Năm 1965, công chứng viên André François Raffray, 47 tuổi, ký hợp đồng mua căn hộ của bà Jeanne Calment, khi ấy đã 90 tuổi. Căn hộ nằm phía trên cửa hàng vải của gia đình bà, tại trung tâm thành phố Arles, Pháp.
Giao dịch được thực hiện theo hình thức “viager”, một mô hình mua bán bất động sản có từ thời Trung cổ. Theo thỏa thuận, ông Raffray phải trả cho bà Jeanne khoảng 450 USD mỗi tháng cho đến khi bà qua đời. Sau đó, căn hộ sẽ thuộc về người mua mà không cần chờ phân chia di sản hay lập di chúc.
Khi ký hợp đồng, bà Jeanne không còn người thừa kế trực tiếp. Con gái bà qua đời ở tuổi 36, còn cháu trai mất khi mới 37 tuổi. Dù đã 90 tuổi, bà vẫn đạp xe, trượt patin, học đấu kiếm và thỉnh thoảng uống rượu vang, brandy pha bia gừng.
Chênh lệch tuổi tác khiến ông Raffray cho rằng mình sẽ không phải chờ quá lâu để tiếp quản căn hộ. Thế nhưng, mọi chuyện lại diễn ra ngoài dự tính.
Bà Jeanne sống thêm 32 năm sau ngày ký hợp đồng. Năm 1985, khi tròn 110 tuổi, bà chuyển vào viện dưỡng lão. Dù căn hộ không còn người ở, ông Raffray vẫn phải đều đặn thanh toán theo thỏa thuận.
Tháng 12/1995, ông Raffray qua đời ở tuổi 77, sau 30 năm trả tiền nhưng vẫn chưa thể sở hữu căn hộ. Vợ con ông sau đó tiếp tục thực hiện hợp đồng.
Bà Jeanne mất ngày 4/8/1997, hưởng thọ 122 tuổi 164 ngày và trở thành người sống thọ nhất thế giới có hồ sơ được công nhận. Khi hợp đồng kết thúc, tổng số tiền gia đình ông Raffray đã trả cao gấp đôi mức định giá ban đầu của căn hộ nếu thanh toán một lần.
Trường hợp này cho thấy rủi ro đặc thù của hình thức “viager”. Mô hình giúp người cao tuổi chuyển một phần giá trị bất động sản thành tiền trang trải cuộc sống, đồng thời cho phép người mua sở hữu nhà với số vốn ban đầu thấp. Tuy nhiên, người mua không thể biết sẽ phải chờ và thanh toán trong bao lâu.
Pháp luật Pháp quy định thời điểm người bán qua đời phải là yếu tố không thể dự đoán. Nếu người bán mất vì căn bệnh đã có khi ký hợp đồng trong vòng 20 ngày sau giao dịch, hợp đồng có thể bị hủy.
Dữ liệu công bố đầu năm 2026 cho thấy 83% bất động sản bán theo hình thức “viager” vẫn có chủ cũ sinh sống, trong khi độ tuổi trung bình của người bán là 77.
