Chỉ thị 26/CT-TTg dự toán ngân sách 2027 tăng lương CBCCVC và tăng lương hưu, tăng chính sách cho người có công, bảo trợ xã hội cụ thể ra sao?
Theo Thư viện pháp luật, Chỉ thị 26/CT-TTg năm 2026, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu dành nguồn phù hợp với khả năng cân đối ngân sách nhà nước để thực hiện điều chỉnh tiền lương khu vực công, điều chỉnh lương hưu (phần ngân sách nhà nước bảo đảm), chính sách ưu đãi đối với người có công và bảo trợ xã hội trong dự toán ngân sách nhà nước năm 2027.
Cụ thể, tại Tiết 2 Tiểu mục B Mục II Chỉ thị 26/CT-TTg năm 2026 của Thủ tướng Chính phủ về xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2027 như sau:
II. NỘI DUNG CHỦ YẾU
...
B. NHIỆM VỤ XÂY DỰNG DỰ TOÁN NSNN NĂM 2027
...
2. Về dự toán chi NSNN
...
Xây dựng dự toán chi NSNN năm 2027 đảm bảo: (i) Tuân thủ các mục tiêu, giải pháp về tài chính - NSNN tại Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XIV và Kết luận số 18-KL/TW ngày 02 tháng 4 năm 2026; (ii) Tuân thủ các quy định của pháp luật, tăng cường kỷ cương, kỷ luật tài chính; (iii) Phù hợp với mục tiêu, chỉ tiêu tại Nghị quyết số 26/2026/QH16, số 27/2026/QH16 của Quốc hội; (iv) Nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ vốn đầu tư công nguồn NSNN giai đoạn 2026 - 2030 và phân bổ dự toán chi thường xuyên NSNN năm 2027 đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định.
Dự toán chi NSNN năm 2027 có đầy đủ căn cứ chính trị, pháp luật, thực tiễn, cơ sở tính toán rõ ràng, lộ trình triển khai, kết quả dự kiến đạt được, đảm bảo khả thi, hiệu quả; gắn kết chặt chẽ với quy hoạch, kế hoạch phát triển ngành, lĩnh vực. Yêu cầu triệt để tiết kiệm, cắt giảm các nội dung, nhiệm vụ chi không cần thiết, đặc biệt là chi hội nghị, hội thảo, đi công tác nước ngoài; giảm dần mức hỗ trợ trực tiếp từ NSNN cho các đơn vị sự nghiệp công lập có nguồn thu khá. Đặt hàng các đơn vị sự nghiệp công lập có điều kiện và một số doanh nghiệp đặc thù cung cấp dịch vụ công thiết yếu; đấu thầu rộng rãi cung cấp các dịch vụ công có tính cạnh tranh.
Tiếp tục cơ cấu lại chi NSNN để giảm tỷ trọng chi thường xuyên, tăng tỷ trọng chi đầu tư phát triển; ưu tiên nguồn lực thực hiện các mục tiêu đột phá, nhiệm vụ chính trị quan trọng được Đảng, Nhà nước quyết định, các Chương trình mục tiêu quốc gia, các chính sách an sinh xã hội, an ninh - quốc phòng; dành nguồn phù hợp với khả năng cân đối NSNN để thực hiện điều chỉnh tiền lương khu vực công, điều chỉnh lương hưu (phần NSNN bảo đảm), chính sách ưu đãi đối với người có công, bảo trợ xã hội.
...
Theo đó, việc xây dựng dự toán chi ngân sách nhà nước năm 2027 phải tiếp tục cơ cấu lại chi ngân sách nhà nước theo hướng giảm tỷ trọng chi thường xuyên, tăng tỷ trọng chi đầu tư phát triển; ưu tiên nguồn lực cho các mục tiêu, nhiệm vụ quan trọng và các chính sách an sinh xã hội, an ninh quốc phòng.
Đồng thời, Chỉ thị 26/CT-TTg năm 2026 đặt ra yêu cầu bố trí nguồn ngân sách năm 2027 phù hợp để điều chỉnh tiền lương khu vực công, lương hưu thuộc phần ngân sách nhà nước bảo đảm và thực hiện chính sách đối với người có công, bảo trợ xã hội.
Tuy nhiên, chưa quy định cụ thể mức tăng, thời điểm áp dụng hoặc đối tượng được điều chỉnh đối với từng chính sách.
Đóng thêm BHXH tự nguyện có được tăng lương hưu hay không?
