Các video xoay quanh nhân vật ảo mang tên Xiaohai, hay Tiểu Hải, gần đây xuất hiện dày đặc trên những nền tảng video ngắn tại Trung Quốc.
Xiaohai được tạo bằng trí tuệ nhân tạo, thường mang ngoại hình thiếu niên, mặc đồng phục học sinh hoặc áo sơ mi trắng. Nhân vật nhìn thẳng vào ống kính, kể về hoàn cảnh gia đình khó khăn và gọi người xem bằng những cách xưng hô thân mật.
Trong video, Xiaohai cầm chiếc bánh bao và nói: “Các bạn cùng lớp đi ăn trưa rồi, con phải trốn trong lớp để ăn món này”.
Những video khác dựng câu chuyện cậu bé bị bạn bè bắt nạt vì chưa đóng học phí. Nhân vật sau đó mong người xem mua ngũ cốc để giúp mình hoàn thành doanh số và kiếm tiền phụ giúp gia đình.
Các tài khoản sử dụng hình ảnh Xiaohai chủ yếu bán thực phẩm chức năng và đồ gia dụng. Nhiều mặt hàng được rao với giá cao hơn đáng kể so với thị trường.
Chai dầu ăn do nhân vật này quảng cáo có giá 99 tệ, tương đương khoảng 15 USD, trong khi sản phẩm tương tự tại nơi khác chỉ được bán khoảng 60 tệ.
Nguồn tin trong ngành cho biết mức hoa hồng bán hàng có thể lên tới 55%. Người dùng câu lệnh AI để sản xuất video Xiaohai có khả năng kiếm từ 2.000-3.000 tệ, tương đương 300-450 USD mỗi ngày.
Phần lớn người theo dõi những tài khoản này thuộc nhóm trung niên và cao tuổi. Trong phần bình luận, nhiều người trò chuyện với Xiaohai như con cháu trong gia đình.
“Sao con chỉ ăn bánh bao vậy? Mẹ thương con quá”, 1 người viết. Tài khoản khác thông báo đã mua hàng: “Con trai yêu quý, mẹ đã đặt 4 món rồi. Mãi yêu con”.
Không ít người còn tin nhân vật ảo tồn tại ngoài đời và muốn trực tiếp gặp mặt. Tháng 5/2026, cảnh sát Urumqi, Tân Cương phát hiện cụ bà 79 tuổi đi tàu đến tỉnh Sơn Tây để tìm Xiaohai.
Người phụ nữ lên đường sau khi nghe lời mời “đến ăn nấm và ngắm hoa” trong buổi phát trực tiếp. Cảnh sát phải liên hệ với gia đình, giải thích Xiaohai chỉ là sản phẩm công nghệ rồi đưa bà trở về nhà an toàn.
Giáo sư Ma Liang thuộc Đại học Bắc Kinh nhận định hiện tượng này phản ánh sự cô đơn của người cao tuổi khi thiếu các mối liên hệ trong đời sống thực. “Họ tìm đến những sản phẩm kỹ thuật số để lấp đầy khoảng trống tình cảm”, ông nói.
Đến cuối tháng 10, phần lớn video liên quan đến Xiaohai đã bị các nền tảng gỡ bỏ. Hiện chưa có thông tin về tổng số tiền người dùng bị thiệt hại.
1 số người am hiểu công nghệ sau đó làm video nhại để cảnh báo, dựng cảnh Xiaohai mặc áo tù nhân xin lỗi hoặc diện trang phục sang trọng, khoe việc lợi dụng những người được nhân vật gọi là “các dì, các mẹ”.
