10 điều nên làm và kiêng kỵ sáng mùng 1 Tết: Ai cũng nên đọc kẻo “mất lộc”

Trong tâm thức người Việt, khoảnh khắc bước sang năm mới không chỉ là sự chuyển giao của thời gian mà còn là điểm khởi đầu cho hy vọng, tài lộc và bình an. Vì vậy, ngày mùng 1 Tết – ngày đầu tiên của năm âm lịch – luôn được coi trọng đặc biệt. Từ lời ăn tiếng nói, việc xuất hành cho đến những điều kiêng kỵ nhỏ nhất, tất cả đều gửi gắm mong ước về một năm thuận hòa, may mắn.

Xông đất – “mở hàng” cho vận khí đầu năm

Một trong những phong tục quan trọng nhất sáng mùng 1 là xông đất (hay còn gọi là đạp đất). Theo quan niệm dân gian, người đầu tiên bước vào nhà sau thời khắc giao thừa sẽ mang theo vận khí cho cả gia đình trong năm mới. Vì vậy, nhiều gia đình lựa chọn kỹ người xông đất: hợp tuổi, tính tình vui vẻ, làm ăn phát đạt, gia đạo yên ấm.

Ngày nay, không ít gia chủ chủ động “tự xông đất” bằng cách ra khỏi nhà trước giao thừa rồi trở vào sau thời khắc chuyển năm, như một cách tự mang may mắn về cho mình.

Xuất hành và đi lễ chùa đầu năm

Sau khi chúc Tết gia đình, nhiều người chọn xuất hành theo hướng tốt, giờ đẹp với mong muốn “khai lộc” đầu năm. Tục lệ này gắn với niềm tin rằng hướng đi đầu tiên của năm mới sẽ ảnh hưởng đến công việc, tài vận suốt cả năm.

Cùng với đó, đi lễ chùa sáng mùng 1 đã trở thành nét đẹp văn hóa lâu đời. Tại những ngôi chùa như Chùa Hương, Chùa Bái Đính hay Chùa Vĩnh Nghiêm, dòng người nô nức dâng hương, cầu an, xin chữ đầu năm. Điều người Việt hướng đến không chỉ là tài lộc mà còn là sự bình an, thanh thản trong tâm hồn.

Lì xì – trao lộc, gửi yêu thương

Mùng 1 Tết cũng là dịp con cháu chúc thọ ông bà, cha mẹ và nhận lì xì may mắn. Bao lì xì đỏ tượng trưng cho phúc lộc và điều tốt lành. Dù giá trị tiền nhiều hay ít, ý nghĩa lớn nhất vẫn nằm ở lời chúc chân thành và sự gắn kết gia đình.

Trong nhịp sống hiện đại, hình thức lì xì có thể thay đổi – từ tiền mặt đến chuyển khoản – nhưng tinh thần trao may mắn đầu năm vẫn được gìn giữ.

Những điều nên làm để “mở vận” đầu năm

Người Việt quan niệm mùng 1 nên nói lời hay, làm việc thiện và giữ tâm thế vui vẻ. Gia đình thường mặc quần áo mới, màu sắc tươi sáng như đỏ, vàng – tượng trưng cho cát tường, thịnh vượng. Việc chúc Tết họ hàng, hàng xóm cũng thể hiện tinh thần gắn kết cộng đồng, “đầu xuôi đuôi lọt”.

Nhiều người còn chọn mở hàng đầu năm, khai bút, hoặc bắt đầu những dự định mới ngay từ mùng 1 như một lời khẳng định quyết tâm cho cả năm.

Những điều kiêng kỵ ngày mùng 1

Bên cạnh những việc nên làm, dân gian cũng lưu truyền nhiều điều kiêng kỵ. Phổ biến nhất là kiêng quét nhà, đổ rác trong ngày đầu năm vì sợ “quét” mất tài lộc. Nhiều gia đình dọn dẹp sạch sẽ trước giao thừa để tránh phải quét dọn sáng mùng 1.

Ngoài ra, người Việt thường tránh cãi vã, nói điều xui xẻo hay làm vỡ bát đĩa. Quan niệm “đầu năm suôn sẻ thì cả năm hanh thông” khiến mọi người cố gắng giữ hòa khí, nhẫn nhịn và vui vẻ hơn thường ngày.

Một số nơi còn kiêng cho lửa, cho nước vào sáng mùng 1 vì lửa tượng trưng cho đỏ may mắn, nước tượng trưng cho tài lộc. Tuy nhiên, những quan niệm này đang dần được nhìn nhận linh hoạt hơn trong xã hội hiện đại.

Giữ hồn Tết trong nhịp sống mới

Dù xã hội đổi thay, nhiều phong tục đã giản lược để phù hợp với nhịp sống đô thị, nhưng tinh thần của mùng 1 Tết vẫn vẹn nguyên: đó là ngày của sum họp, của hi vọng và khởi đầu mới. Những phong tục, dù mang màu sắc tâm linh, thực chất phản ánh khát vọng sống tốt đẹp, hướng thiện và đề cao sự hòa thuận.

Giữa vòng quay hối hả của đời sống hiện đại, mùng 1 Tết nhắc mỗi người chậm lại, trân trọng gia đình và nuôi dưỡng niềm tin cho hành trình phía trước. Bởi sau cùng, “may mắn” không chỉ đến từ phong tục, mà còn từ thái độ sống tích cực và những điều tử tế ta gieo xuống ngay từ ngày đầu năm.