Được đóng thêm BHXH tự nguyện để tăng lương hưu. Tuy nhiên, người lao động cần thực hiện việc đóng thêm trước thời điểm được giải quyết hưởng lương hưu. Sau khi đã nhận lương hưu rồi thì không còn thực hiện được.
Cụ thể, tại khoản 4 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định người tham gia BHXH tự nguyện là công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên, không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc và không phải là người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hoặc trợ cấp hằng tháng.
Do đó, khi người lao động đã được giải quyết hưởng lương hưu và bắt đầu nhận lương hưu hằng tháng thì không còn thuộc đối tượng tham gia BHXH tự nguyện để tiếp tục đóng nhằm tăng mức lương hưu.
Tuy nhiên, trường hợp người lao động đã đủ điều kiện hưởng lương hưu nhưng chưa làm thủ tục hưởng lương hưu, nếu tiếp tục tham gia BHXH thì phần thời gian đóng thêm có thể được tính vào quyền lợi khi giải quyết chế độ hưu trí.
Theo Điều 100 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định người có thời gian đóng BHXH cao hơn số năm tương ứng với tỷ lệ hưởng lương hưu 75% được hưởng trợ cấp một lần khi nghỉ hưu, với mức trợ cấp bằng 2 lần mức bình quân tiền lương hoặc thu nhập làm căn cứ đóng BHXH cho mỗi năm đóng vượt.
Như vậy, người lao động không thể đóng thêm BHXH tự nguyện để tăng mức lương hưu sau khi đã được giải quyết và đang hưởng lương hưu hằng tháng. Thời gian đóng BHXH và mức hưởng lương hưu được xác định tại thời điểm giải quyết chế độ hưu trí.
Nếu muốn tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện trước khi nghỉ hưu để nâng quyền lợi khi giải quyết chế độ hưu trí, người lao động cần thực hiện việc đóng thêm trước khi làm thủ tục hưởng lương hưu. Sau khi đã được giải quyết và bắt đầu hưởng lương hưu, người lao động không thể đóng thêm BHXH tự nguyện để tăng mức lương hưu.
Những ai thuộc nhóm lao động được tăng lương hưu 2 lần hơn 8%?
Toàn bộ người hưởng lương hưu sẽ được tăng chung 8%. Riêng 07 nhóm đối tượng nghỉ hưu trước ngày 01/01/1995 có mức lương thấp sẽ được tăng lần 2 để bảo đảm mức hưởng tối thiểu từ 3,8 triệu đồng/tháng. Vì vậy, nhiều người có thể được tăng lương hưu thực tế cao hơn đáng kể so với mức 8% chung.
Cụ thể, theo Điều 1 và Điều 2 Nghị định 162/2026/NĐ-CP quy định chi tiết 07 nhóm lao động được tăng lương hưu 2 lần, gồm:
- CBCCVC và NLĐ (kể cả người có thời gian tham gia BHXH tự nguyện, người nghỉ hưu từ quỹ bảo hiểm xã hội nông dân Nghệ An chuyển sang theo Quyết định 41/2009/QĐ-TTg); quân nhân, công an nhân dân và người làm công tác cơ yếu đang hưởng lương hưu hằng tháng.
- Cán bộ xã, phường, thị trấn quy định tại Nghị định 33/2023/NĐ-CP, Nghị định 34/2019/NĐ-CP, Nghị định 92/2009/NĐ-CP, Nghị định 121/2003/NĐ-CP và Nghị định 09/1998/NĐ-CP.
- Người đang hưởng trợ cấp mất sức lao động hằng tháng theo quy định của pháp luật; người đang hưởng trợ cấp hằng tháng theo Quyết định 91/2000/QĐ-TTg, Quyết định 613/QĐ-TTg năm 2010; công nhân cao su đang hưởng trợ cấp hằng tháng theo Quyết định 206-CP năm 1979.
- Cán bộ xã, phường, thị trấn đang hưởng trợ cấp hằng tháng theo Quyết định 130-CP năm 1975 và Quyết định 111-HĐBT năm 1981.
- Quân nhân đang hưởng chế độ trợ cấp hằng tháng theo Quyết định 142/2008/QĐ-TTg (được sửa đổi, bổ sung bởi Quyết định 38/2010/QĐ-TTg và Quyết định 22/2025/QĐ-TTg).
- Công an nhân dân đang hưởng trợ cấp hằng tháng theo Quyết định 53/2010/QĐ-TTg.
- Quân nhân, công an nhân dân, người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân, công an nhân dân đang hưởng trợ cấp hằng tháng theo Quyết định 62/2011/QĐ-TTg (được sửa đổi, bổ sung bởi Quyết định 22/2025/QĐ-TTg).
