Sáng 30/5, hơn 124.000 thí sinh Hà Nội bước vào môn thi đầu tiên của kỳ tuyển sinh lớp 10 THPT công lập năm học 2026-2027. Đề thi Ngữ văn năm nay nhanh chóng nhận được nhiều phản hồi tích cực từ học sinh và giáo viên bởi tính thời sự, sự gần gũi với đời sống cũng như thông điệp nhân văn về kết nối con người trong xã hội hiện đại.
Đề thi gồm hai phần Đọc hiểu và Viết, sử dụng hoàn toàn ngữ liệu ngoài sách giáo khoa. Bài thơ “Trăng trong rừng và những đứa trẻ” của nhà thơ Thanh Thảo được lựa chọn làm ngữ liệu cho phần Đọc hiểu, đưa thí sinh đến với thế giới trong trẻo của những đứa trẻ vùng chiến khu, giàu tình yêu thiên nhiên và khát vọng khám phá cuộc sống.
Nhiều giáo viên đánh giá đề thi được xây dựng theo một mạch chủ đề thống nhất về sự kết nối. Từ hình ảnh những đứa trẻ say mê ngắm trăng, hòa mình với thiên nhiên trong phần Đọc hiểu, đề bài tiếp tục mở rộng sang vấn đề xã hội ở phần Viết với yêu cầu bàn luận về thực trạng một số người trẻ đang dần mất kết nối với cuộc sống xung quanh và đề xuất giải pháp khắc phục.
Theo các chuyên gia giáo dục, điểm đáng chú ý của đề năm nay là không chỉ dừng lại ở việc phản ánh thực trạng mà còn hướng học sinh đến tư duy hành động. Thay vì yêu cầu phân tích nguyên nhân một cách khuôn mẫu, đề thi khuyến khích thí sinh suy nghĩ về trách nhiệm cá nhân, tìm kiếm những cách thức để xây dựng và duy trì các mối quan hệ tích cực trong gia đình, nhà trường và xã hội.
Theo Báo Tuổi trẻ, Cô Dương Thùy Linh, giáo viên Ngữ văn tại trường THPT Lomonoxop (Hà Nội), nhận định đề thi có tính thống nhất cao, giúp học sinh phát triển tư duy hệ thống và khả năng lập luận.
Trong khi đó, nhiều giáo viên cho rằng việc sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa tiếp tục thể hiện định hướng của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018: giảm học thuộc lòng, tăng cường năng lực cảm thụ, tư duy độc lập và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn.
Ở góc độ thí sinh, đa số đánh giá đề thi vừa sức, câu hỏi rõ ràng và gần gũi. Nhiều em bày tỏ sự thích thú với chủ đề nghị luận xã hội bởi đây là vấn đề các bạn trẻ đang trực tiếp trải nghiệm trong thời đại số.
Không ít thí sinh cho rằng việc dành quá nhiều thời gian cho điện thoại, mạng xã hội hoặc áp lực học tập khiến một bộ phận người trẻ xa rời thiên nhiên, giảm giao tiếp trực tiếp và thu hẹp các kết nối trong đời sống.
Em Nguyễn Gia Huy, học sinh Trường THCS Nguyễn Trường Tộ, cho rằng đề thi Ngữ văn năm nay không quá khó nhưng đòi hỏi thí sinh phải có tư duy và biết cách xử lý vấn đề.
"Cá nhân em thấy đề khá vừa sức, không đánh đố học sinh. Đặc biệt, câu nghị luận xã hội cho phép thí sinh bày tỏ quan điểm cá nhân nên em khá hứng thú khi làm bài", Huy chia sẻ. Nam sinh cho biết mình hoàn thành bài thi trong thời gian quy định và viết hết hai tờ giấy thi. Sau khi nộp bài, Huy cảm thấy khá tự tin với phần thể hiện của mình và kỳ vọng đạt kết quả tốt.
Dù được nhận xét là “dễ tiếp cận”, đề thi vẫn có những câu hỏi mang tính phân hóa. Một số giáo viên cho rằng học sinh muốn đạt điểm cao cần có khả năng cảm thụ văn học tốt, biết liên hệ thực tiễn sâu sắc và thể hiện quan điểm cá nhân một cách thuyết phục. Đặc biệt, các câu hỏi vận dụng ở phần Đọc hiểu và yêu cầu đề xuất giải pháp trong bài nghị luận xã hội được xem là những điểm giúp phân loại thí sinh.
Có thể thấy, thay vì chỉ kiểm tra kiến thức, đề Văn vào lớp 10 Hà Nội năm 2026 đã gửi gắm một thông điệp giàu ý nghĩa: trong một xã hội ngày càng phát triển và số hóa, người trẻ cần giữ cho mình sự gắn kết với con người, thiên nhiên và những giá trị đời sống thực.
Từ ánh trăng trong rừng của những đứa trẻ năm xưa đến câu chuyện kết nối của thế hệ hôm nay, đề thi đã khơi gợi ở học sinh không chỉ năng lực cảm thụ văn chương mà còn cả khát vọng khám phá, sẻ chia và sống có trách nhiệm hơn với cộng đồng.
Theo thống kê của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, trong buổi thi môn Ngữ văn, toàn thành phố có 123.692 thí sinh dự thi, đạt tỷ lệ 99,69%, có 390 thí sinh vắng mặt.
Để đảm bảo quyền lợi dự thi, 5 thí sinh gặp vấn đề về sức khỏe đã được bố trí phòng thi riêng và nhận sự hỗ trợ theo đúng quy định. Các phòng thi này đều có lực lượng giám sát, an ninh theo dõi nhằm bảo đảm tính khách quan, nghiêm túc của kỳ thi.
Ngoài ra, hội đồng cũng ghi nhận một trường hợp vi phạm quy chế do mang điện thoại vào phòng thi, bị xử lý kỷ luật mức cao nhất là đình chỉ thi.
