Kẻ gian lợi dụng loa báo chuyển khoản để đánh lừa người bán
Thanh toán không dùng tiền mặt bằng mã QR mang lại nhiều tiện lợi, đặc biệt tại các cửa hàng tạp hóa, quán ăn và điểm kinh doanh có lượng khách lớn. Cùng với đó, nhiều hộ kinh doanh lắp đặt loa thông báo chuyển khoản để nhanh chóng nhận biết khi tài khoản có giao dịch mà không cần liên tục kiểm tra điện thoại.
Tuy nhiên, chính thiết bị hỗ trợ này có thể trở thành sơ hở nếu người bán quá tin tưởng vào âm thanh phát ra từ loa mà không kiểm tra trực tiếp tài khoản ngân hàng.
Ngày 3/9/2026, Công an xã Ái Quốc, tỉnh Hưng Yên cảnh báo về một thủ đoạn lừa đảo lợi dụng tính năng “phát lại” (Replay) trên loa báo chuyển khoản để chiếm đoạt tài sản.
Điểm đáng chú ý là thủ đoạn này không nhất thiết cần đến những kỹ thuật công nghệ phức tạp. Kẻ gian chủ yếu khai thác sự bận rộn, mất tập trung của người bán, đặc biệt vào những thời điểm cửa hàng đông khách.
Thủ đoạn được thực hiện như thế nào?
Theo cảnh báo, đối tượng thường lựa chọn những cửa hàng có sử dụng loa báo chuyển khoản và quan sát hoạt động giao dịch của người bán.
Khi phát hiện một khách hàng vừa thanh toán thành công, loa phát ra thông báo tài khoản đã nhận tiền, đối tượng sẽ tìm thời điểm thích hợp để tiếp cận cửa hàng.
Sau đó, chúng có thể giả vờ mua một món hàng có giá trị nhỏ nhưng đề nghị thanh toán bằng cách chuyển khoản một khoản tiền lớn hơn giá trị thực tế. Đối tượng đưa ra lý do muốn chủ cửa hàng trả lại phần tiền chênh lệch bằng tiền mặt.
Đây là bước quan trọng trong kịch bản lừa đảo.
Khi người bán đang tập trung lấy hàng, chuẩn bị tiền thừa hoặc phục vụ những khách hàng khác, đối tượng giả vờ thao tác chuyển khoản trên điện thoại. Tuy nhiên, thay vì thực hiện giao dịch, chúng tìm cách tác động vào loa báo chuyển khoản và kích hoạt chức năng phát lại âm thanh của giao dịch trước đó.
Loa lập tức phát thông báo nhận tiền khiến người bán dễ hiểu nhầm rằng giao dịch mới đã được thực hiện thành công.
Nếu không kiểm tra lại biến động tài khoản, chủ cửa hàng có thể giao hàng đồng thời đưa tiền mặt cho đối tượng. Sau khi đạt được mục đích, kẻ gian nhanh chóng rời khỏi cửa hàng.
Vì sao thủ đoạn này dễ khiến người bán mắc bẫy?
Yếu tố nguy hiểm của chiêu thức này nằm ở việc âm thanh phát ra từ loa có thể tạo cảm giác giao dịch vừa hoàn tất.
Trong môi trường kinh doanh đông khách, người bán thường phải xử lý nhiều công việc cùng lúc nên dễ hình thành thói quen chỉ nghe loa để xác nhận thanh toán. Khi âm thanh thông báo quen thuộc vang lên, người bán có thể không kiểm tra lại ứng dụng ngân hàng.
Bên cạnh đó, việc đối tượng chủ động đề nghị chuyển khoản số tiền lớn rồi nhận tiền thừa bằng tiền mặt khiến nạn nhân dễ mất cảnh giác nếu chỉ tập trung vào việc phục vụ khách hàng.
Do đó, âm thanh từ loa không thể được xem là căn cứ duy nhất để xác nhận tiền đã thực sự vào tài khoản.
Công an khuyến cáo gì để tránh mất tiền?
Để hạn chế nguy cơ trở thành nạn nhân, các hộ kinh doanh được khuyến cáo luôn trực tiếp kiểm tra biến động số dư trên ứng dụng ngân hàng của mình trước khi giao hàng hoặc hoàn tiền mặt cho khách.
Người bán không nên chỉ dựa vào tiếng loa thông báo chuyển khoản. Đồng thời, cũng cần thận trọng với ảnh chụp màn hình hoặc biên lai giao dịch do khách hàng cung cấp, bởi những hình ảnh này không phải lúc nào cũng phản ánh chính xác việc tiền đã được ghi có vào tài khoản.
Đặc biệt, cần cảnh giác với các giao dịch có dấu hiệu bất thường như khách đề nghị chuyển số tiền cao hơn giá trị hàng hóa rồi yêu cầu nhận lại tiền mặt.
Trong quá trình giao dịch, chủ cửa hàng nên bố trí loa báo chuyển khoản, điện thoại và mã QR ở vị trí nằm trong tầm kiểm soát, hạn chế để khách hàng có thể trực tiếp tiếp cận và thao tác với thiết bị.
Làm gì khi phát hiện giao dịch đáng ngờ?
Nếu nhận thấy khách hàng có biểu hiện bất thường hoặc nghi ngờ giao dịch không thực sự phát sinh, người bán không nên vội giao hàng hay đưa tiền mặt.
Trường hợp đã xảy ra mất tài sản, cần bình tĩnh lưu giữ các thông tin liên quan đến giao dịch, ghi nhớ đặc điểm của người nghi vấn, thời gian và diễn biến sự việc. Camera an ninh tại cửa hàng cũng nên được kiểm tra và trích xuất sớm để phục vụ quá trình xác minh.
Người dân khi phát hiện hoặc trở thành nạn nhân của hành vi lừa đảo cần nhanh chóng trình báo cơ quan Công an gần nhất, cung cấp đầy đủ thông tin và tài liệu liên quan để được hỗ trợ xử lý.
