Người con 71 tuổi và 12 năm chăm mẹ
Tháng 11/2025, Tòa án quận Tokyo, chi nhánh Tachikawa, tuyên phạt bà Yoko Komine, 71 tuổi, 3 năm tù nhưng cho hưởng án treo 5 năm, kèm thời gian quản chế.
Bà Komine thừa nhận đã sát hại người mẹ 102 tuổi tại nhà riêng ở thành phố Kunitachi, Tokyo, vào tháng 7/2024. Trước khi vụ án xảy ra, người phụ nữ này đã chăm sóc mẹ trong khoảng 12 năm.
Theo TV Asahi, việc Komine gần như một mình đảm nhận trách nhiệm chăm sóc người mẹ cao tuổi trong thời gian dài trở thành yếu tố quan trọng khi tòa án cân nhắc hình phạt.
Công tố viên đánh giá hành vi của bị cáo có tính chất nguy hiểm. Phía công tố cũng nhấn mạnh người mẹ không chửi mắng hoặc có hành vi bạo lực với con gái, vì vậy không thể xem vụ án đơn thuần xuất phát từ sự kiệt sức trong quá trình chăm sóc người thân. Công tố viên đề nghị mức án 8 năm tù.
Trong khi đó, luật sư bào chữa cho rằng 12 năm chăm mẹ đã khiến bà Komine suy kiệt, không còn đủ khả năng đưa ra quyết định tỉnh táo. Phía bào chữa đề nghị tòa tuyên 3 năm tù nhưng cho bị cáo hưởng án treo 5 năm.
Khi đưa ra phán quyết, tòa xác định hành vi của Komine là nguy hiểm nhưng cũng nhìn nhận gánh nặng chăm sóc mà bà phải chịu không hề nhỏ. Vụ việc xảy ra khi khả năng ứng phó của người con đã vượt quá giới hạn sau nhiều năm gần như tự mình gánh vác công việc chăm mẹ.
Tại phiên xét xử, bà Komine bày tỏ sự day dứt. Bà cho biết luôn cảm thấy không có ai để nhờ cậy và nghĩ rằng bản thân phải tự giải quyết mọi việc, trước khi đi đến quyết định sát hại mẹ.
Vụ án không phải trường hợp duy nhất tại Nhật Bản khiến dư luận chú ý đến những bi kịch trong các gia đình có người cao tuổi cần được chăm sóc. Những sự việc này cũng phản ánh áp lực mà người cao tuổi phải đối mặt khi tiếp tục chăm nom cha mẹ già yếu.
Người cao tuổi chiếm 29,6% dân số Nhật Bản
Vụ án của bà Komine diễn ra trong bối cảnh Nhật Bản thuộc nhóm quốc gia có tỷ lệ người cao tuổi lớn nhất thế giới. Tuổi thọ tăng là thành tựu về y tế và điều kiện sống, nhưng đồng thời tạo ra thách thức đối với hệ thống chăm sóc dài hạn, an sinh xã hội và các gia đình.
Theo số liệu Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản công bố nhân Ngày Kính lão 15/9/2026, nước này có khoảng 36,24 triệu người từ 65 tuổi trở lên, chiếm 29,6% tổng dân số. Đây là tỷ lệ cao nhất từng được ghi nhận.
So với năm trước, số người cao tuổi tại Nhật Bản tăng khoảng 20.000 người, còn tỷ trọng trong tổng dân số tăng 0,2 điểm phần trăm.
Theo The Japan Times, tỷ lệ người từ 65 tuổi trở lên của Nhật Bản cao hơn Italy với 25,6%, Đức với 24,2% và Pháp với 22,9%. So sánh này được thực hiện trong nhóm 39 quốc gia có dân số từ 40 triệu người trở lên.
Số người sống đến 100 tuổi tại Nhật Bản cũng tiếp tục tăng. Dữ liệu do Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi công bố tháng 9/2026 cho thấy cả nước có 107.677 người từ 100 tuổi trở lên, lần đầu tiên vượt mốc 100.000 người.
Con số này tăng thêm 7.914 người so với năm trước. Trong khi đó, quy mô dân số Nhật Bản tiếp tục thu hẹp.
Kết quả điều tra dân số được công bố cuối tháng 9/2026 cho thấy tổng dân số Nhật Bản, bao gồm cả người nước ngoài, đạt 122,9 triệu người vào ngày 1/10/2025. Mức này giảm 2,5% so với cuộc điều tra năm 2020.
Dân số suy giảm trong khi tỷ lệ người cao tuổi tăng khiến nhu cầu chăm sóc dài hạn trở thành vấn đề ngày càng cấp thiết. Việc chăm sóc cha mẹ già cũng không còn chỉ do những người trong độ tuổi lao động đảm nhận.
Trong nhiều gia đình, người đã bước sang tuổi 70 hoặc cao hơn vẫn phải chăm sóc cha mẹ ở độ tuổi 90 hay 100. Khi cả người chăm sóc và người được chăm sóc đều cao tuổi, những hạn chế về sức khỏe, thể lực và khả năng duy trì công việc trong thời gian dài càng trở nên rõ rệt.
Vụ án của bà Komine cho thấy tình trạng quá tải trong chăm sóc gia đình có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng khi người chăm sóc cảm thấy không có ai chia sẻ trách nhiệm. Tuy nhiên, 1 vụ án riêng lẻ không thể đại diện cho mọi gia đình có người cao tuổi hoặc biến áp lực chăm sóc thành lời giải thích duy nhất cho hành vi phạm tội.
Áp lực này còn phụ thuộc vào khả năng tiếp cận dịch vụ hỗ trợ, mức độ chia sẻ giữa các thành viên trong gia đình và việc người chăm sóc có thời gian nghỉ ngơi hay không.
