng tuổi, cặp song sinh được chuyển tới tổ chức từ thiện Gemini Untwined (Anh), đơn vị chuyên hỗ trợ điều trị các trường hợp song sinh dính liền vùng đầu.
Dị tật hiếm gặp chỉ xuất hiện ở 1 trên 2,5 triệu ca sinh
Theo Bệnh viện Great Ormond Street (London), song sinh dính liền hộp sọ chỉ chiếm khoảng 5% tổng số ca song sinh dính liền và tỷ lệ xuất hiện vào khoảng 1/2,5 triệu ca sinh.
Khoảng 40% thai nhi mắc dị tật này không thể sống sót trước hoặc trong khi sinh. Trong số những trẻ chào đời, khoảng một phần ba tử vong trong 24 giờ đầu tiên. Chính vì vậy, việc hai bé Mercy và Goodness có thể vượt qua những năm tháng đầu đời đã được xem là một điều kỳ diệu.
Ca phẫu thuật kéo dài 40 giờ với sự tham gia của hơn 50 bác sĩ
Khi được 19 tháng tuổi, hai bé trải qua ca phẫu thuật kéo dài 40 giờ tại Bệnh viện Sheikh Khalifa Medical City ở Abu Dhabi (UAE). Ê-kíp điều trị gồm hơn 50 bác sĩ, phẫu thuật viên và chuyên gia đến từ nhiều quốc gia, phối hợp thực hiện một trong những ca mổ thần kinh nhi khoa phức tạp nhất.
Đặc biệt, ca phẫu thuật lần này ứng dụng nhiều kỹ thuật hiện đại kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI). Dựa trên hình ảnh quét chi tiết não bộ của hai bé, các bác sĩ đã mô phỏng và diễn tập ca mổ trong môi trường thực tế ảo trước khi bước vào phẫu thuật thực tế.
Ngoài ra, kỹ thuật mang tên "Open Book" (mở cuốn sách) cũng được áp dụng nhằm tận dụng trọng lực để nâng đỡ não trong quá trình tách rời, giảm áp lực lên mô não và hạn chế tối đa nguy cơ tổn thương.
AI còn hỗ trợ các bác sĩ tính toán thời điểm đặt túi giãn da silicone sớm hơn so với thông thường. Nhờ đó, phần da đầu của hai bé phát triển đủ để bao phủ hộp sọ mới sau khi tách rời mà không cần ghép da bổ sung.
Hai bé hồi phục hoàn toàn, trở về Nigeria cùng gia đình
Sau ca mổ lịch sử, Mercy và Goodness đã hồi phục tốt và hiện trở về Nigeria sinh sống cùng bố mẹ. Giáo sư Noor ul Owase Jeelani, bác sĩ phẫu thuật thần kinh nhi khoa và đồng sáng lập tổ chức Gemini Untwined, cho biết những kỹ thuật mới được phát triển qua từng ca bệnh đang giúp nâng cao mức độ an toàn và hiệu quả trong điều trị song sinh dính liền hộp sọ. Ông gọi đây là một ca phẫu thuật mang tính "bước ngoặt", được lên kế hoạch với độ chính xác chưa từng có.
"Dựa trên kinh nghiệm từ tám ca phẫu thuật trước đó cùng những chiến lược mới, chúng tôi có thể mang đến cho hai bé và gia đình một tương lai hoàn toàn mới, nơi các em được lớn lên như những cá thể riêng biệt nhưng vẫn gắn bó với nhau như những người chị em song sinh", giáo sư Jeelani chia sẻ.
