Michel Plissart và Carine Christens đang đi dạo trên bãi biển gần thị trấn Bridport, hạt Dorset, Anh, thì chú ý đến phiến đá có những mảnh xương lộ ra bên ngoài.
2 du khách tiến lại quan sát, lấy 1 mảnh xương khỏi phiến đá rồi mang đến nhờ các chuyên gia kiểm tra. Phát hiện ban đầu nhanh chóng thu hút sự quan tâm của các nhà cổ sinh vật học địa phương.
Nhóm chuyên gia sau đó quay trở lại bãi biển và tìm thấy bộ xương gần như hoàn chỉnh nằm bên trong phiến đá sa thạch. Hóa thạch được xác định thuộc về Ichthyosaur, loài bò sát biển cổ đại có hình dáng tương tự cá heo.
Ichthyosaur hô hấp bằng không khí nhưng sinh sống dưới biển. Những cá thể nhỏ thường săn mực và cá, trong khi cá thể lớn như sinh vật được phát hiện tại Bridport có thể từng săn những loài bò sát biển khác.
Theo kết quả nghiên cứu, đây là hóa thạch có niên đại trẻ nhất thuộc loại này từng được tìm thấy tại Anh. Phát hiện cho thấy Ichthyosaur vẫn tồn tại thêm khoảng 9 triệu năm sau thảm họa môi trường toàn cầu từng được cho là khiến chúng tuyệt chủng.
Việc khai quật phải được tiến hành nhanh chóng trước khi điều kiện khắc nghiệt của biển vào mùa đông phá hủy hóa thạch. Ông Phil Davidson, nhà cổ sinh vật học tại Trung tâm Di sản Bờ biển Charmouth, cho biết đây luôn là cuộc chạy đua với thời gian.
Theo ông, các yếu tố tự nhiên giúp làm lộ hóa thạch nhưng cũng có thể nhanh chóng phá hủy chúng. Nếu không được đưa khỏi bãi biển kịp thời, bộ xương có nguy cơ bị sóng đập vỡ, phân tán rồi biến thành sỏi và cát.
Các chuyên gia cẩn thận cắt tách hóa thạch khỏi phiến đá sa thạch, sau đó dùng xe trượt vận chuyển ra khỏi bãi biển để làm sạch. Mẫu vật tiếp tục được chuyển đến Đại học Bristol để nghiên cứu.
Kết quả xác định niên đại cho thấy bộ xương có tuổi đời khoảng 174 triệu năm. Hóa thạch không chỉ cung cấp thông tin về kích thước và hình dáng của Ichthyosaur mà còn hé lộ khí hậu nước Anh thời sinh vật này tồn tại.
Ông Davidson cho biết khi đó, mực nước biển cao hơn và nước Anh nằm gần đường xích đạo. Khu vực này giống quần đảo nhiệt đới, tương tự Barbados ngày nay.
Hóa thạch hiện được trưng bày tại Bảo tàng Bridport và mở cửa cho công chúng tham quan đến ngày 10/4/2027.
