Thời gian gần đây, trên mạng xã hội WeChat tại Trung Quốc xuất hiện một tài khoản có tên “Lão Triệu giảng đạo lý”. Nhân vật này tự giới thiệu là giáo sư tâm lý với 30 năm kinh nghiệm, từng công bố nhiều bài báo khoa học quốc tế. Với hình ảnh một học giả trung niên cùng các bài viết tư vấn về quan hệ gia đình, tài khoản này nhanh chóng thu hút sự chú ý của nhiều phụ huynh lớn tuổi.
Tuy nhiên, “Lão Triệu” thực chất không phải là người thật. Đây là nhân vật do Cao Mei, 38 tuổi, quê ở Trùng Khánh, tạo ra bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo.
Theo chia sẻ của Cao Mei, cô sinh năm 1988 và thường xuyên bị mẹ thúc ép chuyện kết hôn. Trong nhóm chat gia đình, mẹ cô liên tục gửi những video mang quan điểm truyền thống như “con gái tuổi Thìn dễ ế” hay “không lấy chồng sẽ thành bà cô”. Những lời nhắc nhở lặp lại khiến cô cảm thấy áp lực.
Cao Mei cho biết mỗi lần tranh luận trực tiếp với mẹ đều dẫn đến căng thẳng. Vì vậy cô quyết định thử một cách khác để truyền đạt quan điểm của mình.
Cuối tháng 1, cô tạo tài khoản WeChat mang tên “Lão Triệu”. Nhờ AI, cô thiết kế ảnh đại diện là một người đàn ông trung niên có vẻ ngoài trí thức. Để nhân vật trông đáng tin cậy, các bài viết được trình bày theo phong cách quen thuộc với nhiều phụ huynh, sử dụng phông chữ lớn, màu sắc nổi bật, nhiều đoạn gạch chân và chia nội dung thành các phần ngắn dễ đọc.
Ngay trong ngày đầu tiên, tài khoản này đăng liên tiếp 18 bài viết với các tiêu đề phản biện lại quan điểm ép con cái kết hôn. Một số bài có tiêu đề như “Đừng để bà mối làm hại con bạn, cha mẹ có con đến tuổi kết hôn cần cẩn thận” hoặc “Vì sao cha mẹ ưu tú không bao giờ giục con kết hôn”.
Chỉ trong hơn một tháng, tài khoản “Lão Triệu giảng đạo lý” đã thu hút hơn 200.000 người theo dõi. Nhiều bài viết đạt hơn 100.000 lượt xem trên nền tảng này.
Sự lan truyền của tài khoản cũng kéo theo một trào lưu mới trên mạng xã hội. Hàng trăm nghìn người trẻ có hoàn cảnh tương tự đã tham gia vào phần bình luận để cùng “xây dựng” nhân vật Lão Triệu. Họ đóng vai những người lớn tuổi để ca ngợi nhân vật này, thậm chí còn tự tạo thêm lý lịch như “giáo sư từng giảng dạy khắp thế giới” hoặc “chuyên gia giải quyết mâu thuẫn gia đình”.
Những chi tiết này khiến hình ảnh “chuyên gia” trở nên thuyết phục hơn trong mắt nhiều phụ huynh. Khi lớp vỏ nhân vật đã được xây dựng vững chắc, nhiều người trẻ bắt đầu chia sẻ các bài viết của Lão Triệu vào nhóm chat gia đình.
Cao Mei cho biết từ khi cô gửi những bài viết này vào nhóm trò chuyện, các lời giục cưới từ mẹ đã giảm đi đáng kể.
Bình luận về hiện tượng này, tờ Quang Minh Nhật báo cho rằng đây là một phương thức giao tiếp mang tính nhượng bộ của người trẻ. Nhiều người không muốn tranh cãi trực tiếp với cha mẹ vì sợ làm tổn thương tình cảm gia đình, nhưng họ vẫn mong phụ huynh hiểu được áp lực mà mình đang phải đối mặt.
Trong bối cảnh đó, việc truyền tải quan điểm thông qua một “kênh thông tin” mà người lớn sẵn sàng lắng nghe có thể giúp giảm bớt xung đột.
Tuy vậy, một số chuyên gia cũng bày tỏ sự thận trọng trước xu hướng này. Ông Tan Gangqiang, Viện trưởng Viện Tư vấn Tâm lý Hiệp Hòa tại Trùng Khánh, gọi đây là “chiến lược giao tiếp bất đắc dĩ”, tận dụng tâm lý tin tưởng vào chuyên gia của nhiều phụ huynh.
Theo ông, dù cha mẹ có thể chấp nhận các quan điểm tiến bộ, nhưng điều họ tin tưởng lại là một chuyên gia ảo chứ không phải chính con cái mình.
Ông Tan cảnh báo cách làm này có thể trở thành con dao hai lưỡi. Nếu một ngày sự thật bị phát hiện, cha mẹ có thể cảm thấy bị lừa dối, khiến mâu thuẫn giữa các thế hệ trở nên nghiêm trọng hơn.
“Công nghệ AI có thể tạo ra lớp vỏ để né tránh đối thoại trực tiếp, nhưng không thể lấp đầy khoảng cách thế hệ. Điều gia đình cần vẫn là sự đồng hành và những cuộc trò chuyện chân thành”, ông nói.
