Ông Trương, sống tại tỉnh Quảng Đông (Trung Quốc), được chẩn đoán mắc ung thư đại trực tràng ở giai đoạn sớm. Sau khi biết tình trạng bệnh, ông nghe người quen khuyên rằng ăn chuối hằng ngày có thể giúp làm sạch đường ruột và hỗ trợ cải thiện sức khỏe.
Tin vào lời truyền miệng, ông duy trì thói quen ăn 3 quả chuối mỗi ngày trong suốt 7 tháng. Ban đầu, việc đại tiện có dấu hiệu thuận lợi hơn, nhưng sau đó cơ thể liên tục xuất hiện các biểu hiện bất thường như tay chân lạnh, mệt mỏi kéo dài, lưỡi nhợt màu. Khi tái khám, bác sĩ cho biết bệnh đã tiến triển nặng hơn so với trước.
Theo quan điểm của y học cổ truyền, chuối có tính hàn và tác dụng nhuận tràng. Tuy nhiên, nếu sử dụng với lượng lớn trong thời gian dài, loại quả này có thể khiến cơ thể bị "hàn", ảnh hưởng đến chức năng tiêu hóa. Đối với người có thể trạng yếu hoặc đang mắc bệnh đường tiêu hóa, việc lạm dụng chuối không những không mang lại lợi ích như kỳ vọng mà còn có thể gây bất lợi cho sức khỏe.
Mặc dù là thực phẩm giàu vitamin, khoáng chất và chất xơ, chuối không phải lựa chọn phù hợp với mọi đối tượng. Dưới đây là những nhóm người nên cân nhắc khi sử dụng loại trái cây này.
Người mắc các bệnh về đường tiêu hóa
Chuối chứa fructose, sorbitol và chất xơ hòa tan. Đây đều là những thành phần có lợi nhưng ở một số người lại dễ gây đầy hơi, chướng bụng hoặc khó chịu đường tiêu hóa. Theo các chuyên gia, người có hệ tiêu hóa nhạy cảm nên bắt đầu với lượng nhỏ, chẳng hạn nửa quả chuối mỗi lần, để theo dõi phản ứng của cơ thể. Ngoài ra, chuối xanh chứa nhiều tinh bột kháng nên nếu ăn nhiều có thể làm tăng cảm giác đầy bụng và khó tiêu.
Người mắc bệnh thận hoặc có nồng độ kali trong máu cao
Chuyên gia dinh dưỡng Sylvia Melendez-Klinger (Mỹ) cho biết, những người bị suy giảm chức năng thận hoặc tăng kali máu cần hạn chế các thực phẩm giàu kali như chuối, cam hay dưa hấu. Nguyên nhân là khi thận hoạt động kém, cơ thể khó đào thải lượng kali dư thừa. Kali tích tụ quá mức trong máu có thể làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim, thậm chí đe dọa tính mạng.
Người đang sử dụng một số loại thuốc
Theo chuyên gia Sylvia Melendez-Klinger, một số loại thuốc có thể tương tác với thực phẩm, vì vậy người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi thay đổi chế độ ăn. Đặc biệt, các thuốc thuộc nhóm ức chế men chuyển như lisinopril, enalapril, ramipril hoặc thuốc lợi tiểu spironolactone có thể làm tăng nồng độ kali trong máu. Ăn quá nhiều chuối trong thời gian dùng các thuốc này có thể làm tăng nguy cơ tăng kali máu.
Người đang để bụng đói
Các chuyên gia khuyến cáo không nên ăn chuối khi chưa ăn gì, bởi loại quả này chứa các thành phần có tính axit và giàu kali, magie. Khi dùng lúc bụng rỗng, đặc biệt với số lượng lớn, chuối có thể gây khó chịu đường tiêu hóa và làm mất cân bằng khoáng chất ở một số người.
Người thừa cân hoặc béo phì
Chuối chín chứa lượng đường tự nhiên khá cao. Vì vậy, những người đang kiểm soát cân nặng nên sử dụng với lượng vừa phải. Nếu trong ngày đã ăn các loại trái cây nhiều đường khác như dưa hấu, việc tiếp tục ăn nhiều chuối sẽ làm tăng tổng lượng đường nạp vào cơ thể. Để kiểm soát năng lượng, người thừa cân hoặc béo phì không nên tiêu thụ quá nhiều chuối chín.
Các chuyên gia nhấn mạnh, chuối là loại trái cây giàu dinh dưỡng và mang lại nhiều lợi ích nếu sử dụng hợp lý. Tuy nhiên, không nên xem đây là phương pháp hỗ trợ điều trị bệnh, đặc biệt với ung thư đại trực tràng. Người bệnh cần tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ, tái khám đúng lịch và duy trì chế độ dinh dưỡng khoa học, thay vì tin vào các mẹo truyền miệng chưa được kiểm chứng.
