Xiaoyan, sống tại tỉnh Quảng Đông, được chẩn đoán mắc bệnh tan máu bẩm sinh thể nặng khi mới 3 tháng tuổi. Đây là bệnh rối loạn máu di truyền khiến cơ thể không thể sản sinh hồng cầu bình thường.
Ở tuổi 15, Xiaoyan chỉ cao khoảng 140cm và nặng 25kg, tương đương khoảng một nửa thể trạng của thiếu niên khỏe mạnh cùng tuổi. Cha cô bé làm công nhân xây dựng, trong khi mẹ không có việc làm ổn định. Suốt nhiều năm, gia đình chỉ có thể duy trì việc truyền máu định kỳ cho Xiaoyan thay vì tiếp cận các phương pháp điều trị chuyên sâu.
Đến năm 2018, khi lá lách của Xiaoyan phình to nghiêm trọng và buộc phải phẫu thuật cắt bỏ, câu chuyện của em mới nhận được sự chú ý từ truyền thông và các bác sĩ bắt đầu đưa ra hướng điều trị lâu dài. Các bác sĩ tư vấn gia đình tìm nguồn ghép phù hợp từ ngân hàng tế bào gốc hoặc sinh thêm con để sử dụng máu cuống rốn cứu chị gái.
Máu cuống rốn được lấy từ dây rốn và nhau thai sau sinh, là nguồn tế bào gốc tạo máu quan trọng trong điều trị các bệnh về máu. Tại Trung Quốc, ngày càng nhiều gia đình lựa chọn lưu trữ hoặc hiến tặng máu cuống rốn như một “bảo hiểm sinh học” cho tương lai.
Theo số liệu chính thức công bố hồi tháng 11/2025, Trung Quốc hiện có 7 ngân hàng máu cuống rốn được cấp phép, lưu trữ gần 2,5 triệu mẫu. Trong số đó, khoảng 45.000 mẫu đã được sử dụng phục vụ điều trị. Chi phí bảo quản máu cuống rốn trong 20 năm khoảng 20.000 nhân dân tệ, tương đương gần 72 triệu đồng. Với nhiều gia đình bình thường, đây vẫn là khoản tiền lớn.
Trong trường hợp của Xiaoyan, em từng có một người em trai khoảng một tuổi nhưng gia đình không lưu trữ máu cuống rốn vì không đủ điều kiện tài chính. Hoàn cảnh gia đình Xiaoyan khi đó rất khó khăn. Cha em, lao động chính duy nhất trong nhà, bị tai nạn lao động. Ông bà nội đều mắc bệnh mãn tính.
Biết gia đình không có tiền, Xiaoyan từng nhắn tin cho mẹ nói rằng em không muốn ghép tế bào gốc vì “nhà mình không có nhiều tiền”. Do không đủ khả năng chi trả cho phương pháp ghép từ người ngoài gia đình với chi phí cao hơn rất nhiều, cha mẹ Xiaoyan quyết định sinh thêm con.
Năm 2021, em trai út của Xiaoyan chào đời. Kết quả kiểm tra cho thấy mẫu máu cuống rốn của cậu bé phù hợp một nửa với chị gái, mức tương thích mà bác sĩ cho rằng có thể tiến hành ghép. Trước ca phẫu thuật, Xiaoyan phải trải qua quá trình điều trị nhằm loại bỏ lượng sắt dư thừa tích tụ trong cơ thể sau nhiều năm truyền máu liên tục.
Đến năm 2025, sức khỏe của cô bé đủ điều kiện để thực hiện ca ghép. Sau khi nhận được hỗ trợ tài chính từ nhiều nhà hảo tâm, Xiaoyan được tiến hành ghép tế bào gốc miễn phí vào tháng 4/2026. Các bác sĩ cho biết tình trạng của cô bé đang hồi phục tích cực, chức năng tạo máu trong cơ thể cũng dần được tái thiết.
Câu chuyện sau khi được đăng tải đã gây nhiều tranh luận trên mạng xã hội Trung Quốc. Một số người cho rằng máu cuống rốn thực sự rất hữu ích nhưng chi phí lưu trữ quá cao với nhiều gia đình bình thường.
“Tôi biết máu cuống rốn quan trọng, nhưng các gia đình bình thường khó có thể chi trả nổi”, một người viết.
Người khác chia sẻ: “Tôi cũng không đủ tiền lưu trữ nên đã chọn hiến tặng máu cuống rốn của con”.
Dù tại một số quốc gia vẫn tồn tại tranh cãi đạo đức về việc sinh thêm con để cứu anh chị em ruột, phương pháp này hiện được chấp nhận khá phổ biến tại Trung Quốc. Truyền thông nước này cũng từng đưa tin về nhiều trường hợp tương tự.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh rằng máu cuống rốn của em bé mới sinh không phải lúc nào cũng đảm bảo ghép thành công. Trong một số trường hợp, mẫu máu có thể không tương thích hoặc đứa trẻ sinh ra cũng mang bệnh lý di truyền tương tự.
