Một căn nhà rộng gần 283 m² từng trở thành tâm điểm chú ý tại Bắc Kinh (Trung Quốc) khi là công trình duy nhất chưa được giải tỏa, khiến tuyến đường Lâm Thúy - dự án giao thông quan trọng của thành phố - bị đình trệ trong nhiều năm.
Theo kế hoạch được công bố, tuyến đường Lâm Thúy dài khoảng 7,6 km, kết nối đường Vành đai 5 với phố Bắc Hồi Long Quan. Tuyến đường được thiết kế theo tiêu chuẩn đường trục chính đô thị, cho phép xe chạy với tốc độ tối đa 60 km/h và được kỳ vọng sẽ giảm khoảng 40% lưu lượng phương tiện trên cao tốc Bát Đạt Lĩnh - một trong những tuyến đường thường xuyên ùn tắc tại Bắc Kinh.
Tuy nhiên, đến năm 2009, khoảng 4 năm sau khi dự án được triển khai, tuyến đường vẫn chưa thể hoàn thành vì một căn nhà nằm đúng trên phạm vi giải phóng mặt bằng.
Hai bên không tìm được tiếng nói chung về mức bồi thường
Chủ căn nhà là ông Từ Cảnh Minh, 51 tuổi, sinh sống tại làng Hắc Tuyền.
Theo chính quyền quận Hải Điến, đơn vị thực hiện giải tỏa đã đưa ra phương án bồi thường tổng cộng 1,8 triệu NDT (hơn 7 tỷ đồng). Tuy nhiên, gia đình ông Từ không chấp thuận và cho rằng mức bồi thường phải là 5,8 triệu NDT (hơn 22 tỷ đồng) mới phù hợp.
Ngoài ra, gia đình còn đề nghị được mua ưu đãi một căn hộ ba phòng ngủ tại làng Hắc Tuyền và không đồng ý nhận căn hộ ở tầng 6. Họ cho biết sẽ không tiếp tục đàm phán nếu các điều kiện này không được đáp ứng.
Phía chính quyền quận Hải Điến bác bỏ yêu cầu trên với lý do nếu chấp nhận sẽ tạo ra sự thiếu công bằng đối với hàng trăm hộ dân đã chấp hành phương án giải tỏa theo đúng chính sách.
Trong khi đó, bà Tống Bỉnh Hân - vợ ông Từ và cũng là người đại diện đàm phán của gia đình - lại cho rằng họ chưa từng yêu cầu ngay từ đầu mức bồi thường 5,8 triệu NDT.
Theo bà, quá trình thương lượng bắt đầu từ năm 2006. Ban đầu, đơn vị giải tỏa đưa ra mức bồi thường khoảng 1,07 triệu NDT (hơn 4,1 tỷ đồng), nhưng không tính diện tích của một căn nhà phụ. Sau nhiều lần khiếu nại, mức bồi thường được tăng thêm khoảng 100.000 NDT (hơn 388 triệu đồng).
Khi phần lớn các hộ dân trong làng đã di dời, mức bồi thường tiếp tục được nâng lên 1,45 triệu NDT (hơn 5,6 tỷ đồng). Bà Tống cho biết khi đó gia đình chỉ đề nghị tăng thêm 50.000 NDT (hơn 194 triệu đồng) là sẽ đồng ý chuyển đi nhưng vẫn không được chấp thuận.
Bà cũng cho rằng giá nhà tại Bắc Kinh liên tục tăng khiến khoản tiền bồi thường không đủ để mua nơi ở mới. Ngoài ra, gia đình cho biết trong các cuộc thương lượng ban đầu, mỗi thành viên còn được hứa bố trí thêm 35 m² nhà tái định cư nhưng chính sách này sau đó không còn được áp dụng, buộc họ phải điều chỉnh yêu cầu bồi thường.
Căn nhà được tháo dỡ sau gần 4 năm
Trong hơn hai năm, căn nhà của gia đình ông Từ là công trình duy nhất nằm giữa tuyến đường đang thi công. Hai đầu tuyến đã hoàn thiện nhưng đoạn giữa vẫn bị ngắt quãng bởi ngôi nhà, hàng rào công trường và các đống đất lớn khiến phương tiện không thể lưu thông.
Theo một cư dân khu Thiên Thông Uyển, nếu tuyến đường được thông xe, quãng đường đến khu Tiểu Doanh chỉ mất khoảng 5 phút. Tuy nhiên, do phải đi vòng qua cao tốc Bát Đạt Lĩnh hoặc các tuyến đường làng, thời gian di chuyển thường kéo dài thêm gần 20 phút, nhất là vào giờ cao điểm.
Đại diện Công ty Hairongda - đơn vị phụ trách giải phóng mặt bằng - cho biết mức bồi thường mà gia đình ông Từ yêu cầu cao gấp hơn ba lần tiêu chuẩn hiện hành nên doanh nghiệp không thể đáp ứng. Đơn vị này cũng cho biết sẽ cân nhắc đề nghị cưỡng chế nếu gia đình tiếp tục không bàn giao mặt bằng.
Về phía gia đình, bà Tống thừa nhận nhiều năm qua họ thường bị gọi là "nhà đinh", song khẳng định sẽ tiếp tục ở lại nếu chưa đạt được thỏa thuận phù hợp.
Đến ngày 17/12/2010, sau gần 4 năm thương lượng, gia đình ông Từ cuối cùng đồng ý bàn giao mặt bằng. Rạng sáng hôm sau, căn nhà rộng gần 283 m² được tháo dỡ hoàn toàn để chủ đầu tư hoàn thiện đoạn đường còn dang dở.
Ông Từ xác nhận gia đình đã nhận tiền bồi thường trước khi di dời, nhưng cả hai bên đều không công bố số tiền cuối cùng. Đến nay, mức đền bù thực tế trong vụ việc vẫn chưa được tiết lộ.
