Không phải người lao động nào đến tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu cũng phải nhận BHXH một lần. Theo quy định mới của Luật BHXH năm 2024, một nhóm người lao động có thể lựa chọn nhận trợ cấp hằng tháng từ chính thời gian và mức đóng BHXH của mình.
Chính sách này được đánh giá là giải pháp giúp người đã đến tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu vẫn có nguồn thu nhập định kỳ, đồng thời được hưởng quyền lợi BHYT trong thời gian nhận trợ cấp.
Những ai được nhận trợ cấp hằng tháng?
- Từ 5/10/2026: Mức trợ cấp hưu trí xã hội sẽ tăng lên bao nhiêu?
- Chính thức: Người có công được áp dụng mức chuẩn trợ cấp mới 3,012 triệu đồng, nhiều khoản hưởng thay đổi, đó là gì?
- Chính Thức: Đối tượng này được hưởng trợ cấp 9,036 triệu đồng/tháng và phụ cấp 2,524 triệu đồng/tháng theo Nghị định 321?
Theo Điều 23 Luật BHXH năm 2024 và quy định hướng dẫn tại Nghị định 158/2025/NĐ-CP, người lao động có thể đề nghị hưởng trợ cấp hằng tháng nếu đồng thời đáp ứng các điều kiện theo quy định.
Cụ thể, người đề nghị phải là công dân Việt Nam đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng có thời gian đóng BHXH chưa đáp ứng điều kiện để hưởng lương hưu.
Bên cạnh đó, người này cũng phải chưa đủ điều kiện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội; không lựa chọn nhận BHXH một lần và không bảo lưu thời gian đóng BHXH.
Một điều kiện quan trọng khác là người lao động phải có đề nghị hưởng trợ cấp hằng tháng.
Như vậy, việc có được hưởng chính sách này hay không không chỉ phụ thuộc vào số năm đã đóng BHXH. Cơ quan BHXH còn phải xem xét tuổi nghỉ hưu, quá trình đóng BHXH, điều kiện hưởng lương hưu và điều kiện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội tại thời điểm giải quyết.
Mức trợ cấp hằng tháng được tính như thế nào?
Mức trợ cấp không được áp dụng một con số cố định cho tất cả trường hợp mà được xác định dựa trên thời gian đóng và căn cứ đóng BHXH của từng người.
Theo quy định, mức trợ cấp hằng tháng thấp nhất bằng mức trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng.
Trong trường hợp số tiền được tính dựa trên quá trình đóng BHXH cao hơn mức cần thiết để hưởng trợ cấp tối thiểu trong khoảng thời gian từ khi đủ tuổi nghỉ hưu đến trước khi đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, người lao động có thể được hưởng mức trợ cấp cao hơn.
Đáng chú ý, nếu tổng số tiền tương ứng với thời gian đóng BHXH chưa đủ để duy trì trợ cấp hằng tháng cho đến thời điểm người lao động đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, người lao động có thể lựa chọn đóng một lần phần còn thiếu.
Quy định này tạo thêm một phương án cho những người có thời gian đóng BHXH chưa đủ dài nhưng vẫn muốn duy trì khoản trợ cấp định kỳ thay vì nhận BHXH một lần.
Việc xác định thời gian được nhận trợ cấp cũng như số tiền phải đóng bổ sung trong trường hợp còn thiếu được thực hiện theo quy định tại Nghị định 158/2025/NĐ-CP.
Người nhận trợ cấp được hưởng BHYT
Một trong những quyền lợi đáng chú ý của chính sách là trong thời gian nhận trợ cấp hằng tháng, người hưởng được ngân sách Nhà nước đóng BHYT theo quy định.
Đây là điểm đặc biệt quan trọng đối với người cao tuổi, bởi nhu cầu khám chữa bệnh thường có xu hướng tăng theo tuổi. Việc được bảo đảm quyền lợi BHYT giúp người hưởng giảm bớt một phần gánh nặng chi phí khi sử dụng dịch vụ y tế.
Mức trợ cấp hằng tháng cũng được điều chỉnh trong trường hợp Chính phủ thực hiện điều chỉnh lương hưu và trợ cấp BHXH hằng tháng theo quy định.
Nếu người đang hưởng trợ cấp hằng tháng qua đời, thân nhân được nhận khoản trợ cấp một lần đối với số tháng mà người lao động chưa nhận. Người lo mai táng còn có thể được hưởng trợ cấp mai táng nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo Luật BHXH.
Hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp gồm những gì?
Theo thủ tục hành chính được công bố tại Quyết định 2270/QĐ-BTC, người lao động có nhu cầu hưởng trợ cấp hằng tháng cần lập văn bản đề nghị giải quyết chế độ theo Mẫu số 14-HSB.
Một điểm thuận lợi là người lao động không nhất thiết phải nộp lại những thông tin, giấy tờ đã có trong các cơ sở dữ liệu được kết nối, chia sẻ theo quy định.
Thông tin liên quan đến quá trình đóng BHXH được thay thế bằng dữ liệu do cơ quan BHXH quản lý, cung cấp và có thể được tích hợp, chia sẻ thông qua các hệ thống dữ liệu theo quy định.
Điều này giúp giảm bớt giấy tờ mà người lao động phải chuẩn bị khi thực hiện thủ tục.
Có thể nộp hồ sơ bằng những cách nào?
Người lao động có thể lựa chọn một trong các phương thức nộp hồ sơ gồm:
- Thực hiện giao dịch điện tử;
- Nộp trực tiếp tại cơ quan BHXH;
- Gửi hồ sơ thông qua dịch vụ bưu chính.
Cơ quan giải quyết thủ tục là BHXH tỉnh hoặc BHXH cơ sở theo phân cấp.
Sau khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan BHXH sẽ kiểm tra điều kiện, xác định quyền lợi và giải quyết chế độ cho người lao động.
Kết quả gồm quyết định hưởng trợ cấp hằng tháng theo Mẫu số 07E-HSB, bản quá trình đóng BHXH theo Mẫu số 04-HSB, tiền trợ cấp hằng tháng và thẻ BHYT theo quy định.
Nếu thuộc trường hợp phải đóng một lần phần còn thiếu, người lao động sẽ được cơ quan BHXH thông báo số tiền cần đóng theo Mẫu số 35-HSB.
Bao lâu được giải quyết?
Thời hạn giải quyết hồ sơ hưởng trợ cấp hằng tháng là không quá 5 ngày làm việc kể từ thời điểm cơ quan BHXH nhận đủ hồ sơ theo quy định.
Đối với trường hợp phải đóng một lần phần còn thiếu, thời hạn giải quyết cũng không quá 5 ngày làm việc kể từ ngày người lao động hoàn thành việc đóng đủ số tiền được yêu cầu.
Người thực hiện thủ tục không phải nộp phí, lệ phí.
Như vậy, đối với người đã đến tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ điều kiện nhận lương hưu, chính sách trợ cấp hằng tháng là một lựa chọn cần được cân nhắc trước khi quyết định nhận BHXH một lần. Việc lựa chọn phương án nào cần căn cứ vào thời gian đã đóng, mức đóng BHXH, nhu cầu thu nhập và quyền lợi BHYT trong giai đoạn sau tuổi nghỉ hưu.
Thông tin trong bài được tổng hợp theo Luật BHXH năm 2024, Nghị định 158/2025/NĐ-CP và thủ tục hành chính được công bố tại Quyết định 2270/QĐ-BTC. Người lao động nên liên hệ cơ quan BHXH có thẩm quyền để được xác định chính xác quyền lợi đối với trường hợp cụ thể.
