Từ ngày 1/7/2025, Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) 2024 chính thức có hiệu lực với nhiều điểm mới đáng chú ý, trong đó nổi bật là việc giảm thời gian đóng BHXH tối thiểu để được hưởng lương hưu từ 20 năm xuống còn 15 năm.
Theo BHXH Việt Nam, quy định mới được xây dựng nhằm mở rộng diện bao phủ an sinh xã hội, tạo điều kiện cho những người tham gia BHXH muộn, có thời gian đóng không liên tục hoặc lao động tự do vẫn có cơ hội nhận lương hưu khi về già.
Không chỉ có lương hưu hàng tháng
Người lao động đủ điều kiện nghỉ hưu với 15 năm đóng BHXH sẽ được hưởng lương hưu hàng tháng theo nguyên tắc đóng - hưởng. Bên cạnh đó, họ còn được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí trong suốt thời gian hưởng lương hưu.
Đây là quyền lợi quan trọng bởi mức hưởng BHYT của người nghỉ hưu cao hơn so với người tham gia BHYT hộ gia đình hoặc BHXH tự nguyện, giúp giảm đáng kể chi phí khám chữa bệnh khi tuổi cao.
Ngoài ra, người hưởng lương hưu còn được bảo đảm các chế độ tử tuất theo quy định, bao gồm trợ cấp mai táng và trợ cấp tuất dành cho thân nhân khi người hưởng qua đời. Những khoản hỗ trợ này góp phần giảm bớt gánh nặng tài chính cho gia đình trước những rủi ro không mong muốn.
Lương hưu được điều chỉnh định kỳ
Một điểm đáng chú ý là lương hưu không phải là khoản thu nhập cố định suốt đời. Theo quy định, Nhà nước sẽ xem xét điều chỉnh mức lương hưu định kỳ dựa trên chỉ số giá tiêu dùng và tốc độ tăng trưởng kinh tế.
Cơ chế này nhằm bảo đảm giá trị thực của lương hưu, hạn chế tác động của lạm phát và giúp người nghỉ hưu duy trì cuộc sống ổn định trong dài hạn.
Tạo cơ hội cho nhiều lao động được hưởng lương hưu
Theo BHXH Việt Nam, quy định giảm thời gian đóng từ 20 năm xuống 15 năm đặc biệt có ý nghĩa với lao động trung niên, lao động tự do hoặc những người khó duy trì quá trình tham gia BHXH liên tục trong thời gian dài.
Nhờ đó, nhiều người lao động sẽ không còn phải rút BHXH một lần hoặc rời khỏi hệ thống an sinh như trước mà vẫn có cơ hội tích lũy để hưởng lương hưu khi hết tuổi lao động.
Tuy nhiên, cơ quan BHXH cũng nhấn mạnh chính sách mới vẫn bảo đảm nguyên tắc đóng - hưởng. Người tham gia càng lâu thì mức lương hưu nhận được càng cao. Vì vậy, nếu điều kiện cho phép, người lao động nên duy trì thời gian tham gia dài hơn để tối ưu quyền lợi khi nghỉ hưu.
Số người rút BHXH một lần tiếp tục giảm
Theo thống kê của BHXH Việt Nam, đến hết tháng 5/2026, cả nước có khoảng 21,99 triệu người tham gia BHXH. Trong đó, số người tham gia BHXH bắt buộc đạt 19,41 triệu người, tăng 209.000 người so với tháng trước; BHXH tự nguyện đạt 2,58 triệu người, tăng 41.000 người. Số người tham gia bảo hiểm thất nghiệp đạt 17,37 triệu người, tăng 175.000 người.
Đáng chú ý, trong 5 tháng đầu năm 2026, số người nhận BHXH một lần đã giảm hơn 100.600 người so với cùng kỳ năm trước, tương đương mức giảm khoảng 26,18%.
Xu hướng này nối tiếp đà giảm của năm 2025, cho thấy ngày càng nhiều người lao động lựa chọn tiếp tục tham gia BHXH để được hưởng lương hưu và các quyền lợi an sinh lâu dài thay vì nhận BHXH một lần.
