Trong bối cảnh nhiều lao động tự do ngày càng quan tâm đến việc đảm bảo tài chính khi về già, bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện đang trở thành lựa chọn được nhiều người cân nhắc.
Đặc biệt, không ít người ở độ tuổi 40 đặt mục tiêu nhận lương hưu khoảng 5 triệu đồng/tháng và băn khoăn mức đóng hằng tháng cần thiết là bao nhiêu để đạt được quyền lợi này.
Theo quy định mới của Luật BHXH 2024, điều kiện hưởng lương hưu đã có nhiều thay đổi theo hướng linh hoạt hơn, mở rộng cơ hội cho người tham gia muộn vẫn có thể nhận lương hưu ổn định khi về già.
Chỉ cần đóng BHXH từ 15 năm đã đủ điều kiện hưởng lương hưu
Một trong những điểm đáng chú ý của Luật BHXH 2024 là giảm số năm tham gia BHXH tối thiểu từ 20 năm xuống còn 15 năm để được hưởng lương hưu hằng tháng.
Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với nhóm lao động tự do, người kinh doanh cá thể hoặc những người bắt đầu tham gia BHXH ở độ tuổi trung niên. Với quy định mới, người tham gia ở tuổi 40 vẫn có đủ thời gian tích lũy để hưởng chế độ hưu trí khi đến tuổi nghỉ hưu theo lộ trình của Bộ luật Lao động.
Hiện nay, tuổi nghỉ hưu đang được điều chỉnh tăng dần. Theo lộ trình, lao động nữ sẽ nghỉ hưu ở tuổi 60 vào năm 2035, còn lao động nam đạt mốc 62 tuổi vào năm 2028.
Lương hưu được tính như thế nào?
Theo quy định hiện hành, mức lương hưu hằng tháng của người tham gia BHXH tự nguyện được xác định dựa trên công thức:
Lương hưu = Tỷ lệ hưởng x Mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH
Trong đó:
- Tỷ lệ hưởng lương hưu phụ thuộc vào giới tính và số năm đóng BHXH.
- Mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH là mức thu nhập người tham gia lựa chọn để đóng trong suốt quá trình tham gia, đã được điều chỉnh theo hệ số trượt giá.
Đối với lao động nữ, nếu đóng đủ 20 năm BHXH thì tỷ lệ hưởng lương hưu đạt khoảng 55%. Với lao động nam, tỷ lệ này có sự khác biệt theo từng giai đoạn đóng.
Việc lựa chọn mức thu nhập làm căn cứ đóng BHXH tự nguyện đóng vai trò quyết định đến mức lương hưu sau này. Mức đóng càng cao thì lương hưu nhận được khi về già càng lớn.
Muốn nhận lương hưu 5 triệu đồng/tháng cần đóng bao nhiêu?
Theo tính toán từ quy định hiện hành, nếu một lao động nữ 40 tuổi tham gia BHXH tự nguyện liên tục trong 20 năm và mong muốn nhận mức lương hưu khoảng 5 triệu đồng/tháng, mức thu nhập làm căn cứ đóng cần ở khoảng 6,3 triệu đồng/tháng.
Mức đóng BHXH tự nguyện hiện nay bằng 22% mức thu nhập lựa chọn. Công thức được xác định như sau:
Mức đóng BHXH tự nguyện = 22% x Mức thu nhập lựa chọn
Theo đó, số tiền đóng BHXH mỗi tháng sẽ dao động khoảng 1,386 triệu đồng.
Tuy nhiên, người tham gia còn được Nhà nước hỗ trợ một phần mức đóng tùy theo nhóm đối tượng. Sau khi trừ hỗ trợ, số tiền thực tế cần đóng có thể vào khoảng từ 1,32 triệu đồng đến 1,386 triệu đồng/tháng.
Mức tính này chỉ mang tính tham khảo vì lương hưu thực tế còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thời gian đóng, mức điều chỉnh thu nhập, chính sách tiền lương và chỉ số trượt giá tại từng thời kỳ.
Người hưởng lương hưu được cấp thẻ BHYT miễn phí
Không chỉ nhận lương hưu hằng tháng, người tham gia BHXH tự nguyện khi đủ điều kiện nghỉ hưu còn được hưởng nhiều quyền lợi an sinh khác.
Một trong những lợi ích quan trọng là được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí trong suốt thời gian hưởng lương hưu. Người hưởng hưu trí hiện được quỹ BHYT chi trả tới 95% chi phí khám chữa bệnh đúng tuyến theo quy định.
Đây được xem là “lá chắn” tài chính quan trọng đối với người cao tuổi, trong bối cảnh chi phí y tế ngày càng tăng.
Ngoài ra, lương hưu còn được Nhà nước điều chỉnh định kỳ tùy theo chỉ số giá tiêu dùng và tăng trưởng kinh tế nhằm đảm bảo giá trị thực tế của khoản trợ cấp.
Thân nhân vẫn được hưởng chế độ nếu người tham gia qua đời
BHXH tự nguyện không chỉ là chính sách an sinh dành cho cá nhân mà còn giúp bảo vệ quyền lợi của gia đình người tham gia.
Theo quy định, nếu người tham gia BHXH tự nguyện đã đóng đủ từ 60 tháng trở lên hoặc đang hưởng lương hưu mà không may qua đời, thân nhân sẽ được giải quyết chế độ tử tuất.
Các khoản hỗ trợ gồm:
- Trợ cấp mai táng.
- Trợ cấp tuất một lần.
Mức hưởng được tính dựa trên thời gian và mức đóng BHXH thực tế của người tham gia trước đó.
