Một góc khuất của nước Mỹ đang thu hút sự chú ý khi ngày càng nhiều người chủ động rời xa công nghệ để tìm đến cuộc sống “không sóng”. Tại thị trấn Green Bank, bang West Virginia, nơi bị cấm hoàn toàn các tín hiệu vô tuyến, một cộng đồng nhỏ đã hình thành từ những người tin rằng sóng điện từ là nguyên nhân gây ra các vấn đề sức khỏe của họ.
Trong số đó có Brandon Barrett, người từng là vận động viên có thể nâng mức tạ lên tới 300 kg. Sau một chấn thương buộc phải giải nghệ, anh chuyển sang kinh doanh cửa hàng xe máy tại Buffalo, New York. Tuy nhiên, từ năm 2019, sức khỏe của Brandon bắt đầu suy giảm rõ rệt với các triệu chứng như khó tập trung, lo âu và mệt mỏi kéo dài.
Brandon cho rằng nguyên nhân đến từ trạm phát sóng di động cách cửa hàng khoảng 400 m. Anh tin rằng bức xạ từ sóng điện thoại, Wi-Fi và Bluetooth đã ảnh hưởng tiêu cực đến cơ thể mình. Đỉnh điểm là vào mùa hè năm 2023, tai anh bắt đầu rỉ máu trùng thời điểm trạm phát sóng gần nhà được nâng cấp. Anh cũng nhận thấy tình trạng sức khỏe cải thiện khi ở nông thôn và trở nên tồi tệ hơn khi quay lại thành phố. Sau khi điều trị không hiệu quả, Brandon quyết định chuyển đến Green Bank để sinh sống.
Theo World Health Organization, hội chứng nhạy cảm điện từ có thể gây ra các triệu chứng như đau đầu, mệt mỏi, rối loạn giấc ngủ hay hồi hộp. Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện tại chưa tìm thấy bằng chứng khoa học xác nhận mối liên hệ trực tiếp giữa sóng điện từ và những biểu hiện này. Tổ chức này cũng không công nhận đây là một bệnh lý y khoa, cho rằng nguyên nhân có thể liên quan đến yếu tố tâm lý hoặc môi trường khác.
Green Bank nằm giữa dãy núi Allegheny, cách Washington DC khoảng bốn giờ lái xe. Từ thập niên 1950, chính phủ Mỹ đã chọn nơi đây để xây dựng đài quan sát thiên văn với kính viễn vọng vô tuyến Robert C. Byrd. Vì thiết bị này cực kỳ nhạy cảm với tín hiệu điện từ, một “Vùng Yên tĩnh Vô tuyến quốc gia” rộng khoảng 34.000 km2 đã được thiết lập từ năm 1958, cấm tuyệt đối Wi-Fi, điện thoại di động và các phương thức liên lạc không dây.
Hiện tại, trong số khoảng 7.500 cư dân của quận Pocahontas, có ít nhất 75 người chuyển đến đây sinh sống với lý do tương tự Brandon. Một trong số đó là bà Sue Howard, 63 tuổi, người đã sống tại khu cắm trại không lưới điện từ năm 2016. Trước đó, bà từng gặp các vấn đề như rối loạn nhịp tim, đau đầu và cảm giác bỏng rát da. Sau khi chuyển đến Green Bank, sức khỏe của bà dần ổn định.
Cuộc sống tại “vùng yên tĩnh” không hề dễ dàng. Người dân phải chấp nhận từ bỏ nhiều tiện nghi quen thuộc. Họ không xem phim, không đến nhà hàng và dần mất liên lạc với bạn bè. Những nhu cầu cơ bản như mua thực phẩm cũng trở nên khó khăn khi phải di chuyển hàng chục km ra khỏi khu vực để tiếp cận các dịch vụ.
Để thích nghi, cộng đồng tại đây buộc phải dựa vào nhau. Audra Bogacik, 50 tuổi, cùng cha mình đã hỗ trợ Brandon nơi ở tạm thời khi anh mới đến. Hiện tại, Brandon đang giúp xây dựng một ngôi nhà với các khu vực cách ly hoàn toàn thiết bị điện tử, nhằm tạo ra môi trường sống an toàn hơn theo quan niệm của họ.
Tuy nhiên, cuộc sống biệt lập này cũng đang đối mặt với nhiều thách thức. Một số khu vực trong vùng bắt đầu lo ngại việc hạn chế sóng điện từ có thể ảnh hưởng đến liên lạc khẩn cấp và an toàn công cộng. Thậm chí, một số cư dân không mắc bệnh đã lén lắp đặt Wi-Fi bất chấp các quy định nghiêm ngặt.
Để bảo vệ môi trường “không sóng”, lực lượng chuyên trách thường xuyên tuần tra, sử dụng thiết bị dò tìm tín hiệu để phát hiện các nguồn phát sóng trái phép. Khi phát hiện, họ sẽ tiếp cận người dân, giải thích và yêu cầu tự nguyện tắt thiết bị nhằm bảo vệ hoạt động nghiên cứu thiên văn tại khu vực.
Dù phải đánh đổi nhiều thứ, những người như Brandon, Sue hay Audra vẫn lựa chọn ở lại. Họ cho rằng điều quan trọng nhất mà họ tìm thấy không chỉ là sức khỏe, mà còn là cảm giác được thấu hiểu và đồng cảm trong một cộng đồng nhỏ, nơi mỗi người đều chia sẻ những trải nghiệm tương tự.
