Khi Tết Nguyên đán cận kề, nhiều gia đình ở châu Á lại tất bật dọn dẹp, trang hoàng nhà cửa và chuẩn bị những mâm cỗ sum vầy. Bên cạnh đó, tại các quốc gia có truyền thống văn hóa lâu đời, người dân còn gìn giữ nhiều phong tục với niềm tin rằng chúng sẽ xua tan điều xui rủi và mang lại may mắn cho năm mới.
Theo SCMP, có không ít điều kiêng kỵ trong dịp Tết, từ ăn uống, lời nói đến việc tặng quà, mỗi tập tục đều gắn với những ý nghĩa biểu trưng thú vị.
Thực phẩm nên tránh
Ẩm thực giữ vị trí quan trọng trong ngày Tết, song không phải món nào cũng phù hợp.
Người Trung Quốc thường tránh ăn lê vì cách phát âm gần với từ “chia ly”, gợi sự ly tán. Quả hồng dù mang ý nghĩa “mọi việc hanh thông”, nhưng trong đêm giao thừa lại bị kiêng do phát âm gần với từ “chết”.
Màu sắc món ăn cũng được chú trọng. Tết Nguyên đán gắn liền với sắc đỏ – biểu tượng của may mắn và hạnh phúc – trong khi màu trắng thường liên tưởng đến tang tóc. Vì vậy, các món trắng như đậu phụ lạnh ít được dùng, còn những món đậu phụ chế biến đậm màu như kho, chiên hay Mapo thì vẫn được chấp nhận.
Một phong tục thú vị là giấu đồng xu sạch trong một chiếc bánh bao. Ai may mắn tìm thấy sẽ được tin là gặp tài lộc, thành công trong năm mới.
Cá cũng là món không thể thiếu, nhưng phải chừa lại một phần. Bởi trong tiếng Trung, “cá” đồng âm với “dư dả”, để lại cá tượng trưng cho của cải còn dư sang năm sau.
Những lời nói cần tránh
Người Á Đông quan niệm lời nói đầu năm có sức ảnh hưởng lớn đến vận may. Vì vậy, các từ mang ý nghĩa tiêu cực như chết chóc, bệnh tật, đau đớn hay ma quỷ thường bị kiêng kỵ. Những khái niệm như mất mát, thiếu thốn, trống rỗng cũng hạn chế nhắc tới.
Số 4 thường không được ưa chuộng do phát âm gần với từ “chết”. Khi nói về người đã khuất, người ta hay dùng cách nói nhẹ nhàng như “đã đi xa” thay vì nhắc trực tiếp đến cái chết. Từ “sách” cũng được xem là nhạy cảm vì phát âm gần với “mất”.
Những món đồ nên tránh mua hoặc tặng
Tặng quà dịp Tết là nét đẹp truyền thống, nhưng lựa chọn quà cũng cần cẩn trọng. Đồng hồ bị xem là điều tối kỵ vì cụm từ “tặng đồng hồ” gợi liên tưởng đến việc tiễn đưa trong tang lễ. Dao, kéo hay vật sắc nhọn tượng trưng cho sự cắt đứt quan hệ nên cũng không phù hợp. Giày dép bị kiêng do phát âm gần với từ mang nghĩa xui xẻo.
Ngược lại, treo chữ “Phúc” ngược lại là phong tục phổ biến, hàm ý “phúc đã đến”. Truyền thuyết kể rằng thời nhà Minh, Hoàng hậu Mã từng khéo léo giải thích việc một gia đình dán ngược chữ “Phúc” thành điềm lành, qua đó cứu họ khỏi án phạt của hoàng đế.
Những tập tục ấy, dù mang màu sắc dân gian, vẫn được nhiều người gìn giữ như một cách gửi gắm ước mong về năm mới an lành, sung túc.
