Nhiều người cho rằng các bệnh về dạ dày chủ yếu xuất phát từ việc ăn uống thất thường, sử dụng thực phẩm không đảm bảo vệ sinh hoặc thường xuyên ăn đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ. Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng, ngay cả khi lựa chọn thực phẩm lành mạnh, những thói quen chế biến không đúng cách cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe hệ tiêu hóa nếu duy trì trong thời gian dài.
Thực tế, không ít gia đình có chế độ ăn thanh đạm, ít thực phẩm chế biến sẵn nhưng vẫn có nhiều thành viên gặp các vấn đề như viêm dạ dày, đầy hơi, khó tiêu hay trào ngược. Một trong những nguyên nhân có thể đến từ cách nấu nướng hằng ngày.
Dưới đây là 5 thói quen xào nấu phổ biến được các chuyên gia khuyến cáo nên điều chỉnh để góp phần bảo vệ sức khỏe dạ dày.
1. Đợi chảo bốc khói mới cho dầu vào
Nhiều người có thói quen đun chảo thật nóng, đến khi bốc khói mới cho dầu và thực phẩm vào vì cho rằng cách này giúp món ăn thơm ngon, không bị dính chảo.
Tuy nhiên, khi dầu ăn bị đun ở nhiệt độ quá cao, đặc biệt đến mức bốc khói, một số hợp chất có hại có thể hình thành do quá trình phân hủy dầu. Bên cạnh đó, nhiệt độ quá cao cũng làm giảm giá trị dinh dưỡng của thực phẩm.
Các chuyên gia khuyến cáo chỉ nên làm nóng chảo vừa đủ rồi cho dầu vào. Khi dầu bắt đầu nóng, xuất hiện gợn nhẹ trên bề mặt là có thể cho thực phẩm vào chế biến, không cần đợi đến khi bốc khói.
2. Tái sử dụng dầu ăn nhiều lần
Vì tâm lý tiết kiệm, nhiều gia đình giữ lại dầu sau khi chiên, xào để sử dụng cho những lần nấu tiếp theo.
Theo các nghiên cứu, dầu ăn khi được đun nóng nhiều lần sẽ bị oxy hóa, làm giảm chất lượng và có thể tạo ra các sản phẩm phân hủy không có lợi cho sức khỏe. Việc thường xuyên sử dụng loại dầu này cũng làm món ăn mất đi giá trị dinh dưỡng vốn có.
Ngoài ra, thói quen nêm quá nhiều muối hoặc sử dụng nhiều dầu mỡ trong chế biến cũng làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch, tăng huyết áp và ảnh hưởng đến sức khỏe dạ dày. Vì vậy, mỗi lần nấu ăn nên ưu tiên sử dụng dầu mới với lượng vừa phải và hạn chế nêm nếm quá mặn.
3. Tắt máy hút mùi ngay sau khi nấu
Không ít người tắt máy hút mùi ngay khi món ăn hoàn thành để tiết kiệm điện.
Trong khi đó, sau khi tắt bếp, trong không khí nhà bếp vẫn còn tồn tại lượng khói dầu và các hạt bụi mịn phát sinh trong quá trình nấu nướng. Nếu không được hút hết, các chất này có thể tiếp tục tồn lưu trong không gian bếp.
Để hạn chế hít phải khói dầu, các chuyên gia khuyến nghị nên để máy hút mùi hoạt động thêm khoảng 3–5 phút sau khi nấu xong.
4. Xào liên tiếp nhiều món mà không vệ sinh chảo
Đây là thói quen khá phổ biến trong nhiều gia đình nhằm tiết kiệm thời gian.
Tuy nhiên, phần dầu cũ, cặn thức ăn hoặc các mảng cháy còn bám trên chảo sẽ tiếp tục bị đun nóng ở món ăn tiếp theo, ảnh hưởng đến chất lượng thực phẩm và làm món ăn dễ bị ám mùi khét.
Trước khi chế biến món mới, nên rửa hoặc lau sạch chảo để loại bỏ hoàn toàn cặn thức ăn còn sót lại.
5. Xào rau quá lâu
Nhiều người thích xào hoặc om rau trong thời gian dài vì cho rằng rau sẽ mềm và dễ ăn hơn.
Tuy nhiên, việc nấu rau ở nhiệt độ cao quá lâu có thể làm thất thoát đáng kể các vitamin tan trong nước như vitamin C và một số vitamin nhóm B. Đồng thời, hương vị và màu sắc tự nhiên của rau cũng bị ảnh hưởng.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, rau xanh nên được chế biến nhanh, vừa chín tới để giữ lại tối đa dưỡng chất cũng như hương vị tự nhiên.
Duy trì thói quen nấu ăn khoa học để bảo vệ sức khỏe
Sức khỏe hệ tiêu hóa không chỉ phụ thuộc vào việc lựa chọn thực phẩm mà còn chịu ảnh hưởng từ cách chế biến và thói quen nấu nướng hằng ngày.
Việc điều chỉnh những thói quen nhỏ như không đun dầu đến mức bốc khói, hạn chế tái sử dụng dầu ăn, giảm lượng muối và dầu mỡ, vệ sinh chảo trước khi nấu món mới hay duy trì máy hút mùi thêm vài phút sau khi tắt bếp là những thay đổi đơn giản nhưng có thể góp phần xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh hơn.
Các chuyên gia cũng lưu ý, không nên quy kết rằng chỉ riêng những thói quen trên có thể gây ung thư dạ dày. Nguy cơ mắc bệnh còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori, chế độ ăn uống, di truyền, hút thuốc lá, uống rượu bia và lối sống. Do đó, việc duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối, sinh hoạt khoa học và khám sức khỏe định kỳ vẫn là những giải pháp quan trọng để bảo vệ hệ tiêu hóa lâu dài.